Het uitrollen van de regeling Private aanvulling WW (PAWW) door de Stichting PAWW is inmiddels in volle gang. Over de inhoud van de PAWW-regeling is in de afgelopen jaren genoeg geschreven. Daarom hierna slechts in hoofdlijnen de opzet en aanleiding van de regeling.
Er is veel minder bekend over de uitvoering. De regeling blijkt een bron van veel frustraties te zijn. Waarom, dat ga ik je hierna uit de doeken doen.
Private aanvulling WW of WGA tot max. 38 maanden
De duur van de WW-uitkering is stapsgewijs verkort van 38 tot 24 maanden. Werkgevers- en werknemersorganisaties kregen echter de mogelijkheid om per sector afspraken te maken over een private aanvulling op de WW-uitkering en de loongerelateerde WGA-uitkering tot maximaal 38 maanden.
Deelname aan een private aanvulling op de wettelijke WW- of WGA-uitkering kan door deelname aan een overkoepelende verzamel-cao. Dat is een cao die de normale cao overstijgt. Werkgevers- en werknemersorganisaties besluiten in het cao-overleg of zij meedoen aan een verzamel-cao. Voor een verzamel-cao wordt een algemeenverbindendverklaring aangevraagd bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daardoor gelden de cao-bepalingen voor alle werknemers en werkgevers die onder de werkingssfeer van deze verzamel-cao vallen. Na de algemeenverbindendverklaring worden de afspraken over de aanvulling ondergebracht bij een landelijk, bovensectoraal fonds dat wordt beheerd door de Stichting PAWW. Sinds mei 2018 zijn de eerste verzamel-cao’s afgesloten. Inmiddels sluit sector na sector zich eensgezind aan bij de regeling.
Premiebetaling en uitkering PAWW
De werknemer betaalt de PAWW-bijdrage, die de werkgever inhoudt op het brutoloon en afdraagt. De afdracht vindt plaats aan het sectorfonds of rechtstreeks aan de Stichting PAWW. Dat hangt af van wat hierover is afgesproken. De werkgever moet hiervan periodiek een aangifte doen. Wordt de werknemer werkloos, dan vraagt hij/zij de PAWW-uitkering aan een maand voor de beëindiging van de wettelijke WW- of loongerelateerde WGA-uitkering. De Stichting PAWW betaalt de aanvullende uitkering.
Uitvoering van de PAWW-regeling …
De uitvoering van de regeling kan niet veel voeten in de aarde hebben, zou je denken. Alle gegevens zijn immers al bekend bij de Belastingdienst en het UWV. Een kwestie van met de juiste partijen om tafel gaan zitten en een werkbare koppeling met die gegevens maken. En anders zijn er nog genoeg pensioenfondsen die inmiddels duizenden geautomatiseerde aangiftes verwerken uit allerhande salarissystemen. Maar nee, niets is minder waar. Er is ervoor gekozen om ondernemend Nederland op te zadelen met een compleet nieuw aangiftesysteem dat echter ouderwets en tijdrovend is. Een systeem zoals we jaren geleden aangiftes aanleverden bij veel pensioenfondsen of verzekeraars. Terecht horen we daarom in ‘salarisland’ frustratie over de uitvoering en werkwijze van de Stichting PAWW.
De uitvoerder: automatiseerder RAET
Laten we beginnen bij de uitvoerder: automatiseerder RAET. In eerste instantie leek het een geruststellende gedachte dat niet het UWV de uitvoering van de regeling op zich zou nemen, maar een commerciële partij. Een partij die gewend is om software te maken, processen te beschrijven en dit efficiënt in te zetten. In de regel zijn commerciële partijen slagvaardig en hebben zij belang bij een proces dat gesmeerd loopt. Hoe meer het proces immers is gestroomlijnd, hoe lager de kosten. Het is dan ook verrassend dat RAET een compleet nieuw portaal voor de uitvoering van de PAWW-regeling in het leven heeft geroepen.
Frustraties bij uitvoering van regeling PAWW
Wat zorgt dan voor frustraties bij de uitvoering van de regeling PAWW? De frustraties worden veroorzaakt door:
- een opeenstapeling van handelingen die plaats moeten vinden bij de aanmelding;
- de bereikbaarheid van Stichting PAWW;
- het doen van de aangifte; en
- het factureringsproces.
Bij de aanmelding moeten veel handelingen worden verricht. Al die handelingen vormen hinderlijke beperkingen die zorgen voor vertraging in de doorlooptijd. Maar dit is niet het grootste probleem.
