Werkgevers hebben loondoorbetalings- en re-integratieverplichtingen ten aanzien van langdurige zieke werknemers. Met ingang van 1 januari 2020 treedt stap voor stap een pakket aan maatregelen in werking dat tot doel heeft loondoorbetaling en re-integratie bij ziekte eenvoudiger, duidelijker en goedkoper te maken voor werkgevers. Vanaf het najaar van 2019 wordt hierover richting werkgevers gecommuniceerd.
Om handvatten te krijgen voor de ontwikkeling van de communicatie-aanpak wil het ministerie van Sociale Zaken meer inzicht krijgen in de manier waarop werkgevers via communicatie zijn aan te sporen om zich te verdiepen in re-integratiebeleid, en om een bewuste keuze te maken wat betreft de invulling van re-integratieverplichtingen bij langdurige ziekte.
De belangrijkste conclusies uit het onderzoek op een rij:
1 Re-integratiebeleid vaak geregeld, reden: (verwachte) impact langdurig zieke werknemer wordt als groot ervaren
Bedrijven hebben hun re-integratie beleid vaak niet formeel op papier staan, de grotere bedrijven doorgaans vaker dan de kleinere.
Dat werkgevers het beleid niet op papier hebben staan, betekent niet dat bedrijven er niet mee bezig zijn en de zaken niet op orde hebben. Vaak hebben bedrijven het wél geregeld. Zo zijn er duidelijke regels over verzuim en ziekmelden.
Een reden om het re-integratiebeleid te regelen is dat werkgevers verwachten dat de impact van een langdurig zieke werknemer groot is. Vooral bij kleine organisaties is de verwachte impact groot.
Werkgevers verwachten zowel financiële gevolgen (dubbele kosten en minder omzet), als praktische en organisatorische gevolgen (werk dat blijkt liggen en het vinden van nieuwe mensen). Verder heeft een langdurig zieke werknemer impact op de collega’s (toenemende werkdruk en spanningen). Daarnaast moet een werkgever ook zorgen voor begeleiding van de zieke werknemer. Dit wordt als intensief gezien.
2 Kans op langdurige ziekte wordt laag ingeschat; wel of geen beleid is over het algemeen een bewuste keuze
Werkgevers schatten de kans dat een werknemer langdurig uitvalt laag in, maar er is wel het besef dat de impact ervan op het bedrijf groot is. Daarom hebben ze hun re-integratiebeleid wel geregeld.
3 Vooral kleine en middelgrote bedrijven hebben minder goed over hun re-integratiebeleid nagedacht
Een gebrek aan ervaring zorgt ervoor dat sommige bedrijven het risico op langdurige zieke werknemers als laag inschatten.
Daarnaast zijn er ook kleine bedrijven die geen ervaring hebben met langdurig zieke werknemers, maar er wel mee bezig zijn, juist omdat ze klein zijn en verwachten dat de impact groot zal zijn.
4 Ervaring met een zieke werknemer en groei bedrijf zorgen voor sense of urgency om re-integratiebeleid (beter) te regelen
Een ervaring met een langdurige zieke is dan ook een aanleiding en belangrijk moment voor deze bedrijven om over hun beleid na te denken en zich beter voor te bereiden. Ze overwegen om zich te verzekeren en vragen bijvoorbeeld offertes aan.
De groei van het bedrijf is ook een aanleiding voor werkgevers om hun re-integratiebeleid onder de loep te nemen of concreet vorm te geven (professionaliseringsslag maken).
5 Angst loonsanctie en goed werkgeverschap zijn belangrijke motivaties (gedragsbepalers) voor het regelen van de re-integratie
Ondanks dat de term RIV-toets niet altijd een bel doet rinkelen, zijn werkgevers wel degelijk op de hoogte dat bedrijven zich aan bepaalde verplichtingen moeten houden en dat een loonsanctie kan worden opgelegd als ze hier niet aan voldoen.
De houding van werkgevers ten aanzien van zieke werknemers speelt een belangrijke rol. Als werkgever heb je de verantwoordelijkheid om goed voor je personeel te zorgen, ook als werknemers langdurig ziek zijn. Daarom hoort een goed re-integratiebeleid – in de beleving van werkgevers – bij goed werkgeverschap
6 Hulp en advies van verschillende externe partijen fungeren als vangnet voor werkgevers
Op het moment dat werkgevers met een langdurig zieke werknemer te maken hebben, schakelen ze de hulp in van externe partijen: de Arbodienst, UWV, de verzekeraar en/of een re-integratiebureau.
Het valt op dat kleinere bedrijven vooral varen op de attenderende functie van de Arbodienst en andere externe partijen.
7 Het al dan niet hebben van een loondoorbetalingsverzekering is een bewuste keuze, kosten /batenanalyse en risico-inschatting spelen een belangrijke rol in afweging
Vooral grotere bedrijven geven aan dat het niet altijd gunstig is om een verzekering te hebben. Ze zijn financieel gezond genoeg om de extra kosten die een langdurig zieke met zich meebrengt te dragen. Dit is voordeliger dan de hoge premie van een verzekering. Sommige kleine bedrijven zouden graag een verzekering afsluiten, maar ze vinden de premie te hoog.
8 Financiële zekerheid en rust belangrijkste redenen voor werkgevers voor verzekering
Wetend dat de werkgever financieel verzekerd is zorgt volgens werkgevers voor minder druk bij zieke werknemers om sneller aan het werk te gaan dan ze kunnen of goed voor ze is.
9 Keuze voor re-integratieverzekering minder bewust, gebrek aan kennis belangrijke rol
Er zijn werkgevers die het bestaan van de mogelijkheid tot verzekeren niet kennen en werkgevers die twijfelen of ze wellicht een re-integratieverzekering hebben (als onderdeel van de loondoorbetalingsverzekering), maar dat niet zeker weten. Daarnaast zijn er werkgevers die wel bekend zijn met de verzekering maar niet op de hoogte zijn van wat deze verzekering voor hun bedrijf kan betekenen.
De belangrijkste reden die werkgevers hebben om zich wel te verzekeren voor de re-integratieverplichtingen is om te voorkomen dat ze zich niet aan de verplichtingen houden en een loonsanctie krijgen.
10 De ‘basis op orde hebben’ houdt verschillende elementen in voor werkgevers
Dit betekent dat werkgevers zich inspannen om de werknemer weer terug aan het werk te krijgen. Daarnaast hoort aangesloten zijn bij een Arbodienst ook bij ‘de basis’, net als het besef wat een langdurig zieke werknemer voor een bedrijf kan betekenen.
11 Het hebben van keuze bij invulling re-integratiebeleid wordt niet goed begrepen
De kernboodschap die is ontwikkeld voor de communicatie over de keuzes die werkgevers hebben bij het re-integratiebeleid wordt wisselend ontvangen door werkgevers.
Een deel herkent zich er niet in, want ze ervaren niet dat ze keuzes hebben, in hun beleving zijn er alleen maar verplichtingen.
Loondoorbetaling en re-integratie langdurig zieke werknemers
