Om inzicht te bieden in de standpunten van politieke partijen over werkgeversthema’s, heeft werkgeversvereniging AWVN een analyse gemaakt van de verkiezingsprogramma’s van 15 partijen die nu in de Tweede Kamer zitten en die volgens een recente peiling van Ipsos meer dan één zetel gaan behalen.
Hoe denken partijen over het minimumloon, verlofregelingen en kinderopvang?
Minimumloon
Bijna alle partijen willen dat het minimumloon (WML) verder stijgt. Een aantal partijen geeft aan naar welk uurloon dit (op termijn) omhoog moet gaan: variërend van € 14 tot maar liefst € 18 (in 2028). Vanaf 1 januari 2024 stijgt het minimumuurloon naar € 13,27.
Alleen JA21 vindt verhogen geen goed idee vanwege de loonprijsspiraal. NSC vindt het niet verstandig om het minimumloon meteen te verhogen, vanwege de concurrentiepositie van Nederland, maar het moet toereikend zijn.
VVD, BBB, PVV en SGP willen het WML verhogen, maar geven niet aan met hoeveel en per wanneer.
Een aantal partijen willen bovendien de jeugdlonen afschaffen vanaf 18 jaar (PvdA/GL, D66, PvdD, SP) en/of verhogen (Denk, NSC, D66).
Werken moet meer lonen
De meeste partijen vinden dat werken meer moet lonen. Dat zorgt voor meer besteedbaar inkomen en het maakt meer uren werken aantrekkelijker.
Veel partijen willen dat de belasting op arbeid omlaag gaat.
De VVD wil dat de overheid inzichtelijk maakt dat meer uren werken loont, het effect op je nettoloon zou je eenvoudig moeten kunnen berekenen. Daarnaast wil de VVD meer mogelijkheden creëren om werknemers te laten delen in bedrijfswinsten.
PvdA/GL, CDA, Volt en Denk vinden dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, namelijk door belasting van hoge inkomens en vermogenden.
Werk-privébalans
De werk-privébalans is een belangrijk onderwerp voor de politiek. Partijen willen werkenden extra ondersteunen met verlof, toegankelijke kinderopvang en meer grip op hun werk-privébalans.
Om werknemers te ondersteunen, wil de VVD werknemers meer flexibiliteit geven om werktijden in te delen. D66 wil meer regie en regelruimte voor werknemers door roosters aan te passen.
In het kader van de werk-privébalans willen PvdA/GL en D66 recht op onbereikbaarheid voor werknemers.
NSC wil juist stimuleren dat het voor werkgevers, vanuit goed werkgeverschap, mogelijk wordt om woningen te bouwen voor werknemers.
Verlofregelingen
Plannen worden gepresenteerd om het geboorteverlof en ouderschapsverlof verder uit te breiden. Die verlofvormen zijn de laatste jaren al flink uitgebreid, maar PvdA/GL, D66 en PvdD willen daar nog verder in gaan. PvdA/GL vindt bovendien dat werknemers langer zorgverlof op moeten kunnen nemen en dat langdurend zorgverlof deels betaald is. Er zijn een aantal voorstellen om meer verlofvormen in te voeren zoals rouwverlof (PvdA/GL, SGP).
NSC wil mantelzorgverlof, maar vraagt daarbij ook aandacht voor de uitvoerbaarheid voor werkgevers.
Volt noemt aanpassingsverlof voor ouders van een kind met een intensieve zorgvraag.
Het CDA wijst op de plannen die er zijn om het verlofstel te hervormen en wil dat sociale partners afspraken maken over vrijwilligersverlof.
Collectieve feestdagen
Dan zijn er een paar partijen met plannen om het aantal collectieve feestdagen uit te breiden. VVD en NSC willen dat iedereen vrij is op Bevrijdingsdag. Denk wil dat iedereen vrij is op 1 juli om Keti Koti te vieren. Daarnaast moeten volgens Denk ook belangrijke feestdagen van andere religies wettelijk worden erkend, zoals het Ramadanfeest.
Kinderopvang
Het kabinetsplan om de kinderopvang vanaf 2025 bijna gratis te maken is met twee jaar uitgesteld, omdat dit niet haalbaar bleek vanwege de personeelstekorten in de sector.
Wat stellen de politieke partijen nu voor ten aanzien van kinderopvang? Gratis voor iedereen (PvdA/GL, D66, JA21), gratis voor lage inkomens (PvdD, Denk), goedkoper voor werkenden (VDD, CU), betaalbaar voor iedereen (SP), een (beperkte) eigen bijdrage (BBB, CDA, NSC) of een deel gratis (Volt, CDA, CU). Vaak zijn de voorstellen gekoppeld aan een ander systeem voor kinderopvangtoeslag.
Lees meer op AWVN.nl, werkgeversthema’s in de verkiezingsprogramma’s: waar moet HR rekening mee gaan houden?
