Een overzicht van situaties die in de praktijk geregeld voorkomen wat betreft diverse arbeidsovereenkomsten en wijziging van het aantal overeengekomen uren.
Geen zekerheid over uren en loon
De werknemer heeft bij een oproepovereenkomst geen zekerheid over het aantal te werken uren en het loon. Een voorbeeld hiervan is een nulurencontract. Een min-maxcontract valt ook onder een oproepovereenkomst, omdat een werknemer geen zekerheid heeft over de uit te betalen uren per maand. Het aantal gewerkte uren kan namelijk variëren binnen de bandbreedte van het contract.
Voor alle gevallen waarin de werkgever niet aan de voorwaarden voor de lage AWf-premie voldoet, geldt de hoge AWf-premie. Dat is onder meer het geval bij een oproepovereenkomst, overeenkomst voor bepaalde tijd of bij een arbeidsovereenkomst die niet schriftelijk is overeengekomen.
Oproepovereenkomst
In de volgende gevallen is sprake van oproepovereenkomst:
- De omvang van de arbeid is niet vastgelegd als één aantal uren per periode van maximaal één maand.
- De omvang van de arbeid is niet vastgelegd als één aantal uren per periode van maximaal één jaar waarbij het loon gelijkmatig is gespreid over die periode (de jaarurennorm).
- De werknemer heeft geen recht op loon als hij niet werkt.
Voorbeelden
Hierna vind je een aantal voorbeelden van verschillende arbeidsovereenkomsten. Je leest of het om een oproepovereenkomst gaat. Ook lees je wat de gevolgen zijn van een wijziging van het aantal overeengekomen uren.
Voorbeeld 1. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd voor 10 uur per week wordt via een addendum tijdelijk uitgebreid tot 30 uur per week
De tijdelijke urenuitbreiding vindt plaats door uitbreiding van de bestaande arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.
Als deze overeenkomst voldoet aan de voorwaarden voor de lage AWf-premie en het addendum geen afzonderlijke arbeidsovereenkomst is, geldt voor alle contracturen de lage AWf-premie.
Het standpunt dat een tijdelijke urenuitbreiding altijd een afzonderlijke arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd is, is herzien.
Voorbeeld 2. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met een arbeidsomvang van 10 uur per week. Deze arbeidsomvang wordt bewust door de werkgever met een afzonderlijke arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd uitgebreid tot 30 uur per week
De tijdelijke urenuitbreiding is vastgelegd in een afzonderlijke arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. Deze overeenkomst voldoet niet aan de voorwaarden voor de lage AWf-premie. Voor deze uren geldt de hoge AWf-premie.
Voor de uren in de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd blijft de lage AWf-premie gelden. Deze overeenkomst moet dan wel schriftelijk zijn vastgelegd en geen oproepovereenkomst zijn.
Voorbeeld 3. Een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd met een arbeidsomvang van 10 uur per week. Deze arbeidsomvang wordt met een addendum tijdelijk (met een kortere duur) uitgebreid tot 30 uur per week
Voor de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van 10 uur per week geldt de hoge AWf-premie. De tijdelijke urenuitbreiding vindt plaats door uitbreiding van de bestaande arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. De hoge AWf-premie geldt voor alle contracturen.
Voorbeeld 4. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met van januari tot en met maart 10 uur per week, van april tot en met september 40 uur per week, en van oktober tot en met december 20 uur per week
De lage AWf-premie is van toepassing, want dit is geen oproepovereenkomst.
Het standpunt dat een arbeidsovereenkomst met meerdere arbeidsomvangen een oproepovereenkomst is, is herzien.
Voorbeeld 5. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met van januari tot en met maart in totaal 120 uur, van april tot en met september in totaal 960 uur, en van oktober tot en met december in totaal 240 uur. Het recht op loon is telkens gelijk gespreid over de genoemde periode (januari-maart, april-september, en oktober-december)
De lage AWf-premie is van toepassing, want dit is geen oproepovereenkomst. De arbeidsomvang is vastgelegd als één aantal uren per periode van maximaal één jaar en het recht op loon is gelijkmatig gespreid over deze periode.
Het standpunt dat een arbeidsovereenkomst met meerdere arbeidsomvangen een oproepovereenkomst is, is herzien.
Voorbeeld 6. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd voor 10 uur per week wordt uitgebreid naar 30 uur per week. De uitbreiding geldt voor onbepaalde tijd
De lage AWf-premie is van toepassing, zowel voor als na de uitbreiding. Er is geen sprake van tijdelijke uitbreiding of een oproepovereenkomst.
Voorbeeld 7. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd voor 30 uur per week wordt teruggebracht naar 10 uur per week. De vermindering van de uren geldt voor onbepaalde tijd
De lage AWf-premie is van toepassing, zowel voor als na de vermindering van de uren. Er geen sprake van een oproepovereenkomst.
