De loonafspraken gaan al sinds begin 2021 omhoog met een sterke versnelling begin 2022. De huidige niveaus van loonafspraken zijn sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw niet voorgekomen. Dat meldt AWVN, arbeidsvoorwaardenadviseur van werkgevers in haar cao-maandbericht over februari.
Het aantal afgesloten cao’s was in februari 16 – iets minder dan de 20 in andere jaren. Dat lagere aantal is te verklaren uit het grote aantal cao’s dat in 2022 werd afgesloten: wat minder cao’s zijn aan vernieuwing toe. Vooralsnog lijkt het er niet op dat het tempo waarmee nieuwe cao-afspraken worden gemaakt, stagneert. De februari-cao’s betreft 340.000 werknemers.
Het AWVN-looncijfer geeft aan wat werknemers die onder de betreffende cao’s vallen in de komende 12 maanden aan loonsverhogingen kunnen verwachten. De periodieke cao-cijfers van het CBS kijken terug op de realisatie van de gemaakte cao-afspraken.
Kerncijfers
- Loonafspraken februari: gemiddeld 7,0 procent
- Loonafspraken kalenderjaar 2023: gemiddeld 6,4 procent
- Loonafspraken 2022: gemiddeld 3,8 procent
- Loonafspraken 2021: gemiddeld 2,1 procent
- Laagste maandgemiddelde afgelopen jaren: 1,7 procent in november 2020
- Aantal nieuwe cao-akkoorden in februari 2023: 16
- Gemiddeld aantal nieuwe cao-akkoorden in maand februari: 20
- Aantal aflopende cao’s in 2023: 403 voor 2,9 miljoen werknemers
- Aantal vernieuwde cao’s die in 2023 ingaan: 96 voor 1,3 miljoen werknemers
- Aantal openstaande cao’s op dit moment (expiratie in 2023): 307 voor 1,6 miljoen werknemers
- Aantal openstaande cao’s op dit moment (expiratie in 2022): 58 voor 20.000 werknemers
Stijgende loonafspraken
De vanaf begin 2021 oplopende trend in de hoogte van loonafspraken is in februari verder doorgetrokken. Het onderliggende patroon blijft normaal: na gunstige economische berichten volgen, met een vertraging van een jaar of meer, stijgende loonafspraken. De huidige sterke stijging van de loonafspraken zoals die altijd volgt op economische groei, wordt versterkt door krapte op delen van de arbeidsmarkt en door opgelopen inflatie en de vraag om koopkrachtherstel.
Een dempend effect op de hoogte van de loonafspraken komt voort uit vaak sterk oplopende bedrijfskosten (onder meer energie- en andere grondstofprijzen) en onzekere (bedrijfs)economische vooruitzichten.
Werkgevers zijn meer dan in andere jaren bereid afspraken te maken over vaste bedragen om de lonen te verhogen en over eenmalige uitkeringen (óók als die bovenop de cao-afspraken komen). Dergelijke afspraken komen relatief sterk ten goede aan lagere inkomensgroepen.
