Wie voor Picnic boodschappen verzamelt, inpakt en rondrijdt, heeft ook recht op toeslagen voor het werken in de avonduren en op zondagen. Net als andere werknemers die vallen onder de cao voor supermarkten. Dit heeft de rechtbank in Utrecht op 28 februari 2024 geoordeeld.
Cao toepassen?
De rechtszaak gaat over de vraag of Picnic Fulfilment, Flink, Gorillas, Getir, Picnic Hubs en Hofweb de cao voor het Levensmiddelenbedrijf (LMB) moeten toepassen over de periode waarin deze algemeen verbindend was, te weten: de periode van 13 september 2022 tot en met 1 juli 2023. Hiervoor moet worden beoordeeld of de activiteiten van deze werkgevers vallen onder de gewijzigde definities en werkingssfeer van de cao voor het Levensmiddelenbedrijf met een looptijd van 1 juli 2020 tot en met 1 juli 2023.
Volgens de rechtbank is dat het geval. Uitleg van de cao naar objectieve maatstaven leidt ertoe dat deze werkgevers voldoen aan de in de werkingssfeerbepaling van de cao opgenomen omschrijving van “werkgevers die één of meer winkels exploiteren”.
Picnic Fulfilment, Flink, Gorillas, Getir, Picnic Hubs en Hofweb moeten de cao daarom met terugwerkende kracht toepassen over de periode waarin deze algemeen verbindend was.
Afwijkende bedrijfsmodellen en arbeidsmix
Picnic c.s. heeft onder meer gesteld dat de arbeidsvoorwaardelijke regelingen uit de cao LMB niet aansluiten bij de bedrijfsmodellen en arbeidsmix van Picnic Fulfilment, Flink, Gorillas, Getir, Picnic Hubs en Hofweb. Anders dan bij traditionele supermarkten hebben de hiervoor genoemde werkgevers bijna geen minderjarigen in dienst en vindt het reguliere werk veelal plaats op bijzondere tijden, zoals in de avond of het weekend. Toepassing van de cao LMB zou daardoor volgens Picnic c.s. leiden tot aanzienlijk hogere loonkosten.
Geen eisen gesteld aan specifieke bedrijfskenmerken
De rechtbank stelt vast dat de afwijkende bedrijfsmodellen en arbeidsmix niet als aanknopingspunt kunnen dienen voor de uitleg van de werkingssfeerbepaling in de cao LMB. In deze bepaling worden namelijk geen eisen gesteld aan de specifieke bedrijfskenmerken van een onderneming. Die kenmerken hadden wel meegewogen kunnen worden bij een verzoek aan de Minister tot dispensatie van de cao LMB, maar de rechtbank begrijpt dat Picnic c.s. een dergelijk verzoek niet heeft ingediend.
Ook andere niet beschreven functies kunnen onder cao vallen
Picnic c.s. heeft verder aangevoerd dat Picnic Fulfilment, Flink, Gorillas, Getir, Picnic Hubs en Hofweb geen werknemers in dienst hebben met een functie die voorkomt in de cao LMB en het daarvan onderdeel uitmakende Handboek functiewaardering LMB. Dat maakt het volgens haar onaannemelijk dat de cao LMB zo moet worden uitgelegd dat deze werkgevers onder de cao vallen. De rechtbank verwerpt ook deze stelling.
De opsomming van functies in het functiehandboek heeft namelijk een niet-limitatief karakter, waarin ligt besloten dat ook andere niet beschreven functies onder de cao kunnen vallen. Daar komt bij dat de cao LMB van toepassing is op alle werknemers van ondernemingen die vallen onder de werkingssfeer van de cao, dus ook op werknemers van functies die niet expliciet zijn genoemd in het functiehandboek.
Activiteiten vallen onder werkingssfeer van cao LMB
Nu er geen objectieve aanwijzingen zijn voor een andere uitleg, komt de rechtbank tot het oordeel dat de activiteiten van Picnic Fulfilment, Flink, Gorillas, Getir, Picnic Hubs en Hofweb vallen onder de werkingssfeer van de cao LMB. Zij zijn gehouden die cao LMB in de periode van 13 september 2022 tot en met 1 juli 2023 toe te passen op hun werknemers, voor zover die niet vallen onder in de cao genoemde uitzonderingen van artikel 1 van de cao. Daarbij geldt dat tussen partijen vaststaat dat de uitzondering die ziet op werknemers werkzaam in distributiecentra zich hier niet voordoet.
Toeslagen voor werknemers
Artikel 7 van de cao LMB ziet op toeslagen voor werknemers werkzaam in winkels. Hiervoor is al geoordeeld dat de in de hubs en fulfilmentcenters verrichte activiteiten vallen onder de exploitatie van een winkel en dat de aldaar werkzame medewerkers werken in een onderdeel van de winkel. De stelling van Picnic c.s. dat de werknemers geen recht hebben op de toeslag omdat zij niet in een winkel werken, gaat dus niet op.
In overleg afwijkende afspraken maken
Artikel 4.5 van de cao LMB bepaalt dat de werknemer in een winkel niet kan worden verplicht om meer dan twee avonden per week te werken. Deze bepaling kan volgens Picnic c.s. niet worden toegepast, omdat dit ertoe zou leiden dat het aantal uren van een groot deel van het personeel drastisch terug zou moeten worden gebracht en fulltime-personeel zou moeten worden vervangen door een veel groter aandeel werknemers met beperkte uren. Die stelling gaat niet op.
In artikel 4.5. van de cao LMB is namelijk ook bepaald dat de werkgever en de werknemer op individuele basis in overleg afwijkende afspraken kunnen maken. Hoeveel avonden een werknemer werkzaam kan zijn, moet dus geregeld worden in de verhouding tussen werkgever en werknemer.
Uit het voorgaande volgt dat de door Picnic c.s. aangevoerde gronden niet kunnen leiden tot toewijzing van de subsidiair gevorderde verklaringen voor recht. De rechtbank wijst die vorderingen af.
Met terugwerkende kracht cao toepassen
De rechtbank veroordeelt Picnic Fulfilment, Flink, Gorillas, Getir, Picnic Hubs en Hofweb om met terugwerkende kracht de cao LMB toe te passen over de periode van 13 september 2022 tot en met 1 juli 2023.
Uitspraak Rechtbank Midden-Nederland, 8 februari 2024, ECLI:NL:RBMNE:2024:1009
