De expatregeling is een forfaitaire regeling voor het onbelast vergoeden van extraterritoriale kosten, extra kosten van tijdelijk verblijf buiten het land van herkomst in het kader van de dienstbetrekking. De 30%-regeling vergoedt dus kosten die Nederlandse werkenden niet maken en in zoverre is er dus ook geen sprake van gelijke gevallen. Daarnaast heeft SEO in haar evaluatie van de 30%-regeling laten zien dat de regeling bijdraagt aan het aantrekken van hoogopgeleide arbeidskrachten uit het buitenland en stimulering van het vestigingsklimaat. Dit komt ook Nederlandse werkenden ten goede.
Budgettair belang naar inkomen
Gevraagd wordt naar de verdeling van het budgettair belang van de 30%-regeling naar inkomensgroepen.
In 2023 bedroeg het budgettaire belang van de 30%-regeling circa € 1,25 miljard (dit is nog vóór de aftopping op de WNT-norm waardoor het beeld nu anders is. De hoogste inkomensgroep zal immers minder profijt hebben dan zonder WNT-norm).
Onderstaande tabel geeft een verdeling van dit belang naar inkomensgroepen. Het inkomen is hier het loon vóór toepassing van de 30%-regeling. Er is niet gecorrigeerd voor belastingplichtigen die slechts een deel van het jaar in Nederland werkzaam waren. Als daarmee wel rekening gehouden zou kunnen worden, dan zouden de aandelen bij de hogere inkomensgroepen waarschijnlijk iets hoger uitvallen.
Hoe kan worden voorkomen dat werkgevers voordeel hebben van het toepassen van de ETK-regeling? Gewezen wordt op het feit dat werkgevers geen premies werknemersverzekeringen afdragen over een onbelaste ETK-vergoeding. Als opties worden genoemd dat werknemers de ETK-vrijstelling via hun aangifte inkomstenbelasting verzilveren of werkgevers verplichten altijd premies werknemersverzekeringen af te dragen over het van toepassing zijnde minimumloon.
Beroepskosten niet aftrekbaar
Met de belastingherziening in 2001 kunnen beroepskosten niet langer in aftrek worden gebracht via de aangifte inkomstenbelasting. Dat maakt het niet passend om alleen deze beroepskosten toch weer aftrekbaar te maken in de inkomstenbelasting en daarmee de aangifte inkomstenbelasting complexer te maken. Voor veel mensen is het niet nodig om aangifte inkomstenbelasting te doen, omdat de reeds op het loon ingehouden loonheffing (vrijwel) gelijk is aan de verschuldigde inkomstenbelasting. Juist voor extraterritoriale werknemers is het niet eenvoudig om aangifte inkomstenbelasting in Nederland te doen.
Als de ETK-regeling via de aangifte inkomstenbelasting verzilverd moet worden, moeten de extraterritoriale werknemers bovendien één tot anderhalf jaar wachten voordat zij het voordeel ontvangen. De introductie van een nieuwe aftrekpost in de aangifte inkomstenbelasting acht de staatssecretaris daarom niet wenselijk.
Situaties waarin het brutoloon wordt verlaagd tot beneden het minimumloon in ruil voor een onbelaste ETK-vergoeding komen slechts op beperkte schaal voor doordat dit in principe niet is toegestaan en, in de uitzonderlijke situaties dat het wel mag, de meest relevante cao’s (uitzendbranche en landbouw; 83% van de gebruikers van de ETK-regeling is actief binnen deze sectoren) een verlaging tot onder het minimumloon niet toestaan.
Gericht vrijgestelde vergoeding
Het Nederlandse belasting- en premiestelsel is zodanig vormgegeven dat premies werknemersverzekeringen niet verschuldigd zijn over een gericht vrijgestelde vergoeding. Dat heeft als gevolg dat als een werknemer brutoloon uitruilt voor bijvoorbeeld een gericht vrijgestelde reiskostenvergoeding of studiekostenvergoeding, de werkgever alleen premies werknemersverzekeringen verschuldigd is over het (lagere) brutoloon. Deze regel geldt dus ook bij de verlaging van het brutoloon in ruil voor een ETK-vergoeding.
Premievoordeel geen leidend criterium
Uit de evaluatie van de ETK-regeling door onderzoeksbureau SEO blijkt dat het premievoordeel dat werkgevers eventueel ontvangen door het in dienst nemen van buitenlands personeel voor hen vrijwel nooit een leidend criterium is doordat het eventuele premievoordeel niet opweegt tegen de extra lasten om deze doelgroep te werven. Dat neemt niet weg dat het in dienst nemen van buitenlandse arbeidskrachten minder aantrekkelijk wordt voor werkgevers als het te behalen premievoordeel wegvalt.
Mogelijk versobering 30%-regeling
Vóór de zomer 2025 zal het kabinet de Kamer informeren over of en zo op welke wijze de ETK-regeling wordt versoberd. Hierbij zal het kabinet ook ingaan op de effecten op het werkgevers- en werknemersvoordeel.
Nota van wijziging
Via de loonheffingen kunnen extraterritoriale kosten onbelast worden vergoed, bij kenniswerkers in de vorm van de 30%-regeling. Het wetsvoorstel Belastingplan 2025 gaat via een nota van wijziging het voorstel van het kabinet bevatten tot aanpassing van de 30%-regeling. In de evaluatie van de ETK-regeling concluderen de onderzoekers dat de ETK-regeling deels doelmatig en deels doeltreffend is.
In het hoofdlijnenakkoord staat dat bezien wordt of en zo ja, welke fiscale voordelen onder de ETK-regeling worden versoberd. Er loopt een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) naar arbeidsmigratie waarvan ook fiscale regelingen, zoals de ETK-regeling, deel uitmaken. Verschillende scenario’s voor de ETK-regeling zullen worden onderzocht. De planning is dat het onderzoek vóór de zomer 2025 wordt afgerond. Daarom is een versobering in de ETK-regeling nu niet als voorstel opgenomen.
Antwoorden op schriftelijke vragen over pakket Belastingplan 2025
