Het gebrek aan transparantie maakt het vaak moeilijk om deze loonkloof zichtbaar te maken en aan te pakken. Daarom zijn er in Europa nieuwe regels afgesproken die werkgevers verplichten om inzicht te geven in de hoogte van salarissen. Op deze manier kunnen werknemers controleren of gelijke functies daadwerkelijk gelijk worden betaald. De regels treden in 2026 in werking.
Loonkloof van 13 procent
Nederland bevindt zich met een loonkloof van 13 procent in de middenmoot: iets onder Frankrijk en Denemarken (14 procent) maar flink hoger dan België (5 procent). Estland heeft de grootste loonkloof met 22 procent, terwijl Luxemburg het enige land is waar vrouwen gemiddeld iets meer verdienen dan mannen (0,7 procent).
Loonkloof verschilt per functie
Uit onderzoek van MKB Servicedesk en Van Spaendonck Groep blijkt dat de loonkloof in Nederland sterk verschilt per functie en sector. Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van data uit meer dan 1,2 miljoen geanonimiseerde loonstroken per maand van 145.000 Nederlandse bedrijven.
In 52 van de 100 meest voorkomende functies ontvangen mannen en vrouwen gelijk loon, terwijl mannen in 40 functies nog steeds meer verdienen. In slechts 8 functies ligt het salaris hoger voor vrouwen. Mannelijke chef-koks verdienen bijvoorbeeld 8,79% meer dan hun vrouwelijke collega’s, terwijl mannelijke consultants 7,93% meer ontvangen dan vrouwelijke consultants.
Lager modaal inkomen
Het modaal inkomen van vrouwen ligt met € 2.975,29 per maand aanzienlijk lager dan dat van mannen (€ 3.323), een verschil van 12%. Dit verschil wordt niet veroorzaakt door het aantal gewerkte uren, maar door de oververtegenwoordiging van mannen in beter betaalde beroepen.
Gewerkte uren bepalend
Een groot deel van de loonkloof in bruto-inkomsten wordt veroorzaakt door het aantal uren dat mannen en vrouwen gemiddeld werken. Mannen werken gemiddeld 37 uur per week, tegenover 29 uur per week voor vrouwen. Dit patroon is sinds 2018 nauwelijks veranderd. Het verschil in gewerkte uren neemt toe met de leeftijd. Bij jongvolwassenen (22-27 jaar) werken mannen 9,6% meer uren, maar in de leeftijdsgroep 33-38 jaar is dit verschil al bijna 28%, oplopend tot 46,3% in de leeftijdscategorie 64-68 jaar.
Gelijke beloning voor gelijk werk
Gelijke beloning voor gelijk werk is een van de grondbeginselen van de EU en staat vastgelegd in het EU-verdrag.
De Europese Commissie kwam daarom in 2021 met een wetsvoorstel die werkzoekenden recht geeft op informatie over de salarisschaal van vacatures. Werkgevers met ten minste 250 werknemers worden verplicht om te rapporteren over de loonverschillen tussen mannen en vrouwen. Het Europees Parlement en de lidstaten gingen in december 2022 akkoord met de maatregelen.
Tot juni 2026 de tijd
Nederland en de andere EU-landen hebben nu tot juni 2026 om deze regels op te nemen in de nationale wetgeving. Het staat de Europese landen natuurlijk vrij om deze maatregelen tegen de loonkloof al eerder door te voeren.
Oproep aan werkgevers
Werkgevers worden aangemoedigd om hun beloningsbeleid kritisch te evalueren en transparant te maken. Gelijke beloning draagt niet alleen bij aan goed werkgeverschap, maar sorteert ook voor op de aankomende wetgeving.
