De minister heeft in de brief van 7 juni 2023 een beperkte verbreding van de doelgroep banenafspraak aangekondigd. De minister wil deze aanpassingen deels te realiseren via een nota van wijziging op het op 17 oktober 2023 ingediende wetsvoorstel tot vereenvoudiging van de banenafspraak en de quotumregeling voor mensen met een arbeidsbeperking (Wet banenafspraak).
Het gaat dan om mensen in de Wajong die duurzaam geen arbeidsvermogen hebben die werken bij een reguliere werkgever en mensen met een IVA-uitkering die bij wijze van experiment werken met loondispensatie. Op basis van de uitvoeringstoets op deze nota van wijziging bekijkt Schouten of deze wijziging op de beoogde datum van 1 januari 2025 in werking kan treden.
Toegang tot doelgroep banenafspraak
De minister is van plan de toegang tot de doelgroep banenafspraak voor mensen in de WIA die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen en mensen in de WW die vergelijkbare kenmerken hebben als mensen in de banenafspraak uit te werken in een apart wetsvoorstel.
Ook werkt Schouten aan het beschikbaar stellen van loonkostensubsidie voor mensen in de WIA, mogelijk in hetzelfde wetsvoorstel. Zij zal de Tweede Kamer informeren over de voortgang.
Loonkostensubsidie in Wajong
De minister heeft eerder aangegeven een besluit over het invoeren van loonkostensubsidie in de Wajong voorlopig uit te stellen en eventuele invoering eerst verdergaand te gaan onderzoeken en te bespreken met ervaringsdeskundigen, de uitvoering en de sociale partners.
Dit vraagstuk is vooral complex bij mensen met een Wajong-uitkering die al met loondispensatie werken. Voor deze groep moet loondispensatie vervangen worden door loonkostensubsidie. Daarbij is van belang zorgvuldig te onderzoeken hoe deze omzetting kan plaatsvinden zonder dat zij, of hun werkgever, erop achteruit gaan. Daarnaast moet worden bezien hoe voorkomen kan worden dat het inkomen voor de Wajonggerechtigde juist buitenproportioneel toeneemt vanwege de samenhang met het garantiebedrag Wajong.
Schouten streeft er naar de Kamer voor de zomer over de uitkomst te informeren.
Duurzaamheid banen in banenafspraak
UWV onderzoekt op verzoek van het ministerie van SZW jaarlijks de duurzaamheid van de banen in de banenafspraak. De onderzoeksperiode voor het meest recente rapport loopt van het derde kwartaal van 2021 tot aan het derde kwartaal van 2022. De algemene conclusie van dit onderzoek is dat de duurzaamheid van de banen in de banenafspraak stabiel is gebleven.
Het onderzoek laat zien dat van alle werkzame mensen in de banenafspraak in het derde kwartaal van 2021, een jaar later 88 procent nog steeds werk had.
Van de werkzame personen in de banenafspraak in het derde kwartaal van 2021 werkt 71 procent een jaar later nog in de dezelfde baan.
LKV banenafspraak structureel maken
De komende tijd wil de bewindsvrouw de duurzaamheid van banen in de banenafspraak blijven volgen. Ook wil zij het loonkostenvoordeel banenafspraak structureel te maken, waardoor alle werkgevers die iemand uit de banenafspraak in dienst hebben dit loonkostenvoordeel kunnen ontvangen voor onbeperkte tijd. Hiermee beoogt zij de duurzaamheid van werk voor mensen uit de banenafspraak te vergroten.
Het structureel maken van het loonkostenvoordeel banenafspraak is onderdeel van het wetsvoorstel tot vereenvoudiging van de banenafspraak en de quotumregeling voor mensen met een arbeidsbeperking (wet Banenafspraak) dat op 17 oktober 2023 naar de Tweede Kamer is verzonden.
Belemmeringen voor werkgevers
De motie van het lid Léon De Jong verzoekt om te inventariseren tegen welke belemmeringen werkgevers aanlopen die wel bereid zijn om mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen, maar daar in de praktijk nog een te hoge drempel voor ervaren, en maatregelen te treffen om deze drempels weg te nemen met als doel meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen.
Voor werkgevers (en werkzoekenden) kan goede ondersteuning voor werkzoekenden met een arbeidsbeperking een belangrijke randvoorwaarde zijn in de totstandkoming van een goede match. Mensen uit de doelgroep banenafspraak hebben bepaalde voordelen en instrumenten die niet gelden voor mensen die niet tot de doelgroep banenafspraak behoren.
