Meer productiviteit betekent dat ondernemers en werknemers hetzelfde werk sneller of eenvoudiger kunnen doen, of met dezelfde inzet juist meer kunnen bereiken.
De Nederlandse economie hoort nu nog bij de meest productieve ter wereld, maar de groei stagneert. In de afgelopen 10 jaar steeg de productiviteit nog maar met 0,4% per jaar, terwijl dit vroeger 1,5% was. Dat heeft grote gevolgen voor onze welvaart.
Als de productiviteit in het hoge tempo was blijven groeien, zou dat € 100 miljard extra hebben opgeleverd. Dat is 5 keer zoveel als Nederland per jaar uitgeeft aan defensie, en bijna 2 keer zoveel als de uitgaven aan onderwijs.
Daarnaast vergrijst de bevolking. Veel meer extra gewerkte uren zit er dus niet in. Zonder maatregelen komen wachttijden in de zorg, de kwaliteit van het onderwijs en onze veiligheid steeds meer onder druk te staan.
Minister Karremans van Economische Zaken: “We moeten meer geld gaan verdienen met minder mensen, dus onze productiviteit moet omhoog. Onze ziekenhuizen en scholen zijn gebouwd dankzij de productiviteit van eerdere generaties. Willen we goede zorg en onderwijs houden, dan moeten we nu zorgen dat bedrijven en instellingen slimmer kunnen werken en innoveren.”
Maatregelen
De agenda bevat maatregelen op vijf gebieden die moeten zorgen voor meer productiviteit:
- Digitalisering en innovatie – Door mkb’ers te helpen digitaal te werken en een Nederlandse AI-fabriek te bouwen, kunnen bedrijven processen sneller, goedkoper en slimmer uitvoeren. Dit scheelt tijd en kosten.
- Concurrentie en minder regels – Eenvoudigere en beter afgestemde regels, zoals gestandaardiseerde etiketten in Europa, verlagen de administratieve lasten. Bedrijven kunnen zich zo meer richten op hun kernactiviteiten.
- Financiering van bedrijven – Toegang tot krediet maakt het voor mkb’ers makkelijker om te investeren in vernieuwing en groei. Medewerkersparticipatie en betere ondersteuning voor onderzoekers stimuleren ondernemerschap en innovatie, waardoor nieuwe ideeën sneller hun weg vinden naar de markt.
- Onderwijs en leven lang ontwikkelen – Sterkere basisvaardigheden en een persoonlijk leer- en ontwikkelbudget zorgen dat mensen beter voorbereid zijn op veranderingen in hun werk. Goed opgeleide werknemers kunnen efficiënter werken en nieuwe technologie sneller toepassen.
- Arbeidsmarkt – Minder onzekerheid rond loondoorbetaling bij ziekte verlaagt risico’s voor ondernemers. Dit maakt het aantrekkelijker om mensen in dienst te nemen en draagt bij aan een dynamische en productieve arbeidsmarkt.

Nieuwe productiviteitsraad
Het kabinet richt een Productiviteitsraad op om de vooruitgang te bewaken. Deze raad geeft elk jaar concrete adviezen om Nederland productiever en dus welvarender te maken.
Met de maatregelen wil het kabinet zorgen dat de Nederlandse economie sterk blijft en dat we de voorzieningen in de toekomst kunnen blijven betalen.

