Agressie. Discriminatie. Pesten. Seksuele intimidatie. Maatoug wil dat werknemers beter worden beschermd tegen dergelijke ongewenste omgangsvormen.
“We zien dat het probleem heel groot is en dat het percentage meldingen niet daalt”, aldus de initiatiefnemer. Een vertrouwenspersoon moet daarom in alle bedrijven verplicht worden. Op dit moment heeft ongeveer de helft van alle bedrijven zo’n vertrouwenspersoon.
Preventieve werking van belang
De Jong (PVV) wijst erop dat een vertrouwenspersoon niet altijd alles oplost, terwijl een verplichting bedrijven wel opzadelt met administratieve lasten. Maatoug is het daar niet mee eens. Werknemers die met hun verhaal ergens terechtkunnen, vallen minder vaak uit, zo blijkt uit onderzoek. De aanwezigheid van een vertrouwenspersoon geeft geen garantie voor een veilige werkplek, maar draagt daar wel aan bij.
Als je een vertrouwenspersoon inschakelt, hoe gaat dan de rest van het proces eruitzien, vraagt Podt (D66). De vertrouwenspersoon luistert en begeleidt de werknemer in het zetten van stappen naar de werkgever of naar andere loketten, ook buiten de organisatie, aldus Maatoug. Met name de preventieve werking van de toegang tot een onafhankelijke vertrouwenspersoon is van belang, benadrukt zij.
Extern vertrouwenspersoon bij kleine bedrijven
Kleine bedrijven krijgen de mogelijkheid om een externe vertrouwenspersoon aan te stellen via bijvoorbeeld een branchevereniging. Zorgt zo’n externe vertrouwenspersoon niet juist voor meer verwijdering binnen een bedrijf, vraagt Strolenberg (VVD).
Bij kleinere bedrijven komt ongewenst gedrag vaker voor, betoogt Maatoug. Juist vanwege de informele verhoudingen is het voor werknemers lastig om zich erover uit te spreken. Zij wijst erop dat 1,5 miljoen werknemers voor een klein bedrijf werken.
Extra tijd voor invoering
Palland (CDA) is blij met de mogelijkheid van een externe vertrouwenspersoon, maar zij maakt zich wel zorgen over de administratievelastendruk voor verenigingen en stichtingen. Maatoug geeft kleine bedrijven en organisaties extra tijd om de invoering te vergemakkelijken.
Verplichting ook voor zzp’ers?
Juist voor zzp’ers kan de situatie op de werkvloer nog onveiliger zijn, omdat ze vaak op basis van een tijdelijk contract ergens werken, denkt Westerveld (GroenLinks). De Arbowet biedt de minister de mogelijkheid om de verplichting ook voor zzp’ers te laten gelden, zegt Maatoug. Zij roept de Kamer op om hier een uitspraak over te doen.
De verplichting kan inderdaad ook voor zzp’ers gaan gelden, maar dat past niet bij de rest van de Arbowet en het vereist een wetswijziging, reageert minister Van Gennip van Sociale Zaken, die als adviseur bij het initiatiefwetsvoorstel betrokken is.
Noodzakelijke stap
13% van de werknemers rapporteert ongewenst gedrag. Ook omdat dit hoge percentage niet daalt, wil Van Gennip het probleem harder aanpakken. Een vertrouwenspersoon kan in een vroeg stadium werken aan oplossingen. De effectiviteit hiervan wordt ook ondersteund door de wetenschap. Het voorstel is daarom “een noodzakelijke stap” om te komen tot een veiliger werksfeer, meent de minister.
De Tweede Kamer sprak eerder op 9 februari 2023 over dit initiatiefwetsvoorstel. Het debat wordt op een later moment voortgezet.
Werknemer krijgt wettelijk recht op toegang tot vertrouwenspersoon
