Niet omdat iemand uiteindelijk hulp zoekt, maar omdat het zo lang heeft geduurd voordat die stap werd gezet. In die maanden is er vaak al veel gebeurd. De werkdruk neemt toe, het ziekteverzuim stijgt, collega’s vertrekken of teams raken verdeeld.
Pas achteraf blijkt dat de eerste signalen al veel eerder zichtbaar waren. Dat is niet alleen een menselijk probleem, maar ook een bedrijfsrisico.
Volgens de meest recente Arbobalans van TNO kostte werkgerelateerd ziekteverzuim werkgevers in 2023 ruim € 8,3 miljard aan loondoorbetaling. Daarvan was € 4,9 miljard toe te schrijven aan psychosociale arbeidsbelasting, zoals werkdruk en ongewenste omgangsvormen.
Sociale veiligheid is geen HR-hobby. Het is een bedrijfsrisico. Juist daarom zouden accountants, salarisprofessionals en HR-adviseurs dit onderwerp nadrukkelijker op de agenda moeten zetten.
Achter de cijfers schuilt een verhaal
Als vertrouwenspersoon spreek ik medewerkers die zich niet gehoord voelen, te maken hebben met ongewenst gedrag of worstelen met een onveilige werksfeer. Vaak hebben zij lang getwijfeld voordat zij de stap zetten om met iemand te praten.
Tegelijkertijd zie ik dat organisaties vooral bezig zijn met de gevolgen: verzuim, verloop en arbeidsconflicten. Achter die cijfers zit meestal een verhaal dat veel eerder begon.
Waarom payroll en accountancy dit aangaat
De salarisadministratie beschikt over een schat aan informatie. Niet over de oorzaak van een probleem, maar wel over de gevolgen. Wie de cijfers goed leest, ziet soms eerder dat er iets speelt dan het management zelf.
Accountants kijken dagelijks naar risico’s, governance en continuïteit. Waarom zouden sociale risico’s daarop een uitzondering zijn? Ook een oplopend ziekteverzuim, een hoog personeelsverloop of terugkerende arbeidsconflicten vertellen iets over de gezondheid van een organisatie.
De rol van de vertrouwenspersoon
Een vertrouwenspersoon is geen klachtenbehandelaar en ook geen rechter. Mijn rol is luisteren, meedenken en medewerkers helpen om inzicht te krijgen in hun mogelijkheden. Juist doordat problemen eerder bespreekbaar worden, kunnen escalaties vaak worden voorkomen.
Preventie is altijd goedkoper dan herstel
In mijn werk zie ik hoe waardevol het is wanneer medewerkers zich veilig voelen om zich uit te spreken. Dat voorkomt vaak langdurig verzuim, juridische procedures en onnodig verloop. Een vertrouwenspersoon is daarom geen luxe, maar een investering in duurzame inzetbaarheid en een gezonde organisatiecultuur.
Waar het uiteindelijk om draait
Als extern vertrouwenspersoon weet ik één ding zeker: mensen wachten vaak te lang voordat ze hun verhaal vertellen.
De vraag is daarom niet alleen of organisaties een vertrouwenspersoon hebben. De echte vraag is of medewerkers zich veilig genoeg voelen om die ook daadwerkelijk te benaderen.
Wellicht is dat wel de belangrijkste graadmeter van goed werkgeverschap. En misschien zouden accountants daar net zo nieuwsgierig naar moeten zijn als naar de cijfers op de balans.
Door Diederik de Moei, marketingcommunicatieadviseur en gecertificeerd vertrouwenspersoon bij Incomme.
Diederik de Moei is extern vertrouwenspersoon bij Incomme. Vanuit die rol ondersteunt hij organisaties bij vraagstukken rondom sociale veiligheid, ongewenste omgangsvormen en integriteit. Daarnaast beweegt hij zich dagelijks op het snijvlak van HR, salarisadministratie en goed werkgeverschap.
