Werknemers die van buiten Nederland naar ons land komen om hier te gaan werken (inkomende werknemers) en Nederlanders die naar het buitenland gaan om daar te werken (uitgaande werknemers), maken bepaalde kosten die lokale werknemers niet maken: de extraterritoriale kosten (ETK). Hierbij valt te denken aan de kosten van dubbele huisvesting, kosten voor het in orde brengen van officiële papieren, reizen naar het land van herkomst, een cursus Nederlands etc. Dit zijn zakelijke kosten die een werknemer moet maken in het kader van de dienstbetrekking in het buitenland.
Expatregeling
Aan werknemers die aan bepaalde voorwaarden voldoen kunnen de ETK belastingvrij worden vergoed op basis van een forfaitaire regeling: de expatregeling (voorheen: 30%-regeling). Voor deze werknemers wordt ervan uitgegaan dat de ETK ongeveer 30% van hun belastbare loon bedragen.
ETK-regeling
Inkomende werknemers die niet voldoen aan de voorwaarden voor de expatregeling, kunnen wel gebruik maken van de ETK-regeling en op die manier hun werkelijke ETK onbelast vergoed krijgen.
Uitruil brutoloon
Bij toepassing van de ETK-regeling wordt (onder werking van cao’s) vaak gebruik gemaakt van een uitruil van brutoloon in ruil voor een onbelaste ETK-vergoeding. De werknemer en werkgever kunnen onderling overeenkomen dat het brutoloon van de werknemer wordt verlaagd in ruil voor een belastingvrije ETK-vergoeding voor daadwerkelijk gemaakte ETK.
Door toepassing van de uitruil stijgt het nettoloon van de werknemer met het bedrag dat anders aan loonheffing zou zijn ingehouden over het uitgeruilde bedrag. Het bedrag waarmee het brutoloon wordt verlaagd, vermindert ook het premieloon waardoor de werkgever minder premies werknemersverzekeringen hoeft af te dragen.
Evaluatie
De expatregeling is in de eerste helft van 2024 geëvalueerd door SEO Economisch Onderzoek (SEO), samen met de ETK-regeling en de partiële buitenlandse belastingplicht. SEO beoordeelt de expatregeling als een doeltreffende en deels doelmatige regeling.
Expatregeling niet verder gewijzigd
De belangrijke rol van de expatregeling voor de Nederlandse economie en rekening houdende met de door het Nederlandse bedrijfsleven gevraagde continuïteit en stabiliteit rondom de expatregeling (de expatregeling is de afgelopen jaren al diverse malen aangepast, bijvoorbeeld door het inkorten van de looptijd, het aftoppen op de WNT-norm en het verhogen van de salarisnorm), is voor het kabinet reden om geen voorstellen voor verdere aanpassingen in de expatregeling te doen, ook niet wat betreft het terugdraaien van de versobering van 30% naar 27% per 2027.
Samenhang expatvergoeding en ETK-regeling
De ETK-regeling is de basis die het mogelijk maakt om ETK voor inkomende en uitgaande werknemers belastingvrij te vergoeden. Voor werknemers die aan de voorwaarden voldoen is het mogelijk om de ETK-vergoeding gedurende maximaal 5 jaar forfaitair te bepalen op 30% van het belastbaar loon van de werknemer. Met ingang van 1 januari 2027 wordt dit percentage verlaagd naar 27%.
Aangezien de ETK-regeling de basis vormt en de expatregeling een forfaitaire uitwerking is van deze basisregeling, kan een aanpassing in de ETK-regeling ook gevolgen hebben voor de expatregeling.
De samenhang tussen de ETK-regeling en de expatvergoeding is ook aan de orde geweest in jurisprudentie. Voor een juridisch houdbare expatregeling is van belang dat:
- De ETK-regeling beschikbaar blijft als ‘terugvaloptie’ voor werknemers die niet voldoen aan één of meer van de voorwaarden voor de expatregeling.
- De expatregeling niet leidt tot systematische en duidelijke overcompensatie van de werkelijke ETK van de gebruikers van de expatregeling.
