Het nu bestaande wettelijk recht op verlof bij een overlijden is kort van duur en niet zozeer bedoeld voor rouw, als wel om de afscheidsbijeenkomst bij te wonen. Vrijwel alle cao’s vullen dit aan met een aantal dagen tussen de dag van het overlijden en deze bijeenkomst. In een paar cao’s wordt langer verlof toegekend. Bij een verlies binnen de gezinssfeer (partner, kind) lijkt vrijwel altijd meer ruimte voor afwezigheid nodig dan het wettelijke verlof biedt.
Maatwerk
Uit het rapport Rouw en werk maakt de minister van Sociale Zaken op dat in de praktijk in veel gevallen op een goede manier wordt omgegaan met werknemers met rouw en dat de meeste werkgevers inzet tonen als het gaat om ondersteuning van de werknemers. Wel zijn verbeteringen mogelijk.
Er is vaak begrip voor de gedachte dat maatwerk nodig is en dat hieraan moet worden tegemoet gekomen. Maatwerk moet gestalte krijgen op de werkvloer, in persoonlijk contact tussen de werknemer en zijn werkgever.
Handreiking Rouw en Werk
Versterking van kennis bij werkgevers over omgaan met werknemers met rouw kan bijdragen aan een betere ondersteuning van werknemers. Voor het instellen van een landelijk expertisecentrum ziet Van Gennip op grond van het onderzoek nog onvoldoende noodzaak. Wel zal zij opnieuw en samen met sociale partners bekendheid geven aan de Handreiking Rouw en Werk die in samenwerking met de Stichting van de Arbeid is opgesteld en beschikbaar is op het Arboportaal.
Wettelijk rouwverlof
Het rapport signaleert ook dat er bij een deel van de werknemers een bepaalde behoefte is aan ruimte in de zin van verlof voor de verwerking van het verlies. Wettelijk rouwverlof wordt aangeduid als een te overwegen optie. De behoefte aan rouwverlof lijkt afhankelijk van de relatie met de overledene, de gezinssituatie en de omstandigheden van de werknemer. Ook op dit vlak is dus maatwerk nodig.
Onvoldoende beeld
Wettelijk verlof verhoudt zich slecht tot maatwerk, maar kan wel een basis bieden van waaruit verder aandacht kan worden gegeven aan de rouwverwerking en terugkeer naar het werk. De minister beseft tegelijk dat er nog onvoldoende beeld is van hoe een dergelijke verlofvorm eruit zou kunnen zien, voor welke situaties het verlof bedoeld kan zijn, wie de kosten zou moeten dragen, hoe dit kan worden ingepast in het – in sommige opzichten complexe – verlofstelsel en wat de wenselijkheid hiervan is.
Eenvoudiger verlofstelsel
Van Gennip begrijpt het belang van een goede omgang vanuit het werk met werknemers die een rouwproces doormaken en betrekt de wenselijkheid van rouwverlof (inclusief verlof bij een miskraam) en de wijze waarop dit vorm kan krijgen, zowel in Europees Nederland als ook in Caribisch Nederland, bij een nadere inventarisatie van mogelijkheden om het verlofstelsel te vereenvoudigen, meer in het bijzonder waar het verlof voor zorgdoeleinden betreft. De sociale partners betrekt zij hierbij. Daarmee wil zij na de zomer starten. Mogelijk kan daarbij aansluiting worden gevonden bij de suggestie van een ‘breed maatschappelijk verlof’, waarover in het SER middellangetermijnadvies 2021-2025 wordt gesproken.
Kamerbrief reactie op onderzoek Rouw en werk
Rouwverlof niet wettelijk geregeld – calamiteitenverlof en cao’s
