De Kennisgroep loonheffing algemeen heeft het standpunt ingenomen dat de arbovrijstelling kan worden toegepast in een geval waarin de werkgever persoonsbeveiliging inhuurt voor de werknemer gedurende werktijd.
Wat is de situatie?
Een werkgever huurt via een externe beveiligingsorganisatie persoonsbeveiliging in voor een bepaalde werknemer. De reden voor de persoonsbeveiliging zijn concrete en ernstige bedreigingen aan het adres van de werknemer. De werknemer fungeert als het ‘gezicht’ van het bedrijf. De reden voor de bedreigingen is niet het gevolg van een persoonlijke mening of actie van de werknemer, maar een standpunt van de werkgever.
Risico’s voor veiligheid
De werkgever heeft met een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) alle risico’s voor de veiligheid en gezondheid van de werknemers die de arbeid met zich meebrengt in kaart gebracht. Een van de geconstateerde risico’s is de veiligheid van de werknemer.
Persoonsbeveiliging in plan van aanpak
De werkgever heeft in het plan van aanpak de verstrekking van persoonsbeveiliging opgenomen om dit risico te beperken. Volgens de werkgever is het evident dat deze maatregel haar doel dient gezien de omvang van de bedreigingen. Daarmee wordt volgens de werkgever de maatregel door vakdeskundigen aanvaard als toepasselijk middel.
Persoonsbeveiliging tijdens werktijd
De werkgever zorgt voor persoonsbeveiliging gedurende de werktijd van de werknemer. De werknemer werkt vanwege zijn functie ook weleens in de avonduren en in het weekend (o.a. evenementen). De persoonsbeveiliging eindigt op zo’n dag op het moment dat de werknemer na de werkdag wordt thuisgebracht. De werkgever verstrekt geen persoonsbeveiliging tijdens privéafspraken van de werknemer.
De werkgever brengt de kosten van de persoonsbeveiliging conform artikel 44 van de Arbowet niet ten laste van de werknemer.
Persoonsbeveiliging is loon, maar gericht vrijgesteld
Vormt de persoonsbeveiliging voor de werknemer belast loon?
De persoonsbeveiliging vormt loon, maar is onder omstandigheden gericht vrijgesteld op grond van de arbovrijstelling.
Verstrekking persoonsbeveiliging is loon
De kennisgroep komt tot de conclusie dat de verstrekking van persoonsbeveiliging aan de werknemer loon vormt in de zin van artikel 10 Wet LB 1964. Vergelijk Rechtbank Gelderland 19 juli 2022, ECLI:NL:RBGEL:2022:5148, waarin de kosten van beveiliging van de woning volgens de rechtbank loon vormen.
Dit standpunt is ook indirect bevestigd in de wetsgeschiedenis. Zie Kamerstukken II 2009/10, 32128, nr. 16, p. 61. De wetgever stelt immers bij de invoering van de WKR dat een werkgever kosten voor persoonsbeveiliging ten laste kan brengen van de vrije ruimte:
“Per saldo omvat het forfait [de vrije ruimte], naast de voorzieningen rond de werkplek, twee categorieën zonder nadere normeringen en beperkingen, te weten zakelijke vergoedingen en verstrekkingen, waarvan het gebruik door werkgevers beperkt is gebleken, zoals internet thuis en kosten voor persoonsbeveiliging, waarnaar de heer Omzigt vraagt, en vergoedingen en verstrekkingen met een beloningsvoordeel (zoals het kerstpakket).”
Daarmee bevestigt de wetgever impliciet dat persoonsbeveiliging al door de loonpoort van artikel 10 Wet LB 1964 is gegaan.
Arbowet
Werkgevers hebben zoals gezegd op grond van artikel 7:658, eerste lid, BW een zorgplicht voor een fysiek en sociaal veilige werkomgeving. De zorgplicht beoogt geen absolute waarborg te scheppen voor bescherming van werknemer tegen de te lijden schade.
Arbobeleid en RI&E
De Arbowet regelt de algemene principes, verantwoordelijkheden en procedures, maar kent bijna geen gedetailleerde regels. Om deze wet na te leven moet de werkgever arbeidsomstandighedenbeleid (arbobeleid) ontwikkelen en voeren. Een belangrijk onderdeel van het te voeren beleid is de RI&E.
Arbovoorzieningen onbelast
Een werkgever kan aan een werknemer arbovoorzieningen onbelast vergoeden, verstrekken of ter beschikking stellen als hij aan de volgende voorwaarden voldoet:
- de voorziening hangt direct samen met verplichtingen van de werkgever “op grond van het bepaalde bij of krachtens” de Arbowet;
- de voorziening wordt (geheel of gedeeltelijk) ge- of verbruikt op de werkplek;
- de werkgever wijst de voorziening aan als eindheffingsloon en voldoet aan de gebruikelijkheidseis;
- de kosten van de voorziening, worden niet ten laste van de werknemers gebracht.
Alleen verplichte arbovoorzieningen zijn gericht vrijgesteld
Aangezien de bedreigingen concreet en ernstig zijn, gericht zijn tegen de werknemer, verband houden met de arbeid die de werknemer verricht, de maatregel onderdeel uitmaakt van een RI&E en is gericht op de voorkoming van psychosociale arbeidsbelasting en de bescherming van de veiligheid en gezondheid van de werknemer ziet de kennisgroep geen argumenten om te onderbouwen dat sprake is van een niet-verplichte arbovoorziening.
Verbruik op de werkplek
De arbovrijstelling is alleen van toepassing als de persoonsbeveiliging wordt ‘verbruikt’ op de werkplek en op plaatsen waar uitvoering wordt gegeven aan het arbeidsomstandighedenbeleid dat de werkgever voert op grond van de Arbowet. Aangezien de persoonsbeveiliging eindigt op het moment dat de werknemer na de werkdag wordt thuisgebracht en de werkgever geen persoonsbeveiliging verstrekt tijdens privéafspraken van de werknemer wordt aan deze voorwaarde voldaan.
Aanwijzing en gebruikelijkheidseis
De gerichte vrijstelling is alleen van toepassing als de werkgever de persoonsbeveiliging aanwijst als eindheffingsloon. Voorwaarde hierbij is dat de voorziening voldoet aan de gebruikelijkheidseis. De kennisgroep is van mening dat hieraan wordt voldaan, omdat sprake is van een verplichte arbovoorziening.
Geen eigen bijdrage
Uit de feiten en omstandigheden blijkt dat de werkgever ook voldoet aan de vierde voorwaarde. Daarmee kan de werkgever de arbovrijstelling toepassen.
Bij invoering WKR nog geen gerichte vrijstelling
De wetgever stelt bij de invoering van de WKR dat een werkgever kosten voor persoonsbeveiliging ten laste kan brengen van de vrije ruimte. Hij geeft niet aan dat de arbovrijstelling mogelijk van toepassing is. Dit is juist omdat er destijds nog geen gerichte vrijstelling was voor vergoedde en verstrekte arbovoorzieningen, alleen een nihilwaardering voor de terbeschikkingstelling hiervan.
KG:204:2023:13 Arbovrijstelling bij persoonsbeveiliging werknemer
