De voortgangsbrief van minister Koolmees van Sociale Zaken en oud-staatssecretaris Snel van Financiën geeft een update over de webmodule en het conceptwetsvoorstel minimumbeloning zelfstandigen en zelfstandigenverklaring. In de bijlage staan een aantal uitgewerkte praktijkcasussen waarbij antwoorden staan die wijzen op werken buiten dienstbetrekking dan wel werken binnen dienstbetrekking.
1 Webmodule
Met de webmodule ontwikkelt het kabinet een extra hulpmiddel om duidelijkheid te geven over de kwalificatie van de arbeidsrelatie voor de loonheffingen. Als uit de beantwoording van de vragen in de webmodule volgt dat buiten dienstbetrekking kan worden gewerkt, dan ontvangt de opdrachtgever een zogeheten opdrachtgeversverklaring
Extra instrument
De webmodule is een extra handvat om zekerheid te krijgen over de kwalificatie van de arbeidsrelatie. Opdrachtgevers zijn niet verplicht de webmodule te gebruiken. De webmodule zorgt voor een laagdrempelige manier om zekerheid te krijgen over de kwalificatie van de arbeidsrelatie, aldus minister Koolmees van Sociale Zaken.
Indicatie dienstbetrekking
Als er na beantwoording van de vragen in de webmodule geen opdrachtgeversverklaring wordt afgegeven, wil dit niet zeggen dat de arbeidsrelatie per definitie een dienstbetrekking is. In de gevallen waarin de wijze waarop wordt gewerkt volgens de gegeven antwoorden heel erg veel lijkt op het werken in dienstbetrekking, is het kabinet van plan om ‘een indicatie dienstbetrekking’ af te geven. Daarmee kan aan een grotere groep opdrachtgevers duidelijkheid worden gegeven.
Een indicatie dienstbetrekking heeft geen rechtsgevolgen. Toch doet de opdrachtgever er verstandig aan om bij een indicatie dienstbetrekking te bekijken of de manier waarop de arbeidsverhouding is of wordt vormgegeven moet worden herzien. Ook kan hij ervoor kiezen de opdrachtnemer/werknemer in dienst te nemen. Als hij geen actie onderneemt, is de kans groot dat hij in strijd met de wet handelt.
Er blijven echter ook situaties waarin de webmodule geen oordeel kan geven. Als de webmodule geen oordeel kan geven, kan de opdrachtgever mogelijk gebruik maken van de andere instrumenten die duidelijkheid geven over de aard van de arbeidsrelatie.
Opdrachtgeversverklaring
De opdrachtgeversverklaring heeft geen wettelijke basis nodig. Uitgangspunt is dat een afgegeven opdrachtgeversverklaring de opdrachtgever vooraf zekerheid geeft dat geen loonheffing hoeft te worden ingehouden en afgedragen en geen premies werknemersverzekeringen en inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw) hoeven te worden betaald.
Andere instrumenten
Naast de te ontwikkelen webmodule zijn er andere instrumenten om duidelijkheid te krijgen over de aard van de arbeidsrelatie. Om meer handvatten te geven bij de beoordeling van de arbeidsrelatie staat per 1 januari 2019 een uitgebreide toelichting over het gezagscriterium in het Handboek Loonheffingen, dat de status heeft van een beleidsbesluit.
Een opdrachtgever kan ook al duidelijkheid hebben over de aard van de arbeidsrelatie, omdat bijvoorbeeld naar tevredenheid wordt gewerkt op basis van een gepubliceerde (branche)overeenkomst.
Vragenlijst
Een conceptvragenlijst is ontwikkeld die zoveel mogelijk relevante elementen uitvraagt om een beoordeling van de arbeidsrelatie te kunnen maken.
Na een testfase onder 1.000 opdrachtgevers is de conceptvragenlijst uitgezet onder circa 50.000 opdrachtgevers.
De nieuwe aangepaste conceptvragenlijst is in de periode november-december 2019 uitgezet onder ongeveer 10.000 opdrachtgevers.
Vervolgstappen
Het kabinet is van mening dat een webmodule ontwikkeld kan worden die onder voorwaarden zekerheid geeft over de aard van de arbeidsrelatie. Om tot een werkende webmodule te komen, moet echter nog veel werk verzet worden. Het kabinet heeft naar verwachting nog het eerste kwartaal van 2020 nodig om de conceptvragenlijst en de beslisboom te vervolmaken, af te ronden en inzicht te krijgen in foutmarges.