ETK-regeling en arbeidsmigratie
In het IBO Arbeidsmigratie is opgenomen dat de doelstelling van de ETK-regeling is om een gelijk speelveld te creëren tussen werknemers die vanuit het buitenland afkomstig zijn en extra kosten maken om hier te kunnen werken en Nederlandse werknemers die deze kosten niet maken. De evaluatie van SEO van de ETK-regeling kwalificeert de regeling gebaseerd hierop als deels doeltreffend.
In het IBO Arbeidsmigratie wordt geconstateerd dat onder de ETK-regeling ook kostenposten vallen die niet per se bijdragen aan een gelijker speelveld. Als voorbeeld wordt genoemd: de meerkosten van levensonderhoud ten opzichte van het herkomstland.
Versobering ETK-regeling in Belastingplan 2026
Het kabinet heeft gekeken wat er mogelijk om de ETK-regeling toekomstbestendig te maken en waar nodig te versoberen. Uitgangspunt is dat de maatregel de expatregeling niet schaadt.
Het doel van de versobering is om inkomende werknemers en Nederlandse werknemers op onderdelen gelijker te behandelen en anderzijds laagbetaalde arbeidsmigratie te verminderen. Dit heeft ertoe geleid dat het kabinet in het Belastingplan 2026 voorstelt om de ETK-regeling te versoberen door twee kostenposten die tot nu toe tot de ETK worden gerekend, uit te zonderen van de ETK die onbelast kunnen worden vergoed.
Gesprekskosten en kosten levensonderhoud
Gezien het loonpeil in Nederland en de huidige manier van (internet)bellen is het volgens het kabinet tegenwoordig niet nodig om de kosten van levensonderhoud in Nederland (inclusief gas, water, licht en andere nutsvoorzieningen) en telefoongesprekskosten nog belastingvrij te vergoeden. Hiermee worden werknemers op dat vlak gelijker behandeld.
20% ETK-vergoeding
De post kosten van levensonderhoud vormt ongeveer 20% van de ETK-vergoeding van gebruikers van de ETK-regeling. Door deze kostenpost niet langer tot de ETK te rekenen nemen de ETK die belastingvrij kunnen worden vergoed en daarmee ook de uitruilruimte voor gebruikers van de ETK-regeling dus met ongeveer 20% af (een deel daarvan kan eventueel worden opgevuld met andere ETK waarvoor voorheen onvoldoende uitruilruimte voor bestond).
Lager nettoloon en hogere werkgeverslasten
Voor gebruikers van de ETK-regeling betekent dit gemiddeld gesproken een daling van het nettoloon van € 20 per maand. Daarnaast zijn de betrokken werkgevers over het bedrag dat niet meer uitgeruild kan worden premies werknemersverzekeringen verschuldigd; de werkgeverslasten nemen hierdoor toe. Een werkgever is gemiddeld € 13,60 per werknemer per maand extra kwijt. De geschatte opbrengst van de versobering van de ETK-regeling bedraagt € 21 miljoen per jaar structureel (daarbij is rekening gehouden met de meeropbrengst van premies werknemersverzekeringen).
Minder voordelig maar beperkt effect
Het wordt met de voorgestelde maatregel minder voordelig voor werkgevers om werknemers uit een ander land aan te nemen en voor werknemers uit een ander land wordt Nederland een minder aantrekkelijk werkland, vanwege een lager nettoloon. Dit effect is echter naar verwachting beperkt, omdat arbeidsmigranten volgens de evaluatie door SEO vaak niet naar Nederland komen vanwege de ETK-regeling, maar vanwege het (veel) hogere Nederlandse (minimum)loon en andere gunstige arbeidsvoorwaarden in vergelijking met hun thuisland.
Toekomstbestendig
Het kabinet denkt met deze maatregelen de ETK-regeling toekomstbestendig te maken en te versoberen zonder de ondersteunende functie van de ETK-regeling voor de expatregeling aan te tasten. Het kabinet vertrouwt erop dat hiermee de ingediende motie op 11 september 2025 voldoende is beantwoord.
Uitleg besluiten belastingplan 2026 met betrekking tot ETK-regeling
