Dat de werkneemster een negatief vakantiesaldo over 2023 heeft, maakt niet dat zij geen vakantieverlof mag opnemen; die dagen kunnen worden gecompenseerd in een andere periode of worden verrekend bij een eventuele eindafrekening.
Spoedeisend belang
Deze zaak kent internationale aspecten; de werkneemster heeft de Italiaanse nationaliteit en easyJet is een vennootschap naar Engels recht. De standplaats van de werkneemster is Amsterdam. De kortgedingrechter stelt vast dat zij bevoegd is van de vordering kennis te nemen en dat Nederlands recht op het geschil van toepassing is.
De vordering in kort geding kan alleen worden toegewezen als de werkneemster daarbij een spoedeisend belang heeft. De werkneemster heeft spoedeisend belang bij haar vordering omdat het uitwisselingsprogramma waarop zij zich heeft ingeschreven in september begint en zij daartoe een vlucht naar Canada heeft geboekt voor 1 september 2023.
Twee perioden
De vordering van de werkneemster ziet op twee perioden, ten eerste op de maand september 2023 en ten tweede op de periode van oktober tot en met december 2023/januari 2024. Gedurende deze periode wil de werkneemster niet werken bij easyJet, maar deelnemen aan een uitwisselingsprogramma in Canada in het kader van haar studie.
Maand september 2023
De vordering van de werkneemster om easyJet te veroordelen om aan haar het verstrekte vakantieverlof in september 2023 toe te kennen, wijst de kantonrechter toe. Naar het oordeel van de kantonrechter mocht de werkneemster op het moment dat ze de uitwisseling plande aan het begin van 2023 er gerechtvaardigd op vertrouwen dat zij in de maand september vrij zou zijn.
Gewichtige redenen?
Uit artikel 7:638 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek (BW) volgt dat de werkgever de tijdstippen van aanvang en einde van de vakantie vaststelt overeenkomstig de wensen van de werknemer, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten.
Als de werkgever niet binnen twee weken nadat de werknemer zijn wensen schriftelijk kenbaar heeft gemaakt schriftelijk aan de werknemer gewichtige redenen kenbaar heeft gemaakt, is de vakantie vastgesteld overeenkomstig de wensen van de werknemer.
Vakantiedagen goedgekeurd
Uit het overzicht van 14 januari 2023 blijkt dat de werkneemster de hele maand september vrij zou zijn. Vaststaat dat easyJet deze vakantiedagen heeft goedgekeurd.
Pas toen easyJet de werkneemster liet weten dat de loopbaanonderbreking van november 2023 tot en met januari 2024 werd toegestaan en de werkneemster dus de maand oktober 2023 moest overbruggen en daarover correspondeerde, berichtte easyJet de werkneemster dat de dagen in september 2023 niet konden worden genoten omdat zij daarvoor niet genoeg dagen had.
Negatief verlofsaldo, toch goedgekeurd in verlofsysteem
Het verlofsysteem, voor de inhoud waarvan Easyjet als werkgever verantwoordelijk is, heeft die dagen (naar achteraf is gebleken ten onrechte) goedgekeurd, althans als verlofdagen geregistreerd. Pas op 12 juli 2023 heeft easyJet de werkneemster geïnformeerd dat zij de in september 2023 geboekte dagen niet kon opnemen omdat zij daarop geen aanspraak had. Dat is 6 weken voor het verlof en bijna 6 maanden na de datum van het overzicht (14 januari 2023). Dat is te laat.
Dat de werkneemster had moeten of kunnen weten dat deze dagen haar saldo te boven ging, volgt de kantonrechter niet. De werkneemster heeft ter zitting aangegeven dat zij nog een aantal vakantiedagen uit de coronatijd en ook ander soort verlof dan vakantiedagen ‘over had’.
Recht op vakantieverlof
De omstandigheid dat de werkneemster een negatief vakantiesaldo over 2023 heeft maakt het voorgaande niet anders; die dagen kunnen worden gecompenseerd in een andere periode of worden verrekend bij een eventuele eindafrekening. Dat betekent dat de werkneemster naar het oordeel van de kortgedingrechter over de maand september 2023 vakantieverlof heeft.
Maand oktober 2023
Ten aanzien van de maand oktober 2023 geldt dat er geen wettelijk recht bestaat op onbetaald verlof. De cao kent wel een contractueel recht op onbetaald verlof in de vorm van een career break. De periode waarin de loopbaanonderbreking moet worden opgenomen loopt gelet op de tekst van de cao van oktober tot en met maart, ter discretie van easyJet.
Het komt wel goed
De werkneemster heeft de periode ruimschoots op tijd, namelijk begin mei 2023 aangevraagd. Zij heeft easyJet een aantal malen gerappelleerd en uiteengezet wat haar belang was en wat haar plannen waren. De werkneemster heeft tot eind juni geen concreet antwoord gekregen op haar vraag. Wel heeft de werkneemster naar het oordeel van de kortgedingrechter uit de mededeling van easyJet ‘I do personally encourage you to pursue your dreams and if there’s any possibility to help you out we would do that’ mogen afleiden dat ‘het wel goed zou komen’. Pas op 3 juli 2023 liet easyJet de werkneemster weten dat zij van november tot en met januari 2024 een career break kon krijgen en dus niet in oktober 2023.