Let op: het naar beneden bijstellen van de uren door de werkgever kwalificeert als deeltijdontslag. Deeltijdontslag is alleen in bijzondere situaties mogelijk. De werkgever is dan een transitievergoeding verschuldigd. De werknemer kan op grond van de ‘Wet flexibel werken’ ook zelf verzoeken zijn arbeidsduur naar beneden bij te stellen.
Voorbeeld 8. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd voor 10 uur per week wordt uitgebreid naar 30 uur per week. De uitbreiding geldt voor onbepaalde tijd. Na een paar maanden bedenken partijen zich en wordt de omvang opnieuw aangepast. De omvang wordt teruggebracht naar 10 uur per week, voor onbepaalde tijd
De lage AWf-premie is van toepassing, zowel voor als na de aanpassingen. Er is geen sprake van een oproepovereenkomst.
Let op: het naar beneden bijstellen van de uren door de werkgever kwalificeert als deeltijdontslag. Deeltijdontslag is alleen in bijzondere situaties mogelijk. De werkgever is dan een transitievergoeding verschuldigd. De werknemer kan op grond van de ‘Wet flexibel werken’ ook zelf verzoeken zijn arbeidsduur naar beneden bij te stellen.
Voorbeeld 9. Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd voor gemiddeld 24 uren per week. Het recht op loon is per loontijdvak hetzelfde
De lage AWf-premie is van toepassing als sprake is van een jaarurennorm, waarbij het recht op loon gelijkmatig gespreid is. Er moet dan wel 24 uur in de arbeidsovereenkomst zijn opgenomen.
Let op: de hoge AWf-premie is van toepassing als het gemiddelde aantal uren per week wordt berekend over een periode van langer dan een jaar. Dan is sprake van een oproepovereenkomst.
Voorbeeld 10. In een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd van 40 uur per week is opgenomen dat voor overwerk geen vergoeding wordt betaald. Overwerk kan, vanwege de aard van de functie, noodzakelijk zijn
De lage AWf-premie is van toepassing. Er is geen sprake van een oproepovereenkomst, omdat er één aantal uren per week is overeengekomen.
Voorbeeld 11. Er is sprake van een arbeidsovereenkomst met een jaarurennorm met gelijkmatige loonspreiding. De werknemer werkt uren die overuren zijn volgens de cao. Deze uren worden gedurende het jaar uitbetaald
Tussentijdse uitbetalingen van overwerk bij de zogenoemde jaarurennorm zijn toegestaan. De arbeidsovereenkomst wordt hierdoor geen oproepovereenkomst.
De overwerkuren en de betalingen mogen niet worden verrekend met uren of loon later in het jaar. Het overwerk moet dus een aanvulling zijn op de overeengekomen uren en beloning in het kader van de jaarurennorm. Ook is geen sprake van een oproepovereenkomst bij andere tussentijdse betalingen, zoals toeslagen voor bijvoorbeeld nachtwerk en onregelmatige diensten.
Voorbeeld 12. Een werknemer heeft een arbeidsovereenkomst met een halfjaarurennorm van 400 uur per half jaar, met gelijkmatige loonspreiding. Maar als hij minder dan 400 uur maakt, moet hij deze ‘minuren’ in het half jaar erna inhalen of wordt het met zijn loon verrekend. Dit wordt ook mogelijk gemaakt in de cao
Dit is een oproepovereenkomst. De overeengekomen arbeidsduur kan feitelijk elk half jaar worden doorgeschoven. Dat maakt dat de werknemer geen vastgestelde arbeidsomvang per tijdsperiode heeft (van maximaal een jaar). Dit doorschuiven kan ook leiden tot het schuiven van overeengekomen uren over de jaargrens heen.
Bij het niet uitbetalen van loon, terwijl het niet-werken voor rekening en risico van de werkgever komt, is sprake van uitsluiting van de loondoorbetalingsplicht. Bij contracten en cao’s waarin dit staat, is dus sprake van een oproepovereenkomst.
Voorbeeld 13. Een werknemer heeft een arbeidsovereenkomst met een jaarurennorm van 800 uur, met gelijkmatige loonspreiding. Hij werkt extra over. Deze overuren worden net na de jaargrens uitbetaald, of opgenomen als betaalde vrije tijd
Hier is geen sprake van een oproepovereenkomst. De overeengekomen arbeidsduur wordt binnen de afgesproken tijdsperiode van een jaar gewerkt. Ook uitbetaling of extra vrije tijd bij overuren leidt niet tot een oproepovereenkomst. Wel moet hier aan de ‘Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag’ worden voldaan. Compensatie in vrije tijd op een later moment is in dat geval alleen mogelijk als dit is afgesproken bij cao.
