Minister Vijlbrief van SZW geeft aan dat de implementatiedatum van het wetsvoorstel nog steeds op 1 januari 2027 ligt, ook al is dat volgens hem wel heel krap. Hij probeert het nader rapport en het wetsvoorstel in de week van 18 mei naar de Kamer te sturen.
De minister denkt dat het wetsvoorstel gaat helpen om de loonkloof (de urenkloof) daadwerkelijk te verkleinen. Transparantie kan hierbij helpen. Het is wel van belang goed te kijken naar de evaluatie. Op Europees niveau gebeurt dat sowieso met die richtlijn.
Lidstaatoptie?
De zogenoemde lidstaatoptie, waarbij de overheid een groot deel zelf uitvoert, zou niet erg bijdragen aan de gewenste lastenverlichting. Dan moeten werkgevers namelijk alsnog zelf rapporteren over loonverschillen binnen categorieën. Daarvoor is ook de informatie uit het overige deel van de rapportage nodig, wat voorafgaand door werkgevers moet worden gecontroleerd. De overheid kan op grond van de richtlijn de rapportageplicht niet volledig overnemen.
Loonkloof dichten
Eerder is een plan gelanceerd om de loonkloof te dichten. Daar zaten drie dingen in: recht op informatie, niet vragen naar het laatstverdiende loon en salarisinformatie bij de vacature. Die drie punten komen volgens Vijlbrief terug in de wetgeving zoals die wordt gemaakt.
Implementatiedeadline
Wat betekent het uitstel naar 1 januari 2027 voor werkgevers, terwijl de Richtlijn 1 juli 2026 in werking treedt?
Private werkgevers kunnen niet gedwongen worden om de richtlijn vanaf de implementatiedeadline na te leven, met andere woorden niet vanaf 1 juli. Daarvoor moet de richtlijn eerst zijn omgezet in nationale wetgeving. Dit ter geruststelling van private werkgevers. Wel kan de overheid als werkgever eraan worden gehouden om de bepalingen al vanaf de implementatiedeadline zo goed mogelijk na te leven. De minister moet dus in gesprek met de collega van BZK, van Binnenlandse Zaken, want de overheid moet zich dus wel vanaf dat moment aan de richtlijn gaan houden.
Belgisch model?
Waarom is niet voor het Belgisch model niet voor gekozen? Daar is niet voor gekozen, omdat in Nederland de Arbeidsinspectie niet op deze manier werkt.
“Wij werken niet met individuele gevallen beboeten. (…) De Arbeidsinspectie kijkt in principe niet naar de uitkomst, maar kijkt of een werkgever het beleid goed heeft geïmplementeerd. Dat noemen we “risicogericht toezicht”. Nogmaals, de Arbeidsinspectie krijgt wel degelijk nieuwe toezichtstaken bij die wet. Dat kun je anders doen, maar dat is dus de keuze die wij nu hebben gemaakt.”
Transparantie
“Je kunt de Arbeidsinspectie altijd anders laten werken. (…) Dat kan en dat mag, maar het past niet in hoe wij toezicht houden. De positie van het kabinet bij de implementatie van deze richtlijn is: we implementeren hem zo dat het transparant wordt gemaakt. Via de transparantie zorgen we ervoor dat de positie van de vrouw in onderhandelingen bij een rechter, een werkgever (…) wordt versterkt. Dat is hoe wij hem implementeren.”
Privacy
“Hoe wordt de privacy van werknemers beschermd? De richtlijn staat toe om persoonsgegevens te verwerken als dat noodzakelijk is om een beroep te doen op het recht op gelijke behandeling. Een inbreuk op het recht op privacy in die gevallen toegestaan in lijn met de AVG. Het wetsvoorstel regelt expliciet dat persoonsgegevens niet mogen worden verwerkt voor een ander doel dan het recht op gelijke beloning. Dat doet het. De werkgever mag dit ook van werknemers eisen.”
Administratieve lasten
“Ik zie erop toe dat de uitvoering zo eenvoudig mogelijk wordt gemaakt, bijvoorbeeld door voor de loonrapportage aan te laten sluiten bij gegevens waarover de werkgever al beschikt, zodat die geen nieuwe gegevens hoeft te genereren. Daarnaast wordt er gewerkt aan ondersteuning voor werkgevers hierbij.”
Aanpassen n.a.v. advies Raad van State
“Ik geef even een sneak preview van wat wij zullen aanpassen naar aanleiding van de Raad van State. Wij zullen aansluiten bij de loonaangifteketen (…). We zullen voor de rapportage over uitzendkrachten ook aansluiten bij bestaande gegevens. Inmiddels zijn er stappen gezet voor de ondersteuning van de naleving van andere verplichtingen, zoals een handreiking voor de verplichting tot het hebben van een goed systeem voor functiewaardering en indeling. Met andere woorden: we moeten (…) goed onderscheid maken tussen de rapportageplicht, die geldt voor werkgevers met meer dan 100 werknemers, en de eisen die worden gesteld aan kleinere werkgevers. Kleinere werkgevers moeten iets van een functiewaarderingssysteem hebben, zodat iemand kan zien of hij goed betaald wordt voor zijn werk. Dat zijn nog een paar andere dingen.”
Zwangerschapsdiscriminatie
“Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat vrouwen gelijk behandeld worden, vandaag en morgen? Discriminatie (…) is onacceptabel. Daar is de richtlijn voor. Er is een Offensief Gelijke kansen. Daarmee zetten we in op het tegengaan van arbeidsmarktdiscriminatie, waaronder zwangerschapsdiscriminatie. Na de zomer zal ik de Tweede Kamer informeren over de voortgang van dit offensief.”
Vereenvoudiging verlofstelsel
“welke eerste stap zet het kabinet om het voor beide ouders eenvoudig en aantrekkelijk te maken om verlof op te nemen? De afgelopen jaren is het verlofstelsel uitgebreid, onder meer met aanvullend geboorteverlof voor partners en negen weken betaald ouderschapsverlof. (…) Vorig najaar is via een campagne aandacht besteed aan de Wet flexibel werken en het recht voor werknemers om hun werktijd anders in te richten, om werk en zorg beter te combineren. Verder gaan we het verlofstelsel vereenvoudigen, om het ook voor werknemers duidelijker en overzichtelijker te maken. Eind mei zal het conceptwetsvoorstel voor die vereenvoudiging ter internetconsultatie worden aangeboden.”
Betaald ouderschapsverlof uitbreiden?
“(…) bent u bereid om betaald ouderschapsverlof uit te breiden? We hebben daar nu geen plannen voor (…).Ik begrijp de redenering dat je uiteindelijk, als je het punt echt op wilt lossen, misschien nog wel naar uitbreiding van het ouderschapsverlof toe zou moeten?”
Moties
Er zijn een aantal moties ingediend waaronder de motie nr. 1314 (29544) die de regering verzoekt in kaart te brengen wat het effect is van de zogeheten “bevalboete” op de loonkloof tussen vrouwen en mannen. De minister geeft de motie: ‘oordeel Kamer’.
Op dinsdag 12 mei is over de moties gestemd.
De motie over een aanvalsplan tegen zwangerschapsdiscriminatie is aangenomen.
Ook de motie over het effect van de bevalboete in kaart brengen is aangenomen.
Daarnaast is de gewijzigde motie over onderzoek naar meer zekerheid van loon en arbeidsvoorwaarden in sectoren met veel aanbestedingen aangenomen.
De motie om het minimumloon naar 18 euro per uur te verhogen werd verworpen.