Verschillen in toekenningscriteria en uitvoering van regelingen, instrumenten en dienstverlening tussen gemeenten onderling en tussen UWV en gemeenten kunnen op een aantal punten nog steeds een knelpunt vormen voor werkgevers bij het aannemen van mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt.
Belemmeringen voor mkb-ondernemers
De motie van het lid Den Haan verzoekt om in gesprek te gaan met UWV, Stichting Studeren en Werken op Maat (SWOM) en MKB-Nederland om te verkennen of procedures voor het aanvragen van voorzieningen eenvoudiger en verkort kunnen worden zodat mensen met een arbeidsbeperking sneller een baan kunnen krijgen bij mkb-bedrijven en te kijken wat verder nodig is om dit mogelijk te maken.
Een eerste gesprek om te inventariseren welke knelpunten mkb-ondernemers precies ondervinden bij de aanvraag van voorzieningen, waardoor zij afhaken bij het in dienst nemen van mensen met een beperking, heeft plaatsgevonden. Knelpunten die in het gesprek werden benoemd zijn bijvoorbeeld dat veel mkb’ers niet bekend zijn met de voorzieningen die beschikbaar zijn, dat ze administratieve lasten ervaren bij de aanvraag van een voorziening of dat het lastig is dat er veel verschillende loketten en instanties zijn. In overleg met betrokkenen is afgesproken dat er een vervolg wordt gegeven aan dit gesprek.
Actieve voorlichting
De motie van de leden Palland, Warmerdam en De Kort verzoekt om positieve ervaringen en kennis van werkgevers die mensen met een beperking in dienst hebben genomen, te benutten en een actieve(re) voorlichtingscampagne te voeren, waarbij werkgevers gestimuleerd en uitgedaagd worden om meer mensen met een beperking in dienst te nemen.
Net als de indieners vindt de minister het belangrijk dat we werkgevers blijven stimuleren om werk te bieden aan mensen die tot de doelgroep banenafspraak behoren. Er wordt al veel aan gedaan. Zo subsidieert de overheid de activiteiten van het project ‘op naar de 125.000 banen’ die worden uitgevoerd door Stichting Nederland onderneemt maatschappelijk.
Binnen dit project worden veel bijeenkomsten georganiseerd met werkgevers om ervaringen te delen en om werkgevers te enthousiasmeren om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. Ook zijn er allerhande toolkits ontwikkeld om werkgevers te ondersteunen.
De komende tijd gaat het ministerie door met campagnes om werkgevers uit te dagen om meer mensen met een beperking in dienst te nemen. Hierbij zal specifiek aandacht zijn voor werkgevers die nog geen mensen met een arbeidsbeperking in dienst hebben. Hiermee heeft de minister uitvoering gegeven aan deze motie en beschouwt zij deze als afgedaan.
Mensen met visuele beperking
De motie van het lid De Kort verzoekt om het voortouw te nemen zodat UWV en gemeenten vóór de invoering van de wetswijziging via een aanspreekpunt voor werkgevers op een laagdrempelige wijze inzichtelijk maken welke mogelijkheden er voor werkgevers zijn om mensen in dienst te nemen met een beperking en specifiek mensen met een visuele beperking.
Werkgevers die mensen in dienst willen nemen met een arbeidsbeperking kunnen terecht bij de werkgeversservicepunten. Daar kunnen ze informatie en advies krijgen over subsidies en andere regelingen voor werkgevers, waaronder werkvoorzieningen.
Daarnaast heeft SZW onlangs een meerjarige subsidie verleend aan de sector van instellingen voor visueel beperkten voor de inrichting van een informatie- en adviespunt. Het informatie- en adviespunt is niet alleen gericht op mensen met een visuele beperking, maar ook diens sociale omgeving, werkgevers en professionals.
Het informatie- en adviespunt is dit najaar van start gegaan en de komende maanden wordt de dienstverlening en communicatie verder uitgebreid. Met de acties die lopen en die zijn verricht, beschouwt de minister deze motie als afgedaan.
Inclusieve arbeidsmarkt
Schouten blijft zich inzetten voor meer regulier werk voor mensen met een arbeidsbeperking, zodat de arbeidsmarkt gaandeweg steeds inclusiever wordt. Daarom blijft zij werken aan het verminderen van belemmeringen voor werkgevers en aan het verbeteren van de banenafspraak.