Voorbeeld 14. In een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is een vast salaris per maand afgesproken, inclusief eventueel overwerk. Er is geen vaste arbeidsomvang vastgelegd, want die hangt vanwege de aard van de functie, af van de werkzaamheden
De hoge AWf-premie is van toepassing. Dit is een oproepovereenkomst, want de arbeidsomvang is niet vastgelegd als één aantal uren per tijdseenheid.
Voorbeeld 15. Een werknemer die jonger is dan 21 jaar heeft een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van 8 uur per week. In juli en augustus werkt hij fulltime. De uren in zijn arbeidsovereenkomst worden tijdelijk uitgebreid met 32 uur. Er is geen sprake van overwerk. Het aangiftetijdvak is een maand
In juli en augustus wordt in totaal meer dan 52 uren verloond. De uitzondering voor jongeren is in die tijdvakken niet van toepassing. In juli en augustus geldt dus de hoge AWf-premie, want het is een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd die niet voldoet aan de uitzondering voor 21-minners. In de overige maanden worden er minder dan 52 uren per aangiftetijdvak verloond en is de lage AWf-premie van toepassing.
Voorbeeld 16. Een BBL-leerling die jonger is dan 21 jaar heeft een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van 4 dagen per week. Daarnaast heeft hij bij dezelfde werkgever een bijbaan met een contract voor bepaalde tijd van 8 uur per week
Op de BBL-overeenkomst is de lage WW-premie van toepassing. De BBL-overeenkomst valt onder de uitzonderingen. Voor de bijbaan geldt de hoge AWf-premie. In totaal wordt aan deze werknemer meer dan 48 of 52 uren per tijdvak van vier weken of een maand verloond. Dit is inclusief de uren van de BBL-overeenkomst. Daarom geldt de uitzondering voor 21-minners niet voor de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd.
Voorbeeld 17. Een werknemer heeft 2 arbeidsovereenkomsten: een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd voor 20 uur per week en een nulurencontract
Op de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is de lage AWf-premie van toepassing. Het nulurencontract is een oproepovereenkomst, dus daarvoor geldt de hoge AWf-premie.
Let op: als op jaarbasis gemiddeld meer dan 26 uur per week (130% van de vaste arbeidsomvang) wordt verloond, moet vanaf 2022 de lage AWf-premie worden herzien en geldt alsnog de hoge AWf-premie voor alle arbeidsovereenkomsten.
Voorbeeld 18. Een werknemer heeft een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd waarbij hij op basis van stukloon wordt beloond
Bij een stukloonovereenkomst is meestal geen vast aantal uren per tijdseenheid van maximaal een maand afgesproken. Dat is een oproepovereenkomst. Dit is ook het geval als de werknemer niet wordt betaald als hij niet werkt (en dus de loondoorbetalingsplicht is uitgesloten).
Er kunnen situaties zijn waarin wel een vaste omvang is afgesproken, bijvoorbeeld van 30 uur per week. In dat geval is geen sprake van een oproepovereenkomst. De loondoorbetalingsplicht mag dan niet zijn uitgesloten. De werknemer moet dan voor 30 uur per week worden beloond. In dat geval kan het deel van de beloning boven het wettelijk minimumloon afhankelijk zijn van de productie (dus stukloon).
Voorbeeld 19. Een werknemer heeft een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met een vast aantal overeengekomen uren. De arbeidsovereenkomst bevat geen expliciet loonuitsluitingsbeding en ook geen uitzendbeding. De werkgever betaalt in een bepaald loontijdvak niet het volledige loon uit dat hoort bij de overeengekomen arbeidsomvang
Als de werkgever niet het loon uitbetaalt waar de werknemer recht op heeft op grond van de overeengekomen arbeidsomvang, is mogelijk sprake van een oproepovereenkomst. Of dit zo is, is hangt af van de reden waarom het loon geheel of gedeeltelijk niet wordt uitbetaald.
In situaties die in redelijkheid voor rekening van de werknemer komen, zoals het niet of te laat verschijnen op het werk of onwettig verzuim, heeft de werkgever op grond van artikel 7:628, lid 1 BW het recht om het loon voor de betreffende uren niet uit te betalen. Dit maakt de arbeidsovereenkomst geen oproepovereenkomst.
Over het wel uitbetaalde loon is de lage AWf-premie verschuldigd. In andere situaties is mogelijk wel sprake van een oproepovereenkomst en is de hoge AWf-premie verschuldigd. Dit zal je per situatie moeten beoordelen.
Wetsartikelen
Artikel 7:628, lid 1 en lid 5 Burgerlijk Wetboek
Artikel 7:691 lid 7 Burgerlijk Wetboek
Bron: Forum Salaris
Lees en leer meer over oproepovereenkomsten in de e-learning Flexibele arbeidsrelaties van Salaris Vanmorgen.
