Het wetsvoorstel pensioenverdeling bij scheiding (WPS) is in september 2019 aan de Tweede Kamer aangeboden. Met dit wetsvoorstel wordt de opzet van de wettelijke regels voor pensioenverdeling bij scheiding verbeterd. Ook wordt de wet vernieuwd om te kunnen voldoen aan de eisen van de huidige tijd.
Afhankelijkheid verbroken
De standaard voor verdeling van pensioenaanspraken wordt ‘conversie’, wat inhoudt dat het deel van het pensioen dat toekomt aan de ex-partner wordt omgezet in een eigen ouderdomspensioen. Hierdoor wordt de afhankelijkheid tussen ex-partners op pensioengebied verbroken en ontstaat er voor beide partners meer inzicht in en handelingsperspectief bij het pensioen.
Beoogde inwerkingtredingsdatum
Vanwege de samenloop met de uitvoering van de Wet toekomst pensioen (Wtp) heeft de regering eerder in samenspraak met de pensioensector aangegeven de beoogde inwerkingtredingsdatum van het wetsvoorstel op te schuiven naar het einde van de transitie. De beoogde inwerkingtredingsdatum is 1 januari 2028.
Derde nota van wijziging
In dat kader is de toezegging gedaan om in 2026 een derde nota van wijziging bij WPS open te stellen voor internetconsultatie. Deze nota van wijziging ziet op drie onderdelen:
- wetstechnische aanpassingen vanwege de Wtp;
- overige aanpassingen vanwege de Wtp; en
- overbruggingsmaatregelen voor echtscheidingen onder bestaande wetgeving (Wet verevening pensioenrechten bij scheiding), zoals het inzichtelijk maken van pensioenbedragen van gescheiden partners op mijnpensioenoverzicht.nl (MPO).
Daarbij is aangegeven dat de voorgestelde nota van wijziging zo omvangrijk is dat deze aan de Raad van State wordt voorgelegd voor advisering.
Aanpassingen t.a.v. samenwoners
Een van de aanpassingen voor de nota van wijziging die vanwege de Wtp wordt onderzocht ziet op samenwoners. Onder het nieuwe pensioenstelsel is het partnerpensioen vóór pensioendatum op risicobasis en het partnerpensioen vanaf pensioendatum op opbouwbasis.
Als samenwoners uit elkaar gaan, ontstaat van rechtswege een bijzonder partnerpensioen vanaf pensioendatum. Voor het partnerpensioen op risicobasis ontstaat bij beëindiging van de relatie geen recht op bijzonder partnerpensioen.
De Wtp voorziet wel in overgangsrecht voor partnerpensioen dat is opgebouwd voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Als samenwoners uit elkaar gaan, kan er in dat geval eventueel ook een bijzonder partnerpensioen voor pensioendatum ontstaan. Als samenwoners uit elkaar gaan is er geen wettelijk recht op het verdelen van ouderdomspensioen.
Conversie uitgangspunt verdeling
De pensioensector heeft voorgesteld om het verdelen van het ouderdomspensioen en partnerpensioen vanaf pensioendatum voor ex-samenwoners op grond van het wetsvoorstel WPS mogelijk te maken. Als zij daarvoor kiezen wordt ‘conversie’ het uitgangspunt van de verdeling, net zoals dat in het wetsvoorstel het geval is voor echtscheidingen. Dit betekent dat het ouderdomspensioen en partnerpensioen dat is opgebouwd tijdens de samenwoonperiode wordt omgezet in een eigen ouderdomspensioen voor de ex-partner dat niet meer afhankelijk is van de ex-partner. De regering is van plan om te onderzoeken of deze wens kan worden opgenomen in de derde nota van wijziging.
Begin 2027
De nadere uitwerking van de drie onderdelen voor de derde nota van wijziging vergt meer ambtelijke capaciteit dan eerder verwacht. Om die reden wordt de derde nota van wijziging naar verwachting begin 2027 ter internetconsultatie aangeboden. Na afronding van de internetconsultatie en de toezichttoetsen wordt deze nota voorgelegd ter advisering aan de Raad van State. Vervolgens wordt de derde nota van wijziging bij de Tweede Kamer worden ingediend.
De bestaande Wet verevening pensioenrechten bij scheiding is van toepassing op scheidingen die hebben plaatsgevonden voordat de WPS in werking treedt.
