Er is dus nog een flinke weg te gaan om ervoor te zorgen dat de ‘Vision Zero’ van nul doden door onveilig of ongezond werk in 2050 geen fata morgana blijkt. Versterken van de veiligheidscultuur is daarbij essentieel. Dat constateert de Nederlandse Arbeidsinspectie.
De nieuwe werkwijze bij ongevalsonderzoek – die Nederlandse bedrijven waarvan bekend is dat het al fout is gegaan, aanzet om te leren van een ongeval – is daarbij een goede stap.
Arbeidsrelatie verstevigen
Voorstellen om te komen tot meer veiligheid op het werk maken volgens de Arbeidsinspectie echter geen kans zolang ze voorbijgaan aan de realiteit van het verband met de contante waarde van de arbeidsrelatie. Een belangrijke sleutel voor meer veiligheid ligt in het verstevigen van de arbeidsrelatie.
Arbeid als productiefactor
De waarde van machines staat op de balans van een onderneming. Mensen niet. Stel dat de waarde van een arbeidsrelatie wél wordt berekend en op de balans wordt geplaatst. Wat is dan het verband tussen de waarde van de arbeidsrelatie en de veiligheid binnen een bedrijf?
Kortlopende contracten, zoals tijdelijke of uitzendovereenkomsten, hebben een lage contante waarde. Dit komt doordat de werkgever slechts voor een korte periode een verplichting aangaat. Hoe vaster de baan, hoe hoger het salaris, hoe langer de looptijd, hoe hoger de contante waarde wordt.
Arbeidsongevallen
In 2024 startte de Arbeidsinspectie 2.722 ongevalsonderzoeken; dit is 9% meer dan in 2023. Er werden in 2024 in totaal 2.702 ongevalsonderzoeken afgesloten. Dit zijn er meer (+10%) dan in 2023.
Verder kwamen er 4.306 ongevalsmeldingen binnen in 2024. Ook dit zijn er meer (+11%) dan in 2023.
Vorig jaar waren er ruim 3.200 slachtoffers betrokken bij een gemeld arbeidsongeval, waarvan 52 met dodelijke afloop. Arbeidsongevallen komen relatief vaak voor bij uitzendkrachten blijkt uit meerjarig onderzoek. Daarbij gaat het ook vaak om arbeidsmigranten. Deze groep werknemers heeft grotendeels kortlopende (uitzend)contracten. Arbeidsmigranten doen vaker ongeschoold, laagbetaald en tijdelijk werk, vaak in sectoren waar het risico op ongevallen al relatief groot is.
Meer veiligheid bij duurzame arbeidsrelatie
Als werkgevers en werknemers een duurzame arbeidsrelatie hebben, voelen beide partijen zich meer betrokken en investeren zij eerder in een veilige werkomgeving. Ofwel: hoe steviger de relatie tussen werkgever en werknemer, hoe beter dit is voor de veiligheid op de werkvloer.
Inspecteur-generaal Rits de Boer:
“Een lage contante waarde van een arbeidsrelatie vergoot de kans op arbeidsongevallen. Het bezien van arbeidsrelaties door de lens van de contante waarde kan helpen om voorstellen te ontwikkelen voor verbeteringen en een sterkere veiligheidscultuur. Voorstellen voor verbeterde veiligheid zijn kansloos indien ze voorbijgaan aan de realiteit van het geconstateerde verband of als ze niet óók ‘draaien aan de knop’ van de contante waarde van de arbeidsrelatie.”
