Het kabinet wil het makkelijker maken om werk te combineren met zorgverantwoordelijkheden voor bijvoorbeeld kinderen of naasten. Door de vergrijzende bevolking en het personeesltekort komen er meer zorgtaken op mensen af en neemt de druk toe om meer uren te werken.
Om werk en zorg te combineren is er volgens het kabinet flexibiliteit op het werk nodig, moeten mensen keuzes kunnen maken zonder financieel in de knel te komen en moet de overheid goede ondersteuning bieden bij de drukte van het leven. Dat schrijft minister Van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief aan de Kamer.
Vereenvoudiging verlofstelsel
Om de ondersteuning van de combinatie van werk en privé te verbeteren, wil het kabinet het verlofstelsel vereenvoudigen.
Door de jaren heen is het verlofstelsel meermaals uitgebreid, waardoor ouders nu meer mogelijkheden hebben om hun werk te combineren met de zorg voor hun kinderen. Het stelsel is hiermee echter ook complexer geworden. Hierdoor is de wens ontstaan om het verlofstelsel te vereenvoudigen. Dit bevestigt de Sociaal-Economische Raad (SER), in het advies Balans in maatschappelijk verlof.
Drie verlofclusters
De SER adviseert om de huidige verlofregelingen te bundelen en vereenvoudigen en om het stelsel in te delen in drie verlofclusters: zorg voor kinderen, zorg voor naasten en persoonlijk verlof.
Ook pleit de SER voor meer balans in de zeggenschap van werkgevers over de inroostering van verlof en een herkenbaardere overheidsbijdrage in de financiering ervan. De lasten van de huidige verlofregelingen worden volgens de SER in aanzienlijke mate gedragen door werkgevers.
Geen financiële middelen
Omdat er geen financiële middelen beschikbaar zijn voor aanpassing van het verlofstelsel, kan op dit moment niet tegemoet worden gekomen aan dit aspect van het SER-advies.
Het vereenvoudigingstraject heeft als doel het verlofstelsel eenvoudiger, begrijpelijker en toegankelijker te maken voor rechthebbenden en werkgevers. Ook is hierbij oog voor de uitvoering door UWV. De vereenvoudiging vereist een wijziging van de Wet arbeid en zorg (Wazo).
Wetsvoorstel
Het streven is om na de zomer een conceptwetsvoorstel gereed te hebben voor de internetconsultatie, adviezen en uitvoeringstoetsen. Het voornemen is de Tweede Kamer rond de zomer te informeren over de contouren van het nieuwe, vereenvoudigde verlofstelsel.
Veel mensen geven aan dat de betaalbaarheid en beschikbaarheid van kinderopvang een belangrijke belemmering is. Het kabinet werkt daarom aan het goedkoper maken van de kinderopvang en probeert het personeelstekort in de sector terug te dringen.
Beide partners werken
De afgelopen 10 jaar is het aantal stellen waarbij beide partners in deeltijd werken bijna verdubbeld. In Nederland wordt relatief veel in deeltijd gewerkt, maar tegelijkertijd ligt het aantal gewerkte uren per huishouden hoger dan in andere Europese landen. Het anderhalfverdienersmodel verschuift langzaamaan naar een model waarbij beide partners ongeveer evenveel werken, al dan niet in deeltijd.
Om de ondersteuning van de combinatie van werk en privé te verbeteren gaat het kabinet aan de slag met het vereenvoudigen van het verlofstelsel. Na de zomer komt er een wetsvoorstel om dit te regelen.
Combineren werk en zorg
Het kabinet ziet veel goede voorbeelden voor het combineren van werk en privé. Maar ziet ook zeker nog ruimte voor verbetering. Het kabinet moedigt werkenden en werkgevers dan ook aan om het gesprek hierover te blijven voeren. Op het werk, bijvoorbeeld over flexibele werktijden, thuiswerken of werkplekfaciliteiten zoals kolfruimtes. Maar ook aan de keukentafel over de taakverdeling en de mentale last.
Financiële zekerheid
Ook wil het kabinet dat mensen financiële zekerheid ervaren bij het maken van keuzes over de indeling van hun tijd. Zo wordt er gewerkt aan meer betaalbare huisvesting en aan meer zekerheid op de arbeidsmarkt. Daarnaast wil het kabinet werken lonender maken, armoede tegengaan én het systeem van inkomensondersteuning vereenvoudigen.
Kamerbrief Combinatie arbeid en zorg (incl gezinsonderzoek)
