De wijzigingen betreffen zowel de arbeidswetgeving als de socialezekerheidswetgeving. Het wetsvoorstel Verzamelwet SZW 2026 bevat onder meer wijzigingen die voortvloeien uit door het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) en de Sociale verzekeringsbank (SVB) aangedragen aandachtspunten, die in de uitvoering aan het licht zijn gekomen.
Artikel 12 Arbowet – raadpleging
Met de aanpassingen van artikel 12 Arbowet worden de verplichtingen verduidelijkt, gestroomlijnd en in overeenstemming gebracht met de verplichtingen die voortvloeien uit de Kaderrichtlijn veiligheid en gezondheid op het werk.
In het nieuwe eerste lid van artikel 12 Arbowet wordt aangegeven dat alle werkgevers de werknemersvertegenwoordigers raadplegen of, bij ontbreken daarvan, de belanghebbende werknemers. Onder ‘werknemersvertegenwoordigers’ worden de OR en de PVT verstaan. Het raadplegen van de vertegenwoordigers gaat voor op het raadplegen van individuele werknemers.
De werkgever kan dus niet individuele werknemers raadplegen in plaats van de vertegenwoordigers als een vertegenwoordiging aanwezig is in het bedrijf. De werknemersvertegenwoordigers hebben het recht om de werkgever te adviseren over door hem voorgenomen maatregelen en om zelf voorstellen te doen.
Bij het ontbreken van werknemersvertegenwoordigers raadpleegt de werkgever de belanghebbende werknemers. Ook zij hebben het recht om voorstellen te doen. De raadpleging betreft alle maatregelen die van wezenlijke invloed kunnen zijn op de veiligheid en de gezondheid.
Het nieuwe tweede lid van artikel 12 Arbowet geeft een aanwijzing welke onderwerpen bij de raadpleging tenminste aan de orde moeten komen als zich wijzigingen voordoen. Het gaat hier om systeembepalingen die alle werknemers in het bedrijf aangaan en die de basis vormen van het preventiebeleid in het bedrijf.
De werkgever moet de werknemers of hun vertegenwoordigers raadplegen als de omstandigheden daar aanleiding toe geven. Dit is bijvoorbeeld als er op het gebied van de arbeidsomstandigheden wijzigingen in het bedrijf gaan plaatsvinden. Verder is het in elk geval aan de orde wanneer zich wijzigingen voordoen in de organisatie en uitvoering van de in artikel 12, tweede lid, genoemde systeembepalingen. De raadpleging vindt tijdig plaats en zo vaak als daartoe aanleiding is.
Nieuwe werknemers worden geïnformeerd over de gemaakte afspraken. De handhaving vindt in de regel plaats in samenhang met de beoordeling van andere omstandigheden in het bedrijf door de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Artikel 29 Ziektewet – herstel onjuistheid
Met de voorgestelde aanpassing van artikel 29, twaalfde lid, Ziektewet (ZW), wordt een onjuistheid in dat lid hersteld.
Deze wijziging herstelt een onjuistheid die is ontstaan met de invoering van de Verzamelwet SZW 2016. Een ZW-uitkering in verband met ziekte als gevolg van orgaandonatie (of als gevolg van zwangerschap of bevalling) wordt altijd verstrekt door het UWV. Een eigenrisicodrager draagt hiervoor niet het risico (vergelijk artikel 63a van de Ziektewet e.v.). Er doet zich hier zodoende geen situatie voor waarin de ZW-uitkering ten laste zou kunnen komen van de eigenrisicodrager en die het regelen van samenloop noodzakelijk maakte. Het betreft hier verder een technische aanpassing, zonder beleidsmatige gevolgen.
Loonverantwoordelijke niet meer in Wet Avv
Met de Verzamelwet SZW 2024 zijn enkele gegevens die verkregen werden op grond van de artikelen 8 en 9 van de Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie (WagwEU) geschrapt en gewijzigd. Eén van de geschrapte gegevens betreft de identiteit van de voor de uitbetaling van het loon verantwoordelijke persoon: de loonverantwoordelijke. Gegevens die zijn verkregen in het kader van de WagwEU kunnen onder voorwaarden aan sociale partners e.d. worden verstrekt, ten behoeve van het toezicht op de naleving van bepalingen in een collectieve arbeidsovereenkomst. Dit is geregeld in artikel 10a van de Wet op het algemeen verbindend en het onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten (Wet Avv). Nu de loonverantwoordelijke is geschrapt uit de WagwEU, moet dit gegeven ook worden geschrapt uit artikel 10a Wet Avv.
Inclusiviteitsopslag in Wet banenafspraak en Wet kinderopvang
In de Wet banenafspraak is opgenomen dat als de quotumregeling wordt geactiveerd een inclusiviteitsopslag wordt geheven via de bestaande sociale premies, namelijk op de premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof). De opbrengsten van deze inclusiviteitsopslag vloeien rechtstreeks terug naar de algemene middelen van het Rijk.
Dat de opbrengsten van de inclusiviteitsopslag geen deel uitmaken van de middelen van het Aof, maar rechtstreeks naar de algemene middelen van het Rijk vloeien, is benoemd in de artikelsgewijze toelichting bij artikel 6 van de Wet banenafspraak. Deze werkwijze is niet wettelijk geëxpliciteerd.
Met de wijziging van artikel 6 van de Wet banenafspraak wordt deze werkwijze expliciet vastgelegd. Een soortgelijke verduidelijking wordt voorgesteld in artikel 1.10, eerste lid, Wet kinderopvang, waar artikel 6, eerste lid van de Wet banenafspraak qua formulering op is gebaseerd.
Grondslag specifieke uitkering GrensInfoPunten
Een vitale grensoverschrijdende arbeidsmarkt heeft op regionaal en op nationaal niveau voordelen. Een goed functionerende grensinformatiestructuur is daarbij van groot belang. Het netwerk van tien bestaande GrensInfoPunten (GIP’s) vormt hier een belangrijk onderdeel van. Daarom hebben het Rijk en de regio’s besloten om de GIP’s gezamenlijk vanaf 2020 een solide financiële basis te geven. Dit wetsvoorstel voorziet in een wettelijke grondslag.
Het voornemen is de artikelen van deze wet in werking te laten treden met ingang van 1 januari 2026.
