Het loonverschil tussen mannen en vrouwen is fors, maar begin 2024 was dit verschil nog 11%. Dit zijn gemiddelden: beloningsverschillen zijn met name bij 50-plussers en in sommige sectoren groot. Dit blijkt uit onderzoek van MKB Servicedesk en Van Spaendonck Groep.
In aanloop naar Internationale Vrouwendag op 8 maart 2025 zijn ruim 1,2 miljoen recente, geanonimiseerde loonstroken in het mkb geanalyseerd.
‘Mannenberoepen’ 17,8% meer betaald dan ‘vrouwenberoepen’
Het verschil in modaal inkomen komt deels doordat vrouwen vaker functies hebben die minder betalen. Zo ligt het gemiddelde salaris bij de top 10 beroepen waar overwegend mannen werken, zoals monteur en projectleider, maar liefst 17,8% hoger dan bij de top 10 ‘vrouwenberoepen’, zoals doktersassistent en tandartsassistent.
De salarissen in vrouwenberoepen groeiden het afgelopen jaar wel sterker dan in mannenberoepen. Tussen januari 2024 en januari 2025 stegen de lonen in de tien meest voorkomende vrouwenberoepen gemiddeld met 7,1%, terwijl mannenberoepen een stijging van 6% zagen. Deze ontwikkeling verklaart deels waarom het verschil in modaal inkomen tussen mannen en vrouwen iets is gedaald.
Onverklaarbaar loonverschil bij gelijk werk
De verklaring voor het verschil in inkomen wordt vaak gezocht in het verschil in uren dat mannen en vrouwen wekelijks werken. Hierin zit inderdaad een verschil: vrouwen werken vaker parttime. Maar uit het onderzoek blijkt dat mannen voor een 40-urige werkweek gemiddeld 12,4% meer salaris ontvangen dan vrouwen.
In deze loonkloof is nog geen rekening gehouden met factoren als functie, leeftijd en ervaring. Als deze factoren wel worden meegenomen, krimpt de gecorrigeerde loonkloof in het Nederlandse mkb tot 1,8%.
Leeftijd speelt grote rol bij loonkloof
Opvallend is dat de gecorrigeerde loonkloof sterk stijgt met de leeftijd. Bij werknemers van 18-30 jaar is er geen significante gecorrigeerde loonkloof zichtbaar, maar deze loopt op tot 5% in de leeftijdsgroep 50-70 jaar.
“Mannen van 50 tot 70 jaar werken gemiddeld 34,4 uur per week, vrouwen 28,2 uur. De loonkloof is hierop gecorrigeerd, maar het kan wel zijn dat werkgevers mannen hierdoor een hoger salaris hebben geboden”, zegt Jade Karthaus, hoofdredacteur bij MKB Servicedesk.
“Ook kan het zijn dat de loonkloof bij de mannen en vrouwen in deze leeftijdscategorie al jaren geleden is opgebouwd, bijvoorbeeld door verschillen in startsalaris.”
Sectoren met grootste verschillen
Driekwart van de functies met een loonkloof concentreert zich in 7 sectoren, waaronder agrarisch bedrijf en zakelijke dienstverlening. De sector metaal- en technische bedrijfstakken is koploper. In deze sector is in 16,6% van de functies sprake van een aanzienlijk loonverschil.
“Verschillen blijven in bepaalde sectoren en leeftijdsgroepen hardnekkig. Het is belangrijk om de loonkloof op diepere niveaus te onderzoeken in plaats van alleen te kijken naar algemene gemiddelden. Zo krijgen we een concreter beeld van waar actie nodig is”, aldus Karthaus.
Kleinere loonkloof in functies met cao
Het onderzoek laat zien dat cao’s een belangrijke rol spelen bij het verkleinen van de loonkloof. Bij functies zonder cao bedraagt de loonkloof 12,6%, tegenover 6,6% bij functies met cao. Collectieve arbeidsovereenkomsten kunnen dus bijdragen aan het verkleinen van beloningsverschillen.
Duidelijke functieprofielen en salarisschalen
“Stel als werkgever duidelijke functieprofielen op met bijbehorende salarisschalen. Dit helpt al om willekeur te voorkomen en maakt het makkelijker om onverklaarde verschillen te herkennen”, is het advies van Karthaus.
Loontransparantie
“En wees je bewust van nieuwe wetgeving rondom gelijke beloning en loontransparantie die naar verwachting in 2026 eraan komt. Bedrijven met meer dan 50 medewerkers worden dan wettelijk verplicht om inzicht te hebben en bieden in beloningsverschillen.”
