De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) zag in 2025 ook andere soorten datalekken, zoals datalekken waarbij persoonsgegevens per ongeluk online werden gezet.
Datalekken kunnen een enorme invloed hebben op de maatschappij. Dat werd in 2025 weer duidelijk, toen het laboratorium achter het Nederlandse Bevolkingsonderzoek en het Openbaar Ministerie (OM) werden gehackt. Ook begin 2026 waren er grote datalekken, zoals bij telecomprovider Odido.
De bescherming van persoonsgegevens dreigt verder onder druk te komen door technologische ontwikkelingen. Zo verandert ook artificiële intelligentie (AI) snel. De mogelijkheden en kansen voor de maatschappij nemen daardoor toe, maar de gevaren ook. Dit komt omdat cybercriminelen ook profiteren van nieuwe technologieën voor hun aanvals- en oplichtingspraktijken.
AI vergroot het risico op phishing en dat heeft grote gevolgen voor mensen. Cybercriminelen kunnen met AI phishingberichten maken waarmee ze organisaties proberen te hacken, en oplichtingsberichten voor slachtoffers van datalekken. Met AI kan dit sneller, op grotere schaal en de berichten zijn moeilijker te ontdekken. De AP waarschuwt voor deze gevaren.
Phishing
In 2025 zag de AP een aanzienlijke stijging van het aantal datalekken door phishing. Dit aantal kan verder stijgen
als cybercriminelen AI gebruiken voor phishing. Met AI kunnen cybercriminelen beter en sneller:
- Informatie verzamelen over doelwitten.
- Geloofwaardige phishingberichten maken.
- Phishingberichten op grotere schaal versturen.
Het risico op datalekken door phishing is hierdoor groter. Ook de gevolgen van datalekken voor mensen worden groter, omdat zij met gebruik van die AI kunnen worden opgelicht.
Beveiligingsmaatregelen tegen phishing
Organisaties moeten technische maatregelen nemen tegen phishing en de gevolgen daarvan. Er blijft altijd een risico dat een werknemer in een phishingbericht trapt. Juist door AI kunnen mensen phishing minder goed herkennen. Denk bijvoorbeeld aan de volgende beveiligingsmaatregelen:
- Schakel multifactorauthenticatie (MFA) in voor de (mail)accounts van de werknemers.
- Zorg voor een algemeen beleid voor het filteren van mail- en netwerkverkeer, zoals het blokkeren van
domeinnamen en IP-adressen (blocklisting) of het exclusief toestaan van bepaalde domeinnamen en
IP-adressen (allowlisting). - Maak het eenvoudig voor werknemers om phishing te melden, bijvoorbeeld met een meldknop in het mailsysteem.
- Zorg dat niet alle data op dezelfde plek staat (netwerksegmentatie) en dat werknemers alleen toegang hebben tot dat wat zij nodig hebben voor hun werk. Zo zorg je dat een cybercrimineel niet gelijk toegang heeft tot alle data van een organisatie.
De werkgever kan werknemers daarnaast wijzen op het volgende:
- Wees voorzichtig met mails waarin je iets met spoed moet doen of waarin je gevoelige informatie moet achterlaten, zoals creditcardgegevens of inloggegevens.
- Beweeg met de muis over een link in een mail om het webadres te controleren. Komt het webadres overeen met de officiële website van de organisatie?
- Onderzoek wie de afzender is. Controleer of het e-mailadres van de afzender overeenkomt met de naam van de organisatie en let goed op wat er achter het @- teken staat.
Voorkom datalekken
Organisaties moeten er met beveiligingsmaatregelen zo veel mogelijk voor zorgen dat datalekken niet kunnen
gebeuren. En wanneer het toch fout gaat, en er een schadelijk datalek plaatsvindt, dan moeten zij maatregelen nemen om dit zo snel mogelijk te dichten, en slachtoffers snel en goed informeren. Tips hierbij zijn:
- Sla gegevens niet allemaal op één plek op. Zo zorg je ervoor dat niet veel gegevens in één keer gestolen kunnen worden.
- Zorg dat je een goed monitoringssysteem hebt om aanvallen of pogingen tot aanvallen te detecteren.
Datalektips
Als mensen een datalek ontdekken of hier slachtoffer van worden, kunnen zij de AP een tip geven. In 2025 ontving de AP 1.376 datalektips.
Verloren USB-stick, apparaat of papieren met persoonsgegevens
Ook in de fysieke wereld worden nog geregeld datalekken veroorzaakt. Met telefoons, laptops, USB-sticks en geprinte documenten kunnen werknemers overal hun belangrijke informatie bij zich hebben. Ook gevoelige persoonsgegevens. Maar mensen kunnen de apparaten en papieren ook kwijtraken. De AP ontvangt dan ook regelmatig meldingen van een datalek omdat werknemers een laptop of telefoon in de trein hebben laten liggen, of omdat zo’n gegevensdrager is gestolen, bijvoorbeeld uit een geparkeerde auto.
In 2025 werd 419 keer zo’n datalek gemeld. De meeste meldingen hierover kwamen uit de sector gezondheid
en welzijn.
