De tijdelijke verhoging van de vrije ruimte binnen de WKR in 2020 en 2021 lijkt over het geheel genomen geen knelpunten of onbedoelde effecten te hebben opgeleverd.
Kleine bedrijven gebruikten de verruiming minder vaak. De belangrijkste reden om geen gebruik te maken van de verhoging van de vrije ruimte zat in het gebrek aan financiële ruimte.
De vrije ruimte helpt bij ruim de helft van de bedrijven die gebruik maakten van de verhoging van de WKR bij het vergoeden van thuiswerkkosten.
Invoeringstoets
De Belastingdienst werkt sinds enkele jaren met een instrument waarin nieuw ingevoerde wet- en regelgeving (of wijzigingen op bestaande wet- en regelgeving) wordt getoetst, een jaar na inwerkingtreding. Het doel van deze invoeringstoets is om positieve en negatieve signalen over het gebruik van regelingen vroegtijdig te herkennen en te vertalen in (uitvoerings)beleid.
Een onderzoek is uitgevoerd voor de invoeringstoets Verhoging vrije ruimte WKR in verband met de steunpakketten vanwege COVID-19.
Tijdelijke verruiming
De vrije ruimte van de werkkostenregeling (WKR) is in 2020 en 2021 tijdelijk verhoogd zodat werkgevers iets extra’s konden doen voor hun personeel.
In deze coronajaren was het percentage van de vrije ruimte verhoogd naar 3 procent over de eerste € 400.000 van de totale loonsom en 1,2 procent (in 2021: 1,18 procent) over het restant van de loonsom.
Veel kleine bedrijven niet op de hoogte
De verhoging van de vrije ruimte van de WKR naar 3 procent heeft in het algemeen goed uitgepakt bij de bedrijven voor wie de regeling was bedoeld. Maar lang niet alle bedrijven waren bekend met de verruiming. Ongeveer de helft van de kleine bedrijven (met minder dan 50 werknemers) was niet op de hoogte van de verruiming.
Gebruik gemaakt van verruiming
Bij de grotere bedrijven was de meerderheid wel op de hoogte maar nog steeds was circa 30% onbekend met de maatregel. De meeste bedrijven die van de verruiming af wisten hebben er ook daadwerkelijk gebruik van gemaakt (60% à 70%). Het gebruik was het laagst bij bedrijven met minder dan 10 werknemers effectief komt het gebruik bij kleine bedrijven neer op 25%.
Extra vergoeding voor thuiswerken
Minimaal de helft van de bedrijven die gebruik hebben gemaakt van de regeling hebben de regeling gedeeltelijk of helemaal gebruikt voor een extra vergoeding voor thuiswerken. Bedrijven die geen gebruik hebben gemaakt van de regeling geven vooral aan dat ze hiervoor onvoldoende financiële ruimte hadden.
Communicatie
Voor de gebruikers heeft de regeling over het algemeen goed gescoord op de aspecten gebruiksgemak, gevolgen, communicatie, ondersteuning en begrip. Het aspect communicatie werd gemiddeld genomen wat minder goed beoordeeld dan de andere aspecten.
Belangrijke rol voor accountant of adviseur
In het bereik heeft de accountant of adviseur een belangrijke rol gespeeld, naast de website van Belastingdienst en de website van de Rijksoverheid. Er zijn echter geen aanwijzingen dat men via heel andere kanalen geïnformeerd had willen worden. Het is dus zaak om belastingadviseurs en accountants in te zetten als kanaal om bedrijven beter te bereiken in de toekomst.
Kritische kanttekeningen
Er zijn signalen dat de doelgroep enige knelpunten heeft ervaren, maar deze hebben zich niet op grote schaal voorgedaan. Toch zijn er wel enkele kritische kanttekeningen geplaatst:
- Ten aanzien van het gebruiksgemak zijn enkele opmerkingen gemaakt die erop wijzen dat er nog vrij veel werk nodig was binnen de organisatie om de regeling te kunnen toepassen en dat niet altijd duidelijk was hoeveel je mocht uitgeven en waaraan je het mocht uitgeven.
- De gevolgen worden vrijwel uitsluitend positief beoordeeld, behalve dat uit een enkele opmerking blijkt dat het soms lastig was als men de regeling wel wilde gebruiken, maar het omwille van de financiën niet kon.
- Ten aanzien van de communicatie zijn geen echte knelpunten naar voren gekomen, afgezien van het al genoemde beperkte bekendheid van de regeling.
- Ten aanzien van de ondersteuning is een aanzienlijk deel van de ondervraagden (17% -23%) negatief over de bereikbaarheid van de Belastingdienst.
- Begrip voor het instellen van de regeling was er alom, maar minder voor het weer afschaffen van de regeling.
Hoewel kleine bedrijven minder vaak op de hoogte waren en gebruik maakten van de tijdelijke verruiming van de WKR, zijn er verder weinig noemenswaardige verschillen op basis van bedrijfsomvang.
Vervolgstappen
De bevindingen en signalen uit dit onderzoek worden door de interne werkgroep die de invoeringstoets op Verhoging vrije ruimte WKR i.v.m. de steunpakketten vanwege COVID-19 uitvoert, samen met signalen en constateringen uit andere bronnen, verzameld en gewogen. Dit proces resulteert in een eindproduct invoeringstoets met signalen, knelpunten, conclusies en adviezen ten aanzien van de regeling / wijziging dat met de Tweede Kamer wordt gedeeld.
Op basis van het eindproduct zal ook de Belastingdienst bekijken welke van de signalen en adviezen kunnen worden opgepakt en opgevolgd.
