De instructies van het koor hebben de artistieke vrijheid van de dirigent niet beperkt. Er is hier sprake van een opdrachtovereenkomst. Dat oordeelt de kantonrechter.
Waar gaat deze zaak over?
Een man heeft vanaf oktober 2024 werkzaamheden verricht als dirigent voor het koor het koor. de man en het koor zijn een overeenkomst van opdracht aangegaan voor het verrichten van deze werkzaamheden. Op 12 juni 2025 heeft het koor de overeenkomst opgezegd per 12 september 2025.
In deze procedure zegt de man dat de ‘overeenkomst van opdracht’ in feite een
arbeidsovereenkomst betreft en dat de opzegging van die overeenkomst niet rechtsgeldig is. De man berust in de opzegging en maakt aanspraak op betaling van loon over de opzegtermijn en een billijke vergoeding.
De kantonrechter is het niet met de man eens dat de overeenkomst een arbeidsovereenkomst betrof. De kantonrechter wijst de verzoeken van de man daarom af.
Koor en dirigent
Het koor is een (katholiek) hobbykoor dat bestaat uit (voorheen) circa 50 amateurzangers- en zangeressen. het koor begeleidt maandelijks kerkelijke vieringen, doet incidenteel mee aan optredens en geeft incidenteel concerten. Het koor bestaat al 56 jaar.
De man is een professioneel dirigent en heeft diverse koren en ensembles opgericht en gedirigeerd.
Hij was op het moment dat hij de overeenkomst met het koor aanging al AOW-gerechtigd en koos ervoor het koor te gaan leiden, omdat hij het vooral leuk vond dit nog te doen en niet zozeer omdat dit noodzakelijk was om in zijn levensonderhoud te voorzien.
Overeenkomst van opdracht
De overeenkomst van opdracht is opgesteld door het koor aan de hand van een format van de Belastingdienst. In de overeenkomst is afgesproken dat de overeenkomst voor de duur van zeven maanden wordt aangegaan, met de intentie de opdracht na deze periode om te zetten naar een overeenkomst voor onbepaalde tijd.
Per 1 juni 2025 is er een concept opdrachtovereenkomst opgesteld voor onbepaalde tijd en door het koor aan de man overhandigd, maar deze is door partijen niet ondertekend.
Beloning
Over de beloning is in de overeenkomst afgesproken dat de man via zijn eenmanszaak maandelijks factureert aan het koor op basis van de overeengekomen vergoedingen voor een repetitie (€ 175), viering (€ 175) of een concert (€ 350). Per 1 juni 2025 zouden die tarieven worden verhoogd naar € 180,25 en € 360,50.
Repetities en soms concerten
De repetities vonden wekelijks plaats, de vieringen een keer per maand en concerten incidenteel. In de praktijk is daar ook op deze manier uitvoering aan gegeven en heeft de man maandelijks aan het koor gefactureerd voor de uitgevoerde werkzaamheden en btw afgedragen. Verder is in de overeenkomst afgesproken dat als een repetitie of concert door het koor op korte termijn (1 week voor een repetitie en 1 maand voor een concert) geannuleerd wordt, het koor de afgesproken vergoeding wel aan de man moet betalen. In andere gevallen ontving de man bij een annulering geen betaling.
Gezichtspunten Deliveroo-arrest
De Hoge Raad heeft in de zaak van Deliveroo (Hoge Raad, 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443) overwogen dat bij de beoordeling of een overeenkomst moet worden aangemerkt als arbeidsovereenkomst onder meer de volgende tien (niet-limitatieve) gezichtspunten van belang kunnen zijn:
- de aard en duur van de werkzaamheden;
- de wijze waarop de werkzaamheden en de werktijden worden bepaald;
- de inbedding van het werk en degene die de werkzaamheden verricht in de organisatie en de bedrijfsvoering van degene voor wie de werkzaamheden worden verricht;
- het al dan niet bestaan van een verplichting het werk persoonlijk uit te voeren;
- de wijze waarop de contractuele regeling van de verhouding van partijen tot stand is gekomen;
- de wijze waarop de beloning wordt bepaald en waarop deze wordt uitgekeerd;
- de hoogte van deze beloningen;
- en de vraag of degene die de werkzaamheden verricht daarbij commercieel risico loopt.
- Ook kan van belang zijn of degene die de werkzaamheden verricht zich in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt of kan gedragen, bijvoorbeeld bij het verwerven van een reputatie, bij acquisitie, wat betreft fiscale behandeling, en gelet op het aantal opdrachtgevers voor wie hij werkt of heeft gewerkt en de duur waarvoor hij zich doorgaans aan een bepaalde opdrachtgever verbindt.
- Het gewicht dat toekomt aan een contractueel beding bij beantwoording van de vraag of een overeenkomst als arbeidsovereenkomst moet worden aangemerkt, hangt mede af van de mate waarin dat beding daadwerkelijk betekenis heeft voor de partij die de werkzaamheden.
Instructies
De man zegt dat hij in de praktijk geen (artistieke) vrijheid kreeg om zijn functie van dirigent uit te voeren, omdat hij dwingende en inhoudelijke instructies ontving van het bestuur van het koor waar hij zich aan moest houden. Daaruit blijkt volgens hem dat sprake was van een arbeidsovereenkomst.
De kantonrechter vindt niet dat deze instructies dermate waren dat dit de (artistieke) vrijheid van de man zo heeft ingeperkt dat dit niet past binnen het kader van een opdrachtovereenkomst. Ook een opdrachtgever mag instructies geven over de kaders van de opdracht en die instructies zagen hier op de (on)mogelijkheden van de koorleden die als hobby zingen. De wijze waarop de werkzaamheden werden verricht passen daarom zowel binnen een opdrachtovereenkomst als een arbeidsovereenkomst.
Opdrachtovereenkomst
Alle feiten en omstandigheden – in onderling verband en samenhang bezien – waarderend oordeelt de kantonrechter dat geen sprake is geweest van een arbeidsovereenkomst.
De kaintonrechter vindt dat de essentie van de werkzaamheden van de dirigent (het leiden van het koor, het bepalen van de ritmes, klanken, repertoire et cetera), het feit dat de man de enige binnen de man was met deze expertise, de totstandkoming van de overeenkomst, de beloning en de manier waarop die werd uitgekeerd, wijzen op een opdrachtovereenkomst.
Uitspraak Rechtbank Midden-Nederland, 2 december 2026, ECLI:NL:RBMNE:2025:7512
