Het werkelijke gebruik van aanvullend geboorteverlof lijkt lager uit te vallen dan wat vaders in enquêtes zeggen dat ze (gaan) doen. Dat blijkt uit onderzoek gepubliceerd in het economenblad ESB.
Verlofregelingen
Er bestaan nu drie regelingen voor betaald verlof voor ouders waarvan de partner is bevallen:
- Geboorteverlof voor partners. Sinds 1 januari 2019 krijgen partners eenmaal het aantal werkuren per week aan geboorteverlof. De werkgever betaalt het loon tijdens dit verlof volledig door. De werknemer kan de verlofdagen van het geboorteverlof naar eigen inzicht opnemen. Maar moet dit wel doen binnen 4 weken na de geboorte van het kind.
- Aanvullend geboorteverlof. Sinds 1 juli 2020 kunnen partners maximaal 5 weken (5 keer het aantal werkuren per week) aanvullend geboorteverlof opnemen. Tijdens het verlof krijgt de partner geen salaris, maar een uitkering van het UWV. Partners moeten het aanvullend geboorteverlof opnemen binnen 6 maanden na de geboorte van het kind. En zij moeten eerst het geboorteverlof van 1 week hebben opgenomen.
Tijdens het verlof krijgen werknemers een uitkering van het UWV. Deze uitkering is maximaal 70% van hun dagloon (en maximaal 70% van het maximumdagloon). Over deze uitkering wordt de vakantiebijslag berekend. - Betaald ouderschapsverlof. Als iemand in loondienst werkt en een kind krijgt, is er sinds 2 augustus 2022 recht op 9 weken gedeeltelijk betaald ouderschapsverlof. Hij/zij krijgt dan 70% van het salaris.
Verschil in inkomens
Van de vaders maakt 59 procent gebruik van het aanvullend geboorteverlof. Van alle vaders die gebruikmaken van dit geboorteverlof kiest 80 procent voor de volledige verlofrechten van vijf werkweken.
Er zijn grote verschillen in de opname van aanvullend geboorteverlof opname naar inkomen. Vooral onder de laagste inkomens loopt het gebruik snel op als het inkomen stijgt.
Onder hogere inkomens neemt het aanvullend geboorteverlof weer af, eerst geleidelijk en vervolgens snel vanaf ongeveer het negentigste percentiel (72.061 euro). Onder de hoogste 5 procent van inkomens (gemiddeld 138.714 euro) gebruikt slechts 44 procent het aanvullend geboorteverlof.
Vaders met een klein contract van minder dan 24 uur per week doen aanzienlijk minder een beroep op het aanvullend geboorteverlof.
Conclusie
Het gebruik van het aanvullend geboorteverlof is erg laag onder de laagste inkomens en gaat sterk omhoog naarmate het inkomen stijgt, om weer te dalen onder de topinkomens. Dit patroon laat zien dat inkomensverlies een belangrijke belemmering vormt bij de verlofregeling.
Het kan zo zijn dat de maximale uitkering van 70 procent van het maximumdagloon de financiële prikkel om geen verlof op te nemen onder topinkomens versterkt. Of dit echt zo is, hangt echter af van de mate waarin werkgevers de uitkering eventueel aanvullen.
Meer informatie op UWV.nl. Aanvullend geboorverlof aanvragen
Vereenvoudiging verlofstelsel
Het kabinet zet in op vereenvoudiging van het verlofstelsel. Het nieuwe, vereenvoudigde verlofstelsel wordt ingedeeld in drie pijlers, namelijk:
- Verlof rond de geboorte van en de zorg voor kinderen.
- Verlof voor de zorg voor naasten.
- Persoonlijk verlof.
De planning is om vóór de zomer een concept wetsvoorstel klaar te hebben.
