Het einde van de compensatie transitievergoeding opent de deur naar slapende dienstverbanden, aldus Ramy Mohamed, senior manager en docent arbeidsrecht bij BDO Accountants en Adviseurs.
De compensatieregelingen voor de transitievergoeding verdwijnen per 1 januari 2027. Dat heeft het kabinet onlangs laten weten. Werkgevers krijgen dan onder meer geen vergoeding meer voor de transitievergoeding bij ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid. Dit lijkt een begrotingsmaatregel, maar leidt in de praktijk tot tot de terugkeer van het slapende dienstverband, zo stelt Ramy Mohamed.
Compensatieregeling vanaf 2020
De compensatieregeling werd in 2020 ingevoerd om slapende dienstverbanden tegen te gaan. Werkgevers hielden langdurig zieke werknemers na twee jaar ziekte vaak in dienst om zo te voorkomen dat ze transitievergoeding moesten betalen. Deze slapende dienstverbanden bestonden alleen nog op papier, zonder uitzicht op op beëindiging of een transitievergoeding.
De financiële prikkel om een dienstverband na twee jaar ziekte in stand te laten verdween met de compensatieregeling. De Hoge Raad oordeelde daarom dat werkgevers moesten meewerken aan beëindiging, juist omdat er geen goede reden meer was om dat te weigeren. Nu de compensatie dreigt weg te vallen, keert die prikkel feitelijk terug: werkgevers draaien opnieuw volledig zelf op voor de kosten.
Terugkeer slapende dienstverbanden
De eerste signalen uit de praktijk zijn duidelijk. Werkgevers worden terughoudender met beëindigen van het dienstverband na twee jaar ziekte. Het risico is dat werknemers weer vast komen te zitten: op papier in dienst, maar zonder werk, zonder loon en zonder uitzicht op een transitievergoeding.
Het kabinet schrapt de compensatie, maar werkgevers moeten nog wel een transitievergoeding betalen. Hiermee ontstaat een onevenwichtig systeem: werkgevers dragen een zware financiële last, terwijl zij al twee jaar loon hebben doorbetaald en re-integratie-inspanningen hebben geleverd.
Daarnaast is de toegevoegde waarde van de transitievergoeding in deze situatie beperkt, aangezien de kansen op werkhervatting vaak klein zijn. De Raad van State adviseerde niet voor niets om de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid volledig af te schaffen, aldus Mohamed.
Tijd voor principiële keuze
Door alleen de compensatie te schrappen, verschuift het probleem terug naar de praktijk. De kans is groot dat hierdoor opnieuw slapende dienstverbanden ontstaan. Het is volgens Ramy Mohamed tijd voor een principiële keuze:
“De oplossing is duidelijk, maar vraagt politieke moed: schaf de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid gelijktijdig met de compensatieregeling af. Alleen dan ontstaat een consistent systeem en wordt voorkomen dat werknemers opnieuw in een uitzichtloze positie belanden.”
Zie ook:
