Aangezien de vakbonden bij de cao-onderhandelingen vooral meer loon eisen en daaraan vasthouden, is er minder aandacht voor sectorspecifieke en bedrijfsmatige omstandigheden zodat geen maatwerkafspraken worden gemaakt. Dit blijkt uit de eindevaluatie van het cao-jaar 2025 van AWVN.
Gemiddelde loonafspraak: 3,9 procent
De lonen gingen in 2025 sterk omhoog. Aanvankelijk bleven de cao-maandgemiddelden boven de 4 procent op twaalfmaandsbasis. Na april daalde dit geleidelijk met uiteindelijk een gemiddelde loonafspraak van 3,9 procent over 2025. Dit percentage was lager dan in 2024 (5,3 procent), maar historisch gezien hoog.
Eindbod
Een recordaantal aan cao-onderhandelingen liep in 2025 vast. Bij 39 procent van de afgesloten cao’s werd een laatste voorstel neergelegd, een eindbod. In die gevallen is er vrijwel geen ruimte om afspraken zorgvuldig uit te onderhandelen of aan te passen aan sectorspecifieke of bedrijfsmatige omstandigheden.
Centrale loonafspraken
Het hoge aantal eindboden kwam onder meer door sterke coördinatie van vakbonden op centrale loonafspraken. FNV zette in op een loonstijging van 7 procent en CNV ging uit van een bandbreedte van 3,5 tot 6 procent. Voorstellen onder een bepaald percentage konden alleen als eindbod worden voorgelegd, ook als bedrijfs- of brancheomstandigheden om lagere loonafspraken vroegen.
Het gebrek aan ruimte voor sectorspecifieke en bedrijfsmatige afwegingen leidde voor werkgevers tot extra onzekerheden, hogere kosten en meer administratieve lasten, aldus AWVN.
Kwalitatieve arbeidsvoorwaarden
De aandacht voor kwalitatieve arbeidsvoorwaarden bleef achter, zoals een leven lang ontwikkelen, duurzame inzetbaarheid en de impact van technologische ontwikkelingen (AI). De Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) stond echter in 2025 wel hoog op de agenda. In ruim de helft van de afgesloten cao’s zijn afspraken gemaakt over de RVU, onder meer door de aanpassing van de RVU-regeling.
Toekomstbestendige cao-afspraken
Om de fikse loonstijgingen van de afgelopen jaren te kunnen blijven financieren en het werk met de beschikbare mensen te kunnen doen, is groei van de arbeidsproductiviteit vereist. Dit vraagt volgens AWVN om toekomstbestendige cao-afspraken die passen bij de financiële draagkracht van een onderneming of sector en waar ruimte is voor investeringen in scholing, technologische ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid.
