Voor werkgevers is via rijksoverheid.nl een handreiking beschikbaar die ondersteuning geeft bij het begeleiden van Oekraïense ontheemden naar passend werk. Veelgestelde vragen worden beantwoord over het aannemen van Oekraïense medewerkers.
Tien vragen en antwoorden
Tien vragen en antwoorden voor werkgevers op een rij.
1 Hoe blijf je als werkgever op de hoogte van de ontwikkelingen rondom de Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïners?
Via de website van de rijksoverheid: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/opvang-vluchtelingen-uit-oekraine.
2 Welke partijen kunnen met mij meedenken over het vinden van een geschikte kandidaat?
Lokale of landelijke organisaties, zoals gemeenten, WSP’s, NLwerktaanwerk, Vluchtelingenwerk en RefugeeTalentHub kunnen vaak meedenken over de beste route om geschikte kandidaten te vinden.
Ook veel uitzendbureaus staan in contact met Oekraïense kandidaten. Om er zeker van te zijn dat je werkt met een uitzendbureau dat zich aan alle gestelde regels houdt, kan je gebruik maken van: https://www.inspectie-checklist.nl/checklist/uitzendbureaus.
3 Hoe kan ik de sollicitant helpen met diens diplomawaardering?
Oekraïense ontheemden die onder de Richtlijn Tijdelijke bescherming Oekraïne vallen, kunnen een diplomawaardering aanvragen bij het IDW (Internationale Diplomawaardering).
Een diplomawaardering is een vergelijking van een buitenlands diploma met een Nederlands diploma, en geeft informatie over het niveau van het buitenlands diploma. Informatie hierover vind je via: https://www.idw.nl. Ook het Nuffic verschaft veel informatie over internationale diplomawaardering: https://www/nuffic.nl.
4 Welke administratieve stappen moet je als werkgever doorlopen?
De Oekraïense ontheemde heeft eerst zelf enkele stappen doorlopen:
- Inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) via de opvang, geregeld door de gemeente.
- Ontvangst van een Burger Service Nummer (BSN) via de verblijfgemeente.
- Aanvraag van de IND-sticker of het O-document als bewijs van bescherming onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming.
Als werkgever doorloop je vervolgens de volgende stappen:
- Het controleren van de geldigheid van de IND-stickers.
- Twee dagen voor de medewerker start met werken: de Oekraïense medewerker melden bij het UWV, via uwv.nl/werkvergunning/oekrainer-aanmelden
Let op: als een werkgever/opdrachtgever de Oekraïense ontheemde wil laten werken als zzp’er, moet de werkgever/opdrachtgever een tewerkstellingsvergunning aanvragen bij UWV.
5 Wat moet er geregeld zijn ten aanzien van verzekeringen?
Werkende ontheemden zijn, net zoals andere werknemers, verzekerd voor de volksverzekeringen en de werknemersverzekeringen. Hier moet premie voor worden afgedragen. De zorgverzekering is geregeld via de Regeling Medische zorg Oekraïense Ontheemden (RMO).
6 Kan een Oekraïense ontheemde een verklaring omtrent gedrag (VOG) aanvragen?
Ja, dat kan. Voor een VOG geldt geen Nederlandse taaleis. Een VOG aanvragen kan digitaal, schriftelijk via de gemeente of handmatig. Een digitale aanvraag heeft de voorkeur en is de snelste optie, maar kan alleen als de aanvrager al een BSN, DigiD en iDEAL heeft.
Als de aanvragen nog geen BSN heeft, moet de aanvraag handmatig worden ingediend. Deze route vraagt normaal meer tijd.
Oekraïens onderwijspersoneel kan versneld een VOG aanvragen via Dienst Justis, omdat hun inzet in het onderwijzen van Oekraïense kinderen hard nodig is. Gebruik de tekst ‘SPOED Onderwijs’ om de aanvraag met voorrang te laten behandelen.
7 Hoe werkt het met de BIG-registratie voor zorgverleners?
In Nederland moeten de volgende 12 (medische) beroepen zich registreren in het BIG-register: klinisch technoloog, tandarts, arts, gezondheidspsycholoog, verloskundige, verpleegkundige, apotheker, fysiotherapeut, arts-assistent, psychotherapeut, geregistreerd mondhygiënist (tijdelijk BIG-registratie) en orthopedagoog. Dat gaat helaas nog moeizaam voor Oekraïners, vanwege de taaleisen.
Het is voor Oekraïners wel mogelijk om in de zorg in ondersteunende functies aan de slag te gaan, zoals de functie van ‘helpende’ apotheker. Ook is het mogelijk om als Nederlandse zorgverlener de officiële verantwoordelijkheid te dragen voor de cliënten van de Oekraïense zorgverlener.
Meer informatie over de mogelijkheden m.b.t. de BIG-registratie van Oekraïense collega’s vind je op: https://www.bigregister.nl/buitenlands-diploma.
8 Kan de werkgever iemand uit Oekraïne een vast contract aanbieden?
Dat kan zeker. Oekraïense medewerkers moeten net als andere medewerkers een vast contract aangeboden krijgen volgens de geldende regels of voorwaarden van de cao die voor het bedrijf of organisatie geldt.
Een vaste arbeidsovereenkomst met een Oekraïense werknemer die onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) valt, zal niet eindigen als de RTB afloopt. Hiervoor is een ontbindingsverzoek bij de rechter noodzakelijk. Wel kan de overeenkomst worden beëindigd met wederzijds goedvinden.
9 Wat als de Oekraïense collega nog onvoldoende Nederlands of Engels spreekt?
Veel organisaties die met Oekraïners werken, kiezen ervoor om een extra impuls te geven op dit vlak. Vrijwel alle organisaties werken veelvuldig met vertaalapps. Daarnaast bieden werkgevers zelf taallessen aan (gericht op het eigen vak of de sector), financieren ze de kosten van een taalcursus, of zetten ze collega’s in als tolk. Gemeenten kunnen ook vaak ondersteunen in het aanbieden van taallessen.
10 Op welke fronten kan de werkgever begeleiding bieden?
Begeleiding op het gebied van taal helpt vaak het meest om iemand beter te laten landen in de organisatie. Daarnaast is (werk)culturele begeleiding ook van toegevoegde waarde. De werkcultuur in Nederland is anders dan in Oekraïne. Het is belangrijk om dit expliciet te maken. Zo zijn Oekraïners gewend om langere dagen te maken, harder te werken, en te werken in meer top-down, hiërarchische organisaties. Daarnaast is het belangrijk om als werkgever ook bewust te zijn van het feit dat Oekraïners zich doorgaans minder makkelijk uitspreken en meer kaders nodig hebben.
Tot slot is het belangrijk om je er als werkgever of manager bewust van te zijn dat je voor Oekraïners vaak de belangrijkste link bent naar de Nederlandse samenleving. Dit betekent dat je als werkgever ook vragen kunt verwachten op het gebied van bijvoorbeeld zorg, kinderopvang, verblijf of cultuur.
