Het noodpakket banen en economie 2.0. van het kabinet kost extra geld. De Tweede Kamer heeft hierover met minister Koolmees en staatssecretaris Van Ark van Sociale Zaken gedebatteerd.
Het verlengen van de Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW) tot en met september kost het meeste geld, ongeveer 13 miljard. De inkomensondersteuning voor zzp’ers bedraagt ongeveer een miljard. Voor de nieuwe regeling gericht op flexwerkers (TOFA) is 185 miljoen gereserveerd.
Ontslag en partnertoets
Er is brede steun voor het verlengen van de steunmaatregelen. Maar de oppositie is ook kritisch. Zo is er de angst dat het schrappen van de ontslagboete tot massaontslagen leidt. Ook is er onvrede over de partnertoets, waardoor veel zzp’ers geen recht meer hebben op inkomensondersteuning. En waarom hebben studenten er geen recht op?
Bedrijven moeten zich zo nodig kunnen aanpassen aan de nieuwe realiteit door mensen te ontslaan, aldus minister Koolmees.
Staatssecretaris Van Ark vindt de partnertoets bij inkomensondersteuning voor zzp’ers goed uit te leggen, omdat deze ook geldt voor mensen die gebruikmaken van gewone bijstand. Studenten die ook ondernemer zijn, krijgen geen inkomensondersteuning omdat ze een beroep kunnen doen op de studiefinanciering.
Het kabinet stelt 50 miljoen beschikbaar voor om- en bijscholing. De 50 miljoen is volgens minister Koolmees vooral bedoeld als prikkel om ander geld voor om- en bijscholing uit bestaande fondsen vrij te maken. Meer is volgens hem daarom niet nodig.
Deeltijdarrangementen
Minister Koolmees:
“Met de sociale partners, met de vakbonden en met de werkgevers heb ik afgesproken dat we gaan nadenken over van werk naar werk, scholing en deeltijdarrangementen.
In de Kamerbrief noodpakket 2.0 staat het volgende:
“Concreet kan worden gedacht aan inzetten op het voorkomen van werkloosheid, (om)scholing, van-werk-naar-werk, deeltijd- en WW-arrangementen en de mogelijkheden die de reeds in het Pensioenakkoord gemaakte afspraken over duurzame inzetbaarheid en vervroegde uittreding bieden in deze crisis.”
Gereedschapskist
We moeten een ‘economische gereedschapskist’ samenstellen, vindt Palland (CDA). Die is nodig om de schokken op langere termijn te dempen. Een van de mogelijkheden is volgens haar een structurele deeltijd-WW, zodat minder mensen hun baan verliezen. Minister Koolmees is dit al samen het het UWV aan het verkennen, maar er zitten volgens hem haken en ogen aan.
In de Kamerbrief extra vangnet voor flexwerkers geeft de minister het volgende aan:
“Zo heb ik uw Kamer eerder toegezegd met een technische verkenning te komen voor een regeling vergelijkbaar met de deeltijd WW; ook daar heb ik UWV voor nodig. UWV heeft aangeven de technische verkenning voor de deeltijd WW pas te kunnen starten als de TOFA operationeel is, aangezien daarvoor gebruik moet worden gemaakt van dezelfde schaarse technische capaciteit.”
In het debat laat Koolmees weten:
“Na het reces kunnen we helderheid geven over hoe we het technisch vorm gaan geven en op welk moment. Ik hoop dat dit zo snel mogelijk kan, maar er zitten nog wel haken en ogen aan, ook uitvoeringstechnisch.”
Na 1 oktober
De aangekondigde steunmaatregelen lopen tot en met september. Er moet ook voor de periode na 1 oktober een breed vangnet komen voor mensen die hun baan verliezen, vindt Smeulders (GroenLinks). Hij wil snel duidelijkheid krijgen over een eventueel nieuw steunpakket en pleit voor het verlengen van werkloosheidsuitkeringen en de steun voor zzp’ers.
Beter normaal
Gijs van Dijk (PvdA) wil de coronacrisis aangrijpen om te komen tot een ‘beter normaal’. Mensen moeten volgens hem vaste grond onder de voeten krijgen. De coronacrisis laat de kwetsbaarheden in het stelsel zien, vindt staatssecretaris Van Ark. Minister Koolmees wil dit onderwerp meenemen in de bespreking van de adviezen van de commissie-Borstlap.
De Kamer heeft op 30 juni gestemd over de suppletoire begroting en de tijdens het debat ingediende moties en de amendementen. De begroting is aangenomen.
