Samen werken met een collega die flink verkouden is, maar zich niet durft ziek te melden. Collega’s die te dicht bij elkaar in de kantine zitten, zonder dat de leiding van het bedrijf ingrijpt. Het zijn enkele voorbeelden van meldingen over corona die de Inspectie SZW in 2020 binnen kreeg. De Inspectie SZW kreeg 7.700 meldingen over corona in 2020. De meeste werkgevers nemen de coronamaatregelen serieus. In de uitwerking op de werkvloer valt echter nog het nodige te verbeteren.
Bij ruim 2.200 meldingen hebben inspecteurs actie ondernomen om de werkomstandigheden ‘coronaproof’ te maken en het risico op besmetting te beperken. Dit staat in het jaarverslag 2020 van de Inspectie SZW.
Extra getroffen
Inspecteur-generaal Marc Kuipers:
“Al eerder zagen we een stapeling van risico’s op ongezond, onveilig en oneerlijk werk bij werknemers met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Corona heeft deze problemen uitvergroot. Vooral bij werkenden die laagbetaald werk verrichten, op flexibele basis. Zij worden nu extra getroffen door de gevolgen van corona.”
Arbeidsmigranten
Een groep die daarbij extra opvalt zijn arbeidsmigranten. Van de meldingen over besmettingsrisico’s op de werkvloer ging twintig procent over hen. Arbeidsmigranten bevinden zich in een complexe en knellende positie. Het overgrote deel van hen is afhankelijk van een uitzendbureau. Voor werk maar ook voor wonen en woon-werkverkeer. Veel van hen heeft een uitzendcontract, dat per dag opzegbaar is.
De inzet van de Inspectie voor deze groepen richtte zich in 2020 dan ook op het tegengaan van coronabrandhaarden én onderbetaling. Speciale aandacht kregen sectoren waar veel arbeidsmigranten werken, zoals de vleesverwerkende industrie, de pakketbezorging en de land- en tuinbouw.
Ingrijpende gevolgen
Het virus heeft ingrijpende gevolgen voor de arbeidsmarkt en daarmee voor het werkgebied van de Inspectie SZW in brede zin. Naast risico’s op besmetting tijdens het werk, overbelasting in sectoren waar de druk toeneemt en nieuwe risico’s door thuiswerken ziet de Inspectie een risico op terugval in inkomen en een grotere afhankelijkheid van voorzieningen.
Werkwijze Inspectie
Dit alles heeft ook gevolgen voor de werkwijze van de Inspectie zelf. Zo bleken inspecties door telefonisch of videocontact in bepaalde situaties en voor bepaalde typen bedrijven toereikend te zijn. Op die manier ontstond er ruimte voor inspecties ter plaatse waar dat nodig was. Intensievere en op maat gesneden communicatie, bij voorbeeld via sociale media, bleek goed te werken bij werkgevers die welwillend zijn maar waar kennis ontbreekt.
Samenwerking
En er kwamen andere vormen van samenwerking, met nieuwe partners. Zo heeft de Inspectie een stevige bijdrage geleverd aan het Aanjaagteam Arbeidsmigranten, werkten de Inspecteurs bij controles in de vleesverwerkende industrie samen met de veiligheidsregio’s en nam de Inspectie deel in het Samenwerkingsplatform Arbeidsmigranten en Covid-19.
Arbeidsongevallen
In 2020 is de gedifferentieerde aanpak bij arbeidsongevallen gestart. Soms levert het investeren in veiligheid meer op dan het opleggen van een boete. Bij ongevallen waarbij het slachtoffer licht letsel oploopt, kunnen inspecteurs besluiten om de werkgever zelf een verbeterplan op te laten stellen waardoor herhaling van een ongeval wordt voorkomen.
Preventie
Ook is er in verschillende branches meer aandacht gevraagd voor preventie, door te voldoen aan de arbozorgverplichtingen zoals het hebben van een Risico-inventarisatie en –evaluatie en een plan van aanpak om risico’s tegen te gaan.
Bekijk hier het jaarverslag 2020
