Het rapport Kunde, Kosten en Keuzes is op 14 juni 2024 aangeboden aan de Tweede Kamer. Dit rapport bevat de bevindingen, conclusies en aanbevelingen van SEO Economisch Onderzoek naar aanleiding van de evaluatie van de extraterritoriale kostenregeling (ETK-regeling), de 30%-regeling en de partiële buitenlandse belastingplicht die zij uitvoerden.
De reactie van het kabinet op het rapport is opgenomen in de brief van 17 oktober 2024. Verzocht is om een aanvullende reactie op het rapport. Deze aanvullende reactie is op 11 juli 2025 verstuurd. Hierover zijn vragen gesteld. De staatssecretaris beantwoordt deze vragen.
Liever fiscale regeling dan subsidie
SEO concludeert ten aanzien van de 30%-regeling dat een financieel instrument de voorkeur verdient boven een niet-financieel instrument, aangezien de groep gebruikers sterk reageert op financiële prikkels. Het doel kan daarmee, volgens SEO, niet efficiënter worden bereikt met een ander instrument.
Een fiscale regeling verdient de voorkeur boven een subsidie omdat het een aanvullende heffing voorkomt. Belasting heffen en vervolgens door middel van een subsidie compenseren creëert onnodig een extra geldstroom.
Alternatief voor versobering 30%-regeling
Op basis van een amendement van het lid Omtzigt zou de 30%-regeling voor inkomende werknemers per 2024 worden versoberd naar een 30-20-10%-regeling, met een stapsgewijze afbouw van 10%-punt per 20 maanden. De aangenomen motie-Geerdink-Moonen verzocht de regering om op basis van een versnelde evaluatie van de 30%-regeling met een alternatief voorstel in het Belastingplan 2025 te komen dat minder schadelijk uitpakt voor de economie dan het amendement Omtzigt.
De beleidsoverwegingen voor beantwoording van de motie Geerdink-Moonen vormen onderdeel van Kunde, Kosten en Keuzes.
Constant forfait in Belastingplan 2025
SEO geeft in overweging om een constant forfait te herintroduceren, omdat dat beter aansluit bij de kostenontwikkeling en tot lagere uitvoeringslasten leidt. Het kabinet heeft uitvoering gegeven aan deze aanbevelingen in het Belastingplan 2025.
30%-regeling levert meer op dan het kost
SEO vermeldt in haar rapport dat de 30%-regeling de Rijksbegroting tussen 2016 en 2022 cumulatief 900 miljoen euro meer heeft opgeleverd dan het heeft gekost, rekening houdend met het feit dat een deel van de 30%-gebruikers dat ook naar Nederland zou komen zonder 30%-regeling. Gemiddeld is de 30%-regeling jaarlijks goed voor 128,5 miljoen euro netto belastingopbrengsten.
Passend in Nederlands loonbelastingsysteem
De expatregeling, als forfaitaire variant van de ETK-regeling, geeft werkgevers de mogelijkheid om werknemers een onbelaste vergoeding te geven voor zakelijke kosten, namelijk de extra kosten die zij moeten maken omdat zij in Nederland gaan werken. De ETK-regeling en de expatregeling passen daarmee in het Nederlandse loonbelastingsysteem dat het mogelijk maakt om werknemers onbelast te compenseren voor kosten die worden gemaakt in het kader van de dienstbetrekking.
Er bestaat geen reden om ten aanzien van extraterritoriale kosten af te wijken van dit basisprincipe in de loonbelasting. Ook recente evaluaties (SEO 2016- 2022 en Dialogic 2012-2016) beoordelen de huidige systematiek van de expatregeling als doeltreffend en deels doelmatig en doen geen voorstellen om over te gaan op alternatieve fiscale- of uitgavenregelingen.
Ingehaald door omringende landen
In een internationale context valt op dat vrijwel alle omringende landen een vorm van een expatregeling kennen. Waar Nederland ooit een voorloper was op dit gebied, is ons land door vele landen inmiddels ingehaald. Dit wordt deels ook veroorzaakt doordat Nederland één van de zeer weinige landen is die zijn expatregeling de afgelopen jaren heeft versoberd (door verkorting van de looptijd, aftopping van de grondslag op de WNT-norm, verlaging van het percentage en verhoging van de salarisnorm), terwijl andere landen juist (overwegen om) een expatregeling (te) introduceren of een bestaande regeling uitbreiden; zo wordt er in België gewerkt aan een ophoging van de bestaande 30%-regeling naar 35%, afschaffing van het geldende plafondbedrag en verlaging van de salarisnorm.
Veel gebruikers van 30%-regeling
Uit het rapport New Forms of Tax Competition in the European Union van EU Tax Observatory valt op te maken dat Nederland veel gebruikers van de 30%-regeling kent in vergelijking met andere Europese expatregelingen. Uit het rapport kan ook worden afgeleid dat het fiscale voordeel per gebruiker van de 30%-regeling laag is in vergelijking met de meeste andere Europese landen.
Doeltreffend en doelmatig
Nederland weet dus met behulp van de expatregeling veel kenniswerkers uit het buitenland aan te trekken die belangrijk zijn voor de Nederlandse, ondanks dat we internationaal gezien een relatief lage fiscale vrijstelling hanteren. In die zin is dus juist de Nederlandse regeling doeltreffend en doelmatig.
