Het kabinet, vakbonden en werkgevers hebben op 18 oktober 2024 het akkoord Gezond naar het pensioen afgesloten. In dit akkoord is onder meer vastgelegd dat de RVU-drempelvrijstelling structureel wordt voortgezet met een systematiek van monitoring en ijking. De RVU wordt gericht en beheerst ingezet voor werknemers die vanwege de zwaarte van hun werk niet gezond kunnen doorwerken tot hun AOW.
Om zicht te houden op de mate waarin cao-partijen RVU-regelingen gericht afbakenen, en op de overige voorwaarden die zij hanteren, rapporteert het ministerie van SZW jaarlijks over RVU-afspraken in cao’s. Wat is de stand van zaken van cao-afspraken over RVU-regelingen vanaf 1 januari 2026?
Voor dit onderzoek zijn 442 reguliere cao’s onderzocht die tot en met 31 januari 2026 bij het ministerie van SZW zijn aangemeld. Daarbij zijn alle aangemelde cao’s met 250 werknemers of meer meegenomen.
Cao-afspraken in 2026
Van de 442 onderzochte cao’s bevatten 166 cao’s een afspraak over RVU binnen het nieuwe fiscale kader. Onder die cao’s valt 46% van het totaal aantal werknemers onder de onderzochte cao’s (6,1 miljoen). In 61 cao’s is een afspraak over RVU met afgebakende doelgroep opgenomen. In 276 cao’s is geen afspraak opgenomen over RVU vanaf 2026. Voor in elk geval een deel van deze cao’s wordt verwacht dat dit nog wel gaat gebeuren. Van de 276 cao’s zonder afspraak over RVU vanaf 2026, bevatten 96 cao’s bijvoorbeeld wel een RVU-regeling tot en met 31 december 2025.
Zwaar werk
In 48 van de 61 afgebakende RVU-regelingen komen werknemers met bepaalde functies en/of roosters in aanmerking voor RVU. Dat aantal ligt waarschijnlijk hoger doordat in twaalf cao’s de definitie van ‘zwaar werk’ nog wordt uitgewerkt of (nog) niet in de cao is opgenomen. In twintig regelingen is vermeld (of te herleiden) dat werknemers in nachtdienst moeten hebben gewerkt om in aanmerking te komen voor RVU-deelname.
Aanvullende voorwaarden
In bijna alle afgebakende RVU-regelingen gelden naast functie en rooster ook aanvullende voorwaarden om voor RVU-deelname in aanmerking te komen. Meest voorkomend zijn de voorwaarde dat werknemers een minimum aantal jaar in een bepaalde functie of rooster moeten hebben gewerkt (36 cao’s), of een minimum lengte van het dienstverband bij de werkgever of in de sector moet hebben (29 cao’s).
Maximale drempelvrijstelling
Met ingang van 1 januari 2026 is de maximale drempelvrijstelling voor RVU-uitkeringen gewijzigd. In aanvulling op het basisbedrag dat de netto-AOW voor alleenstaanden volgt (€ 2.357 in 2026), is de fiscale ruimte met € 300 bruto per maand verruimd om extra ruimte te bieden aan mensen in knellende situaties.
Knellende situatie
Afgesproken is dat cao-partijen bepalen wanneer sprake is van een knellende situatie en het gebruik van de extra ruimte onderbouwen. In zeventien cao’s zijn expliciet afspraken gemaakt over de mogelijkheid om de RVU-uitkering te verruimen met € 300 bruto per maand. In acht van deze cao’s zijn of worden nog afspraken gemaakt over wanneer sprake is van knellende situaties.
Conclusie
Op basis van het onderzoek is de conclusie dat cao-afspraken over RVU zich ontwikkelen in lijn met de afspraken in het akkoord Gezond naar het pensioen.
Het aantal generieke regelingen in 2026 ligt een stuk lager dan onder het oude kader tot en met 31 december 2025. In de meeste afgebakende regelingen zie je werknemers op basis van functie en/of rooster in aanmerking komen voor RVU. Een kanttekening is hierbij op zijn plaats.
Het meetmoment vond plaats vlak na de ingang van de structurele RVU-drempelvrijstelling en centrale afspraken uit het akkoord Gezond naar het pensioen. Relatief veel van de cao’s in dit onderzoek zijn aangemeld voor (of kort na) de totstandkoming van het akkoord en/of expireren op of vóór 31 december 2025. De afspraken in die cao’s weerspiegelen in die zin nog niet de situatie vanaf 2026.
Ook in cao’s die vanaf 2025 zijn aangemeld, is een nog wat afwachtende houding te zien over de manier waarop de RVU na 31 december 2025 gericht kan worden ingezet. Vergeleken met 2025 zijn er dan ook nog veel verkenningen van een eventuele RVU-regeling.
In een deel van de cao’s wordt het vereiste van zwaar werk wel aangehaald, maar moeten de specifieke voorwaarden voor de RVU-doelgroep nog worden uitgewerkt. Het volgende meetmoment in 2027 moet daarom nader inzicht geven of de genoemde ontwikkeling doorzet.
