Minister Heinen van Financiën informeert de Tweede Kamer over de lancering van een spaarcampagne en de voortgang van het onderzoek naar spaargedrag. Beide zaken dragen bij aan het stimuleren van financiële weerbaarheid van huishoudens.
Gezonde spaarbuffer
Op 23 april 2026 is het startschot gegeven van een brede spaarcampagne, die het initiatief is van de Stichting Financieel Gezond Nederland en het platform Wijzer in geldzaken.
Een gezonde spaarbuffer vergroot de weerbaarheid van huishoudens, doordat ze beter kunnen omgaan met onverwachte uitgaven. Nederlandse huishoudens beschikken volgens De Nederlandsche Bank (DNB) gezamenlijk over ruim €640 miljard op betaal- en spaarrekeningen.
27% van de huishoudens leeft echter van loonstrook naar loonstrook omdat deze groep minder dan één maandsalaris achter de hand heeft om tegenvallers op te vangen. Eén op de vijf huishoudens beschikt zelfs over minder dan €1.000 aan spaargeld. Deze huishoudens zijn financieel kwetsbaar: een onverwachte uitgave, zoals een hogere energierekening en/of een kapotte telefoon, kan al grote gevolgen hebben. Zulke situaties kunnen het begin vormen van schulden.
Het is daarom in het belang van zowel huishoudens zelf als de samenleving als geheel dat huishoudens beschikken over een financiële buffer.
Brede spaarcampagne
Op initiatief van Stichting Financieel Gezond Nederland en het platform Wijzer in geldzaken werken publieke en private partijen samen aan een brede aanpak die sparen normaliseert en toegankelijk maakt, juist voor huishoudens zonder financiële buffer. Er is daarbij een centrale rol voor spaarinstrumenten waarvan eerder is gebleken dat ze effectief zijn, zoals automatisch sparen wanneer het inkomen binnenkomt en het stellen van spaardoelen.
Het is de bedoeling dat ook verschillende werkgevers een rol krijgen bij het stimuleren van spaargedrag.
Gedragsonderzoek spaargedrag
Op 1 juli 2024 is een gedragsonderzoek toegezegd naar het spaargedrag van huishoudens met midden- en hoge inkomens met onvoldoende financiële buffers. Deze huishoudens hebben in theorie de financiële ruimte om te kunnen sparen, maar maken in hun uitgavepatroon een andere afweging.
Volgens de Nationale Monitor Geldzorgen heeft 23% van de huishoudens met een middeninkomen en 15% van de huishoudens met een hoog inkomen geen buffer ter grootte van een maandsalaris. Dit maakt hen financieel kwetsbaarder dan nodig.
Het onderzoek richt zich specifiek op de vraag waarom deze groep, ondanks de potentiële ruimte, toch geen buffer opbouwt. Het doel is om effectieve interventies voor het stimuleren van spaargedrag te ontwikkelen, zodat deze kunnen worden overgenomen en opgeschaald.
Drie groepen
Uit het onderzoek tot nu toe blijkt dat grofweg drie groepen zijn te onderscheiden:
- Een eerste groep (“het lukt me niet”) ervaart belemmeringen om te sparen, door beperkte ervaren financiële ruimte én door een gebrek aan spaargewoonte en vertrouwen in eigen kunnen om het sparen vol te houden.
- Een tweede groep (“ik wil meedoen”) ziet wel het belang van een spaarbuffer, maar ervaart relatief veel sociale druk om te consumeren en heeft weinig inzicht in inkomsten en uitgaven.
- Een derde groep (“ik leef nu”) maakt een bewustere keuze om niet te sparen en geeft de voorkeur aan directe bestedingen, vaak in de verwachting dat eventuele financiële tegenvallers later wel worden opgelost.
De eerste resultaten van het onderzoek zijn bemoedigend, aldus de minister. Zo laat een panel-experiment zien dat interventies effectiever zijn wanneer zij aansluiten bij deze gedragsinzichten.
Psychologie van sparen
Door rekening te houden met de psychologie van sparen kunnen mensen worden geholpen om hun goede spaarvoornemens te starten én vol te houden. De eerste resultaten zijn zodanig positief dat ING bereid is deze inzichten in de praktijk te toetsen binnen de eigen bankomgeving.
Investeren in preventie loont
Uit onderzoek blijkt dat investeren in preventie van financiële problemen niet alleen huishoudens ten goede komt, maar ook bijdraagt aan het verminderen van maatschappelijke kosten. De minister blijft zich daarom inzetten voor het stimuleren van financiële weerbaarheid en blijft informeren over verdere ontwikkelingen.
Informeren brede spaarcampagne en voortgang onderzoek spaargedrag
