De FNV heeft de arbeidsvoorwaardenagenda en de looneis voor 2026 vastgesteld.
Jacqie van Stigt, interim cao-coördinator bij de FNV: ‘Onze arbeidsvoorwaardenagenda en de looneis van 6% zijn stevig, maar de prijzen stijgen ook nog steeds en de arbeidsmarkt is krap. (…) De winsten zijn historisch hoog in Nederland, dus het bedrijfsleven kan onze looneis prima betalen als ze genoegen nemen met iets minder winst. (…) Het komend jaar zetten we in op een eerlijke beloning met automatische prijscompensatie voor als de inflatie toch weer toeneemt.’
Meer dan alleen looneis
De arbeidsvoorwaardenagenda is meer dan alleen de looneis. Naast de eerlijke beloning wordt ook ingegaan op zekerheid, vaste contracten voor structureel werk, op de kwaliteit van werk en het aanpakken van werkdruk.
Van Stigt: ‘Het minimumloon moet zo snel mogelijk naar 18 euro per uur. Het is onbestaanbaar dat mensen die fulltime werken onder het bestaansminimum uitkomen. En zo is er nog veel meer wat niet meer van deze tijd is. Denk aan de loonkloof tussen mannen en vrouwen, het jeugdloon dat ervoor zorgt dat collega’s die hetzelfde werk doen anders beloond worden en dat je door zwaar werk niet gezond je AOW-leeftijd kan halen.’
Belang van cao’s
Wat wordt afgesproken in de cao’s van Nederland heeft flinke gevolgen voor het dagelijks leven van miljoenen Nederlanders. Een fatsoenlijke loonsverhoging maakt het verschil tussen wel of niet rondkomen. 5,6 miljoen mensen vallen onder een cao waar de FNV bij betrokken is. Dat is ruim twee derde van alle werknemers van Nederland. FNV wil hierbij het verschil maken aan de cao-tafel.
Wat wil CNV?
Volgens CNV-voorzitter Piet Fortuin zijn de meeste lonen inmiddels op peil. De nieuwe loonvraag voor het komende cao-seizoen is berekend op de verwachte inflatie (2,6%) en arbeidsproductiviteit (1,7%).
Levensfase-cao
CNV zet het komende jaar ook in op de levensfase-cao. Het grootste deel van de cao-afspraken blijft collectief en gelden voor alle werknemers die onder de cao vallen. Werknemers mogen een klein deel zelf invullen op basis van individuele levensfase of behoefte, bijvoorbeeld pakketten als ‘Fit naar de Finish’ (oudere werknemers) ‘Zorg & Werkpakket (jonge ouders en mantelzorgers) of het ‘Cash-pakket’ voor wie de arbeidsvoorwaarden in geld uitgekeerd wil krijgen.
Maatwerkafspraken
Fortuin: ‘Met de levensloop-cao spelen we in op verschillen tussen werknemers onderling. Voor jonge ouders is extra lucht in vrije dagen nodig om werk en zorg te combineren. Voor oudere werknemers bieden we bijvoorbeeld de optie om 80% te werken met 90% loon en volledige pensioenopbouw in de laatste 3 jaar voor pensioen. Maatwerkafspraken dus.’
Fit, gezond en tevreden
Werknemers maken elk jaar in december hun pakketkeuze voor het volgende kalenderjaar. Tussentijdse wijzigingen zijn mogelijk bij ingrijpende levensgebeurtenissen, zoals geboorte, ziekte en mantelzorg.
‘Hiermee hopen we werknemers fit, gezond en tevreden te houden in tijden van toenemend ziekteverzuim, een krappe arbeidsmarkt en een vergrijzende samenleving waarbij niemand gemist kan worden.’
Wat zegt AWVN?
‘De Prinsjesdag-stukken maken duidelijk dat de argumenten voor een loongolf verdwenen zijn. De al sterk verbeterde koopkracht zal nog verder groeien. Het is aan de vakbonden om met die feiten verantwoord om te gaan, zich constructief op te stellen in het cao-overleg en zo bij te dragen aan het voornemen van het kabinet om de economie robuuster te maken.’
Dat stelt werkgeversvereniging AWVN in een eerste reactie op de Troonrede, de rijksbegroting en de daarbij behorende stukken van onder meer het Centraal Planbureau.
Over plannen om het minimumloon verder te verhogen, is AWVN ook duidelijk: dat zal de arbeidsmarktpositie van personen in de lagere loonschalen verzwakken.
