Vooral het voorstel van Agnes Joseph (NSC) om pensioendeelnemers inspraak te geven roept veel discussie op.
In 2022 heeft de Kamer uitgebreid gedebatteerd over de Wet toekomst pensioenen. In het nieuwe pensioenstelsel is de kans op indexatie groter, maar de pensioenuitkering kan ook sneller dalen. Uiteindelijke stemden de Tweede en Eerste Kamer in met het wetsvoorstel.
Verlengd naar 1 januari 2028
De wet trad op 1 juli 2023 in werking, maar pensioenfondsen kregen tot 1 januari 2027 de tijd om over te gaan naar het nieuwe pensioenstelsel. Met het wetsvoorstel wordt deze uiterste transitiedatum nu verlengd naar 1 januari 2028, zodat de overgang zorgvuldig kan verlopen.
Individueel bezwaar of referendum
Mensen moeten zelf kunnen bepalen of het geld dat ze in het oude pensioenstelsel hebben gespaard, overgaat naar het nieuwe stelsel, vindt Joseph (NSC), want anders is er onvoldoende draagvlak. Haar amendement regelt daarom dat pensioenfondsen de deelnemers de optie zouden moeten geven om individueel bezwaar te maken. En als ze dat niet doen, moet er een referendum worden gehouden over het overstappen naar het nieuwe stelsel.
‘Casinopensioen’
Het nieuwe stelsel leidt tot een “casinopensioen”, betoogt Van Kent (SP). Het zou volgens hem “krankzinnig” zijn als geld dat mensen zelf hebben opgebouwd, zonder inspraak wordt overgeheveld naar het nieuwe stelsel. Hij steunt daarom het amendement. Ook pleit hij voor een uiterste transitiedatum van 1 januari 2029.
‘Inspraak redelijk en rechtvaardig’
Pensioen is uitgesteld loon, benadrukt Mulder (PVV), en is daarmee eigendom van degenen die het hebben opgebouwd. Het is daarom redelijk en rechtvaardig dat pensioendeelnemers inspraak krijgen. De burger wordt buitenspel gezet als pensioenfondsen zonder inspraak van deelnemers kunnen besluiten om over te gaan naar het nieuwe stelsel, vindt Vermeer (BBB). Hij waarschuwt dat dan mogelijk veel mensen naar de rechter zullen stappen.
Kritiek op amendement
De behandeling van de Wet toekomst pensioenen is een van de meest zorgvuldige in de geschiedenis geweest, zegt Van Dijk (CDA), en het past niet om dit nu met een amendement aan te passen. Haage (GroenLinks-PvdA) sluit zich daarbij aan: nu hierop terugkomen met een “prutsamendement” getuigt van onbehoorlijk bestuur.
‘Kernbom onder nieuwe stelsel’
Hogere kosten voor pensioenfondsen. Negatieve gevolgen voor alle generaties. Onbehoorlijk bestuur en onuitvoerbaar. Vijlbrief (D66) herhaalt de kritische oordelen van experts als de Externe Pensioenfederatie, De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten over het amendement van Joseph. In zijn ogen is het een kernbom onder het nieuwe stelsel.
‘Chaos, onzekerheid, onrust’
Bij de invoering van het nieuwe pensioenstelsel zijn rust, stabiliteit en zorgvuldigheid, belangrijk, betoogt Aartsen (VVD), maar het amendement zorgt juist voor chaos, onzekerheid en onrust. Ceder (ChristenUnie) is het daarmee eens: nu de Wet toekomst pensioenen is ingevoerd, zou de Kamer de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel moeten ondersteunen en niet moeten verstoren.
Ingrijpende gevolgen
De Raad van State heeft negatief over het amendement geadviseerd. Het amendement heeft ingrijpende gevolgen en leidt tot vertraging, en daarom ontraadt Van Hijum het. Tegelijkertijd wil hij tegemoetkomen aan zorgen en kritiek van deskundigen en Kamerleden, maar ook van pensioendeelnemers. Daarom wil hij pensioenfondsen verplichten om goed te onderbouwen dat een overgang naar het nieuwe stelsel geen onrechtvaardige nadelen oplevert. Ook de communicatie moet volgens hem worden verbeterd.
Wat als amendement wordt aangenomen?
Het wetsvoorstel om de transitietermijn een jaar te verlengen was nogal technisch, zegt Flach (SGP), maar met het amendement van Joseph is het politiek geworden. Gaat de minister het wetsvoorstel verdedigen in de Eerste Kamer als het amendement wordt aangenomen? En wat gebeurt er als er daar geen meerderheid voor is?
Als de Tweede Kamer het amendement aanneemt, zegt de minister, accepteren we dat. Er is volgens hem dan wel aanvullende wet- en regelgeving nodig om ervoor te zorgen dat het in de praktijk uitvoerbaar is. Hij werkt dit nog schriftelijk uit vóór de stemmingen.
De Tweede Kamer heeft op dinsdag 20 mei het wetsvoorstel aangenomen. Het amendement is verworpen.
Wetsvoorstel Verlenging van de transitieperiode naar het nieuwe pensioenstelsel
