Douane en Toeslagen worden dan niet meer via de Belastingdienst aangestuurd, maar fungeren als zelfstandige entiteiten. Deze keuze is volgens minister Hoekstra van Financiën nodig om doelgerichter aan de slag te gaan met de uitvoeringsopgaven van Belastingen, Toeslagen en de Douane.
De eerste stap is om op korte termijn de ambtelijke sturing van deze organisatieonderdelen te versterken door drie directeuren-generaals (DG’s) aan te stellen die elk verantwoordelijk worden voor één van deze onderdelen. Hierbij zal nadrukkelijk oog zijn voor het borgen van de stabiliteit en continuïteit van de cruciale processen van Belastingen, Toeslagen en Douane, aldus de minister.
Hiermee komt een eind aan de integrale verantwoordelijkheid van de huidige directeur-generaal voor de gehele Belastingdienst en komt er een eind aan zijn werkzaamheden.
Minder complex en groot
De Belastingdienst is met circa 30.000 medewerkers enorm omvangrijk met in de huidige sturing een heel grote span of control. Ook verschillen de processen en de doelgroepen (burgers en bedrijven) van belastingen innen, toeslagen uitkeren en het bewaken van de doorvoer van goederen essentieel van elkaar en vragen een andere sturing en attitude. Dit lijkt niet te passen binnen één organisatie.
De huidige ontwikkelingen bij Toeslagen en de urgentie om problemen bij de Belastingdienst op te lossen zodat goede dienstverlening aan burgers en bedrijven kan worden verzekerd, maken het noodzakelijk om de Belastingdienst minder complex en minder groot te maken.
Goede managementinformatie
Al meerdere malen is gebleken dat de sturing op de Belastingdienst gehinderd wordt door een gebrek aan adequate managementinformatie. Goede managementinformatie is cruciaal om de juiste besluiten te kunnen nemen. Een start is gemaakt met het programma Managementinformatie en Risicomanagement en dit wordt verder geïntensiveerd en versneld om de sturing op het juiste niveau te brengen. Ook bij de informatie-en documenthuishouding moeten grote stappen gemaakt worden.
ICT remmende factor
De ICT van de Belastingdienst is een remmende factor geworden. Er zijn veel verouderde systemen met achterstallig onderhoud. Bijna 900 applicaties met complexe koppelingen en onderlinge afhankelijkheden worden gebruikt. Daardoor kan aan burgers en bedrijven en de eigen medewerkers niet het serviceniveau worden geboden dat nagestreefd wordt en zijn er risico’s voor de continuïteit van processen.
Belastingtelefoon
Het is essentieel om in de contacten met burgers te streven naar meer menselijke maat, een betere dienstverlening en een hogere kwaliteit van beantwoording van vragen. Dat geldt vooral voor de Belastingtelefoon, wat voor veel burgers een eerste middel is om in contact te komen met de Belastingdienst, aldus Hoekstra. Het gaat nog niet goed genoeg.
De minister gaat een externe partij vragen te adviseren hoe een fundamentele transformatie bij de Belastingtelefoon tot stand kan komen om burgers en bedrijven beter en effectiever te woord te kunnen staan.
Burgers beschermen
De Belastingdienst draagt een grote verantwoordelijkheid in onze samenleving. De gewenste cultuur begint met het juiste doen en ervoor te zorgen dat wanneer dit door handelen van de Belastingdienst niet het geval is, burgers beschermd worden.
Misstanden melden
Misstanden moeten vrijelijk gemeld kunnen worden en op een juiste manier opvolging krijgen.
Hoekstra is van plan – naar verwachting later deze maand – twee onafhankelijke personeelsraadspersonen te benoemen, waarin de individuele medewerker van de Belastingdienst vertrouwen kan stellen. Hun taak luidt om gedurende één jaar actief medewerkers van de Belastingdienst op te zoeken, met hen in gesprek te treden met als doel interne en externe signalen op te halen, zodat daarnaar grondig onderzoek kan worden gedaan.
De richtlijnen van de Raad van Europa voor de bescherming van klokkenluiders worden volledig geïmplementeerd bij de Belastingdienst. In het eerste kwartaal van 2020 volgt een kader voor de Belastingdienst waarin de bescherming is opgenomen wanneer vermoedens van misstanden publiekelijk worden gemaakt.
Betrouwbaar, modern en slagvaardig
Ondanks de aangekondigde maatregelen zullen ongetwijfeld dingen misgaan en nieuwe incidenten aan het licht komen, denkt Hoekstra. Toch heeft hij er vertrouwen in dat verder kan worden gebouwd aan een betrouwbare, moderne en slagvaardige uitvoering door Belastingen, Toeslagen en Douane.
Kamerbrief versterken besturing Belastingdienst