Die zit hem vooral in de bereikbaarheid en terugkoppeling van de Stichting PAWW. De Stichting is namelijk niet telefonisch bereikbaar. Dat betekent steeds weer een onmogelijk lange lijst doorwerken van veel gestelde vragen. Staat jouw vraag er niet tussen, dan kan je deze digitaal indienen. De beantwoording daarvan heeft een doorlooptijd van gemiddeld een week. Is het antwoord niet afdoende, dan kan dit bij drie vervolgvragen een doorlooptijd van vier weken betekenen. Dit is onnodig lang en weinig klantgericht.
PAWW-aangifteproces vindt handmatig plaats
Het aangifteproces vindt bovendien handmatig plaats. Dat betekent: per werkgever de gegevens verzamelen uit de loonadministratie en invoeren in het portaal van Stichting PAWW. Als je dit voor één werkgever moet doen, is dat goed te doen. Maar voor honderd of duizend werkgevers wordt het een ander verhaal en is het portaal onoverzichtelijk en zeer tijdrovend. Ga je uit van gemiddeld tien minuten per werkgever per maand, dan biedt de uitvoering van de regeling PAWW werk aan zo’n 1,25 fte voor duizend werkgevers. Dat betekent grofweg zeshonderd banen voor de B.V. Nederland. En dan heb ik het alleen nog maar over het aangifteproces.
Serieuze kostenpost werkgevers én werknemers
Een serieuze kostenpost dus voor werkgevers én werknemers. Want deze laatste groep betaalt de premie. En van de premie zullen uiteindelijk ook de uitvoeringskosten betaald moeten worden. Inmiddels bemoeien ook de softwareleveranciers zich met dit probleem en denken mee om het aangifteproces te vereenvoudigen. Maar dat wil nog niet zeggen dat de kosten lager zijn. Ze verschuiven hoogstens van de salarisadministrateur naar de softwareleverancier.
Dan nog het factureringsproces. Werd de factuur in eerste instantie nog gemaild naar de werkgever, inmiddels is dat ook niet meer mogelijk en kunnen de facturen alleen nog maar opgehaald worden uit het portaal. Dat betekent weer een portaal erbij waar werkgevers moeten inloggen om een factuur op te halen van soms minder dan € 5,00 per maand. En jammer ook voor de automatische koppeling die je had met automatische scan- en herkensoftware, zodat de factuur direct vanuit de mail automatisch geboekt werd.
Kleine opsteker is nu de mogelijkheid om per kwartaal aangifte te doen voor kleine werkgevers. Helaas mag de gemachtigde van de werkgever, de intermediair, de aangifteperiode niet aanpassen. De werkgever zal zelf moeten inloggen en dit moeten aanpassen. Dit is voor de intermediair weer extra werk, want die moet gaan bijhouden welke werkgever per maand en welke werkgever per kwartaal aangifte wil doen.
Waarom niet (samenwerking met) het UWV?
De vraag blijft waarom het UWV niet in het uitvoeringsgat van de PAWW is gesprongen? Of waarom er geen samenwerking is gezocht met het UWV? De systemen zijn er, de polisadministratie is er evenals de uitvoering en uitbetaling van de uitkeringen.
Nu is dit gesplitst en zijn er in Nederland twee partijen die een WW- en WGA-regeling uitvoeren. En die hiervoor dus premie innen, uitkeringen uitbetalen en toezicht houden op fraude en dergelijke zaken. Met helaas één groot verschil: bij het UWV krijgt de (ex-)werknemer een uitkering op basis van zijn arbeidsverleden. Bij de PAWW hangt dit af van de cao waaronder zijn/haar werkgever valt. Het kan dus voorkomen dat een (ex-)werknemer jarenlang premie betaalt (of heeft betaald), maar nooit van de regeling gebruik kan maken. Dat doet zich voor als zijn/haar laatste werkgever niet aangesloten is/was bij een van de verzamel-cao’s, waarin een PAWW-regeling is opgenomen.
PAWW-regeling voor wie?
Laten we de balans opmaken en ons afvragen wie er beter wordt van deze PAWW-regeling? De werkgevers doorgaans niet. Zij zijn opgezadeld met een regeling die op dit moment kostbaar is in de uitvoering. De werknemers? Uiteindelijk betreft dit een relatief kleine groep die toekomt aan de 25ste maand WW en langer. De vakbonden dan? Het lijkt er nog niet op dat zij hun inspanningen verzilverd zien in meer leden.
Voorlopig zijn het alleen de overheid en de uitvoerder die voordeel hebben bij het uitvoeren van de PAWW-regeling. De overheid omdat zij een kortere periode WW-uitkeringen betalen.
En de uitvoerder omdat zij verdienen aan hun werkzaamheden voor de uitvoering van de regeling. Want de efficiency lijkt zich vooral te richten op de interne organisatie en uitvoering van RAET. Hoe de gegevens daar komen, lijkt minder relevant te zijn. Juist in dat opzicht is de uitvoering van de regeling nog voor veel verbetering vatbaar.
René Pater RPP is werkzaam bij Fiscount Loonservice
