Minister Vijlbrief van SZW beantwoordt vragen over het bericht ‘Pensioengat van honderden miljoenen veroorzaakt door dubieuze interpretatie van Pensioenwet’. Specifiek gaan de vragen over de gevolgen van baanwisseling voor pensioencompensatie. Het beeld uit het artikel dat de informatievoorziening tekortschiet herkent de minister niet zonder meer.
Afspraken over compensatieregeling
In de wet is opgenomen dat sociale partners afspraken moeten maken of een compensatieregeling als onderdeel van een evenwichtige transitie noodzakelijk is en zo ja op welke wijze dit wordt gefinancierd en toegekend.
Daarbij is opgenomen dat als sociale partners kiezen voor een in de tijd gespreide compensatieregeling ook nieuwe werknemers, die tijdens de looptijd van de compensatieregeling deel gaan nemen – zoals baanwisselaars – aan de pensioenregeling, onder deze compensatieregeling vallen.
Compensatie verschilt per sector
Tijdens de Kamerbehandeling is al aangegeven dat de verwachting is dat compensatieregelingen vooral gericht zullen zijn op deelnemers die (blijven) werken binnen de sector van het betreffende pensioenfonds. Aangezien de noodzaak voor compensatie verschilt tussen sectoren zullen de mogelijkheden beperkt zijn voor onderlinge afstemming van compensatieregelingen.
Communicatieplan
Ook zijn er afspraken over het informeren van deelnemers over de voor hen geldende compensatieregeling. In het communicatieplan legt de pensioenuitvoerder schriftelijk vast dat en op welke wijze de informatieverstrekking aan deelnemers, gewezen deelnemers, gewezen partners en pensioengerechtigden wordt ingevuld.
De pensioenuitvoerder gaat ten minste in op de voor deze groepen relevante gevolgen van de wijziging van de pensioenovereenkomst en de wijze waarop wordt omgegaan met opgebouwde pensioenaanspraken en pensioenrechten. Artikel 150j van de Pensioenwet schrijft dit voor.
Als afspraken zijn gemaakt over compensatie in de vorm van het toekennen van extra pensioenaanspraken aan deelnemers, bevat het communicatieplan in elk geval de wijze waarop deelnemers worden geïnformeerd over de inhoud van deze afspraken. Pensioenuitvoerders en ook andere bij pensioen betrokken partijen geven concreet invulling aan genoemde wettelijke voorschriften.
Hoeveel mensen geen compensatie bij baanwissel?
De minister kan niet beoordelen hoeveel deelnemers van baan wisselen en daardoor onbedoeld geen compensatie ontvangen zowel bij het pensioenfonds van de oude werkgever als bij de nieuwe werkgever. Ook kan hij het aantal mensen niet inschatten dat op de hoogte was van de pensioengevolgen en om andere redenen besloten heeft om van baan te wisselen zonder compensatie te ontvangen bij het pensioenfonds van de oude werkgever en bij de nieuwe. Wel is eerder een inschatting gegeven dat het bij deze groepen samen mogelijk gaat om enkele tienduizenden mensen.
Compensatie ineens op transitedatum
Artikel 150f, eerste lid, onderdeel b, Pensioenwet schrijft voor dat de compensatie tijdsevenredig wordt toegekend tussen de transitiedatum en uiterlijk 31/12/2036. Deze formulering laat het aan sociale partners om in hun transitieplan een periode te kiezen waarbinnen compensatie wordt toegekend.
Artikel 150f laat expliciet de ruimte voor sociale partners om te kiezen voor het toekennen van een korte compensatieperiode, zoals bij het toekennen van compensatie ineens op de transitiedatum. Dat compensatie ineens mogelijk is, blijkt ook uit andere onderdelen van de wetsgeschiedenis.
Compensatie ineens op transitiedatum wordt ook genoemd in de Handreiking evenwichtige transitie. De handreiking is kort na de inwerkingtreding van de Wtp in 2023 gepubliceerd. In dit document staat expliciet dat compensatie voor de afschaffing van de doorsneesystematiek in één keer of gespreid kan worden toegekend.
Gevolgen baanwissel
Tijdens de parlementaire behandeling is aandacht besteed aan de gevolgen van baanwisseling voor de pensioenopbouw en de compensatie. Pensioenfondsen, werkgevers en sociale partners spelen ieder een belangrijke rol bij het informeren van werknemers en deelnemers over de gevolgen van de transitie en de specifieke compensatieregeling. De informatievoorziening hierover hebben ze op verschillende manieren ingericht.
Daarnaast is informatie op Pensioenduidelijkheid.nl aangevuld met informatie over de mogelijke gevolgen van een baanwisseling en andere veranderingen in de werksituatie.
Ook bevat het verplichte jaarlijkse Uniform Pensioenoverzicht (UPO) een waarschuwing dat uitdiensttreding gevolgen kan hebben voor (compensatie en) de pensioenopbouw.
Beschikbare pensioeninformatie
Vijlbrief begrijpt dat mensen in de transitieperiode veel informatie ontvangen over pensioen en dat deze informatie soms lastig te doorgronden is en opgesteld in algemene termen. Een werkgever weet vooraf vaak niet, en een pensioenfonds nooit, dat iemand naar een andere baan gaat overstappen of dat overweegt.
Er is op verschillende manieren aandacht voor de mogelijke gevolgen van een baanwisseling. De minister vindt het belangrijk dat deelnemers de beschikbare pensioeninformatie tot zich nemen en nagaan wat deze voor hun eigen situatie betekent; daarbij zijn ze ook zelf verantwoordelijk om zich goed te laten informeren over hun pensioen en andere arbeidsvoorwaarden.
