Als een zieke werknemer instemt met beëindiging van de arbeidsovereenkomst via een vaststellingsovereenkomst (VSO) en deze VSO ondertekent, kan dit ernstige gevolgen hebben voor de werknemer.
Werknemers zijn zich vaak onvoldoende bewust van deze gevolgen en worden hier niet altijd goed over geïnformeerd door de werkgever of derden, bijvoorbeeld door een bedrijfsarts of juridisch adviseur. Dat stelt UWV in de Knelpuntenbrief 2025.
Er kan ook sprake zijn van druk vanuit de werkgever om uit dienst te gaan. Als een werknemer ziek is, moet de werkgever het loon maximaal twee jaar doorbetalen en zorgen voor passende re-integratie-inspanningen.
Einde loondoorbetaling
In deze situaties gaat de werknemer eerder uit dienst met een VSO en verliest daardoor het recht op de loondoorbetaling tijdens ziekte. In sommige gevallen vragen zij een WW-uitkering aan bij UWV. Deze wordt in eerste instantie toegekend. Vanuit de WW meldt de werknemer zich echter (opnieuw) ziek. Bij de beoordeling van deze ziekmelding wordt geconstateerd dat de werknemer al ziek was tijdens het tekenen van de VSO. De werknemer had dus eigenlijk bij de werkgever moeten blijven, waar het loon dan tot maximaal 104 weken (2 jaar) zou worden doorbetaald.
ZW-uitkering niet uitbetaald
De gevolgen voor de werknemer zijn groot, namelijk de ZW-uitkering wordt niet uitbetaald en de WW-uitkering kan ook nog worden teruggevorderd. Tegelijkertijd is terugkeer naar de werkgever geen optie, vanwege de getekende VSO. Dit betekent dat deze zieke personen naast geen inkomen ook nog een schuld bij UWV hebben.
Dit probleem speelt al langere tijd en is ook benoemd in de vorige twee Knelpuntenbrieven van 2023 en 2024. Op basis van een interne steekproef verwacht UWV dat dit minimaal 2.000 keer per jaar voorkomt.
Geen gevolgen voor werkgever
Het tekenen van een VSO bij ziekte kan grote nadelige gevolgen hebben voor werknemers. Voor de werkgever zijn er op dit moment geen gevolgen aan verbonden. De wet biedt deze uitweg voor werkgever.
Oplossingen voor lange termijn
UWV wil voor de lange termijn dat het voor werkgevers moeilijker wordt om op deze oneigenlijke manier loondoorbetaling, re-integratieverplichting en premieafdracht te ontlopen. Er staat voor werkgevers nu geen sanctie op dit handelen. Samen met het ministerie van SZW is UWV verschillende oplossingsverrichtingen aan het verkennen en uitwerken om ervoor te zorgen dat zieke werknemers in dit soort situaties niet zonder inkomen komen te zitten.
Verhalen kosten op werkgever
Voor de werkgever zijn er op dit moment geen nadelige gevolgen verbonden aan het sluiten van een VSO met een zieke werknemer. De werkgever hoeft het loon niet door te betalen, hoeft geen premies af te dragen en heeft geen verantwoordelijkheid meer voor re-integratie. Voor de korte termijn wil UWV samen met het ministerie van SZW verkennen of het mogelijk kan worden om de ZW-uitkering en aanvullende kosten voor re-integratie te verhalen bij de werkgever.
Bij het opleggen van een maatregel op de ZW-uitkering toetst UWV op de verwijtbaarheid van de werknemer.
Als de werknemer niet te verwijten valt dat hij ziek uit dienst is gegaan bij de werkgever, betaalt UWV (een deel van) de ZW-uitkering uit. Deze gemaakte kosten wil UWV verhalen bij de werkgever. UWV hoopt dat het hierdoor minder aantrekkelijk wordt voor werkgevers om een VSO met een zieke werknemer af te sluiten.
