Niet alleen de hoogte van het inkomen bepaalt of iemand financieel gezond is. Overzicht, vaste lasten, schulden en veranderingen in de persoonlijke situatie spelen minstens zo’n belangrijke rol.
Een goed salaris biedt geen garantie
Wie iedere maand een redelijk salaris ontvangt, lijkt op het eerste gezicht voldoende financiële ruimte te hebben. Toch zegt het inkomen alleen niet alles.
Hoge woonlasten, leningen, achterstallige betalingen of meerdere financiële verplichtingen kunnen ervoor zorgen dat er maandelijks weinig ruimte overblijft. Ook veranderingen zoals een scheiding, verhuizing of terugval in het gezinsinkomen kunnen de financiële balans verstoren.
Daar komt bij dat financiële problemen zich geleidelijk kunnen ontwikkelen. Een rekening wordt doorgeschoven naar de volgende maand, daarna volgt een betalingsregeling en vervolgens ontstaat ergens anders een nieuwe achterstand. Zolang het salaris binnenkomt, kan zo’n situatie lange tijd uit beeld blijven.
Het probleem is soms vooral gebrek aan overzicht
Vanuit mijn werk als professioneel bewindvoerder zie ik dat financiële problemen niet uitsluitend ontstaan doordat er onvoldoende inkomen is.
Soms ontbreekt vooral het overzicht. Welke vaste lasten worden iedere maand afgeschreven? Welke betalingsregelingen lopen er? Zijn er achterstanden? Welke schuldeisers moeten nog worden betaald? En hoeveel geld blijft daadwerkelijk over voor dagelijkse uitgaven?
Wanneer iemand dat overzicht verliest, kan een op zichzelf toereikend inkomen toch onvoldoende blijken om alle verplichtingen goed te organiseren. Meer inkomen lost zo’n probleem niet automatisch op.
Een goed salaris, maar toch nauwelijks geld over
Neem bijvoorbeeld een werknemer met een netto maandinkomen van € 3.200. Op het eerste gezicht lijkt dat voldoende om financieel rond te komen. Maar hoe ziet zijn maandelijkse budget eruit?
| Maandelijkse inkomsten en uitgaven | Bedrag |
| Netto salaris | € 3.200 |
| Huur | € 1.250 |
| Energie en water | € 250 |
| Zorgverzekering | € 175 |
| Overige vaste lasten | € 475 |
| Leningen en betalingsregelingen | € 650 |
| Resterend bedrag | € 400 |
Dit is een fictief voorbeeld.
Van het netto salaris van € 3.200 blijft slechts € 400 over voor boodschappen, vervoer, kleding en andere dagelijkse uitgaven. Een onverwachte rekening of tegenvaller kan dan al voldoende zijn om nieuwe betalingsachterstanden te veroorzaken.
Dit voorbeeld laat zien dat niet alleen de hoogte van het inkomen belangrijk is, maar vooral hoeveel financiële ruimte er overblijft nadat alle verplichtingen zijn betaald.
Eerst overzicht, daarna de oplossing
Voordat wordt bepaald welke hulp passend is, helpt het om eerst de financiële situatie als geheel te bekijken. Wat komt er maandelijks binnen? Wat gaat eruit? Welke schulden en achterstanden zijn er? Zijn alle toeslagen en andere inkomsten geregeld? En zijn de maandelijkse uitgaven in balans met het beschikbare inkomen?
Soms blijkt daarna dat relatief beperkte ondersteuning voldoende is. Met financiële coaching kan een werknemer bijvoorbeeld samen met een deskundige de financiële situatie in kaart brengen, structuur aanbrengen en werken aan een praktisch actieplan.
In andere situaties zijn de problemen ernstiger en kan bijvoorbeeld schuldhulpverlening of beschermingsbewind nodig zijn.
Het uitgangspunt moet daarom niet het inkomen zijn, maar de daadwerkelijke financiële situatie.
Wat kan de werkgever doen?
Een werkgever hoeft niet te beoordelen of een werknemer financieel gezond is. Ook hoeft een werknemer zijn volledige financiële situatie niet met de werkgever te delen.
Wel kan een werkgever een belangrijke rol spelen wanneer een werknemer zelf aangeeft financiële zorgen te hebben of wanneer er concrete signalen ontstaan. Dat kan beginnen met iets eenvoudigs: aangeven dat ondersteuning beschikbaar is.
De inhoudelijke begeleiding kan vervolgens buiten de werkgever plaatsvinden. Daarmee blijft de financiële privésituatie van de werknemer vertrouwelijk en hoeft HR of de salarisadministratie niet de rol van financieel hulpverlener over te nemen.
Kijk verder dan het salarisstrookje
Een goed salaris en financiële problemen sluiten elkaar dus niet uit. Juist dat besef is belangrijk voor werkgevers en salarisprofessionals. Een werknemer kan iedere maand een normaal of zelfs goed inkomen ontvangen en tegelijkertijd het overzicht volledig zijn kwijtgeraakt.
De relevante vraag is daarom niet alleen hoeveel iemand verdient. De belangrijkere vraag is of inkomsten, uitgaven en financiële verplichtingen nog met elkaar in balans zijn en of iemand voldoende overzicht heeft om daar zelfstandig grip op te houden.
Over de auteur
Mohammed Benbouchta is professioneel bewindvoerder bij NCM Bewindvoering en heeft ruime ervaring met het begeleiden van mensen bij complexe financiële situaties.
Loopt een werknemer financieel vast?
NCM biedt kortdurende financiële coaching voor werknemers die ondersteuning nodig hebben om weer overzicht en grip op hun financiële situatie te krijgen. Bekijk wat financiële coaching voor werknemers kan betekenen.