In het eerste kwartaal volgt informatie over:
- de definitieve vragenlijst;
- de beslisboom voor de webmodule;
- de verhouding tussen het aantal gevallen waarin in de testfase een opdrachtgeversverklaring afgegeven zou zijn;
- het aantal gevallen waarin een indicatie dienstbetrekking afgegeven zou zijn; en
- het aantal gevallen waarin de webmodule geen uitkomst zou bieden.
2 Minimumbeloning zzp’ers en zelfstandigenverklaring
Het minimumtarief gaat gelden voor alle zzp’ers maar biedt vooral bescherming tegen armoede aan de onderkant van de arbeidsmarkt. De zelfstandigenverklaring is bij uitstek bedoeld voor werkenden aan de bovenkant van de arbeidsmarkt.
Minimumtarief
Het kabinet is uitgekomen op een minimumtarief van €16 per uur (prijspeil 2019).
Het minimumtarief is erop gericht om armoede onder werkenden te voorkomen. Opdrachtgevers en opdrachtnemers mogen uiteraard een hoger tarief overeenkomen.
Zelfstandigenverklaring
De zelfstandigenverklaring beoogt meer zekerheid te bieden over de kwalificatie van de arbeidsrelatie aan de bovenkant van de arbeidsmarkt. Als iemand werkt tegen een hoog tarief, maximaal één jaar bij dezelfde opdrachtgever en aan een aantal andere voorwaarden wordt voldaan, krijgt degene zekerheid dat hij voor de toepassing van de loonheffingen, de inkomstenbelasting, de werknemersverzekeringen, pensioenen, cao’s en een deel van het arbeidsrecht buiten dienstbetrekking/arbeidsovereenkomst kan werken.
3 Praktijkcasussen
In negen praktijkcasussen worden antwoorden gegeven die wijzen op werken buiten dienstbetrekking dan wel antwoorden die wijzen op werken in dienstbetrekking.
Casus 1. Opdrachtgever is een boekhandel. De opdrachtgever huurt iemand in om een verbouwing van de winkel uit te voeren.
Casus 2. Opdrachtgever is een IT-dienstverlener. De opdrachtgever huurt iemand in vanwege specifieke ICT-kennis die wordt ingezet bij een klant van de opdrachtgever.
Casus 3. Opdrachtgever is een loonwerk voor de agrarische sector. Opdrachtgever huurt een opdrachtnemer in voor het verrichten van bestratingswerkzaamheden. Deze werkzaamheden worden door de opdrachtgever altijd uitbesteed.
Casus 4. Opdrachtgever is een organisatie die automobielen verkoopt en onderhoudt. De opdrachtgever huurt opdrachtnemer in voor het adviseren en geven van technische ondersteuning.
Casus 5. Opdrachtgever is een organisatie in de ambulante specialistische gezondheidszorg. De opdrachtgever huurt iemand in voor het verlenen van ambulante specialistische GGZ-werkzaamheden.
Casus 6. Opdrachtgever is een gemeente. De opdrachtgever huurt iemand in voor werkzaamheden die een reguliere medewerker ook verricht.
In dit geval wijzen alleen de volgende antwoorden op werken buiten dienstbetrekking:
- De opdrachtnemer beschikt over specifieke kennis en ervaring, die niet binnen de organisatie van de opdrachtgever aanwezig is.
- De opdrachtnemer krijgt geen loon doorbetaald als er tijdelijk geen werk is.
Casus 7. Opdrachtgever is een organisatie in de psychiatrische zorg. Opdrachtgever huurt opdrachtnemer in voor het verrichten van werkplekonderzoeken.
Casus 8. Opdrachtgever is organiseert cursussen en opleidingen. Opdrachtgever huurt de opdrachtnemer in om door de opdrachtgever verzorgde trainingen en opleidingen te doceren.
Casus 9. Opdrachtgever is een communicatiebureau. Opdrachtgever huurt de opdrachtnemer in voor interviews en copywriting.
Kamerbrief voortgang uitwerking maatregelen werken als zelfstandige
Maatregelen voor zelfstandigen en webmodule – stand van zaken