Belangenafweging
De vraag die voorligt is of Easyjet heeft gehandeld in strijd met de op haar rustende verplichting zich als goed werkgever te gedragen door de werkneemster niet toe te staan de maand oktober 2023 afwezig te zijn door ofwel onbetaald verlof of wel door een career break van oktober tot en met december 2023. Daartoe moet een belangenafweging plaatsvinden.
De kantonrechter is van oordeel dat de belangenafweging in het voordeel van de werkneemster uitvalt. Ter toelichting dient het volgende.
Belang uitwisselingsprogramma
Het belang van de werkneemster bij behoud van haar baan en het volgen van het uitwisselingsprogramma is evident. Dat het uitwisselingsprogramma geen verplicht onderdeel van de bachelors is, zoals easyJet heeft aangevoerd doet naar het oordeel van de kort geding rechter niet ter zake. De werkneemster heeft voldoende aangetoond dat het uitwisselingsprogramma haar ontwikkeling als psycholoog in spe ten goede komt en haar kansen op toelating tot een specifieke master vergroot.
Minder vluchten in winter
Voordat de door easyJet aangevoerde belangen worden besproken, wordt nog overwogen dat in de cao als periode voor de career break onder optie 1 staat: de wintermaanden oktober tot en met maart. Daarom ligt het voor de hand dat de werkneemster die periode aanvroeg. Ter zitting is op vragen van de kortgedingrechter door easyJet erkend dat naast de omstandigheid dat easyJet haar personeel ter wille wil zijn, easyJet ook een eigen belang heeft bij deze bepaling, namelijk dat zij in de wintermaanden (waaronder dus ook oktober) minder vluchten heeft en dus ook minder personeel nodig heeft.
Ten aanzien van het aantal vluchten heeft easyJet ter onderbouwing een schema overgelegd waaruit weliswaar blijkt dat het aantal vluchten in oktober aanzienlijk is, maar daartegenover heeft de werkneemster gesteld dat gelet op het opschrift ‘w22’ het haar niet duidelijk is of dit staatje ziet op oktober 2022 of oktober 2023. Hierop heeft easyJet niet meer gereageerd. Daarom staat niet vast hoe groot het aantal vluchten is in oktober 2023.
Voldoende bezetting
easyJet heeft een overzicht overgelegd van de ‘target’ bezetting en de ‘actual’ bezetting per week in september en oktober 2023. Uit dat overzicht blijkt dat er in alle weken (ruim) voldoende bezetting is. De variantie varieert van 2.5 (2 van de 9 weken), 3,6 (1 week), meer dan 4 (4 van de 9 weken) en hoger dan 7.6 (2 weken).
easyJet heeft aangevoerd dat zij als beleid voert om een marge van 10% boven de target bezetting aan te houden om eventuele tegenvallers op te vangen. De werkneemster heeft ter zitting verklaard dat zij dit beleid niet kent, easyJet heeft daarop niet nader gereageerd.
De kortgedingrechter gaat er – gelet op de cijfers op het overzicht – dan ook vanuit dat easyJet ook zonder de werkneemster in de maanden september en oktober 2023 niet wezenlijk in de problemen zal komen. De aanwezigheid van de werkneemster zal de variantie overigens niet significant verhogen, omdat zij maar 50% werkt.
Situatie werkneemster uniek
Met de betrekking tot de precedentwerking overweegt de kantonrechter dat zij die niet ziet; de situatie van de werkneemster is uniek, omdat easyJet in haar geval nog de fout heeft gemaakt met betrekking tot de verlofdagen in september 2023. Over de maand september wordt de werkneemster dus geen career break toegekend en vooralsnog staat niet vast dat de maand oktober een piekmaand is, integendeel deze maand wordt in de cao tot de wintermaanden gerekend.
In dit kader wordt ook nog overwogen dat easyJet met haar mededeling ‘I do personally encourage you to pursue your dreams and if there’s any possibility to help you out we would do that’ en de omstandigheid dat in de cao de periode oktober-maart is genoemd, de werkneemster niet bepaald heeft aangemoedigd om terughoudendheid te betrachten in het bewerkstelligen van het uitwisselingsprogramma.
Loopbaanonderbreking
De conclusie is dat de kortgedingrechter de vordering van de werkneemster zal toewijzen in de zin dat in aanvulling op hetgeen met betrekking tot de vakantiedagen in de maand september is overwogen, easyJet wordt veroordeeld om te gedogen dat de werkneemster van 1 oktober 2023 tot en met 31 december 2023 haar loopbaan onderbreekt.
Ter zitting heeft de werkneemster toegezegd dat zij in afwijking van het haar toegekende verlof over de maand januari 2024, vanaf maandag 8 januari 2024 weer beschikbaar is.
De proceskosten komen voor rekening van easyJet, omdat zij ongelijk krijgt.
Beslissing
De kantonrechter:
- veroordeelt easyjet om aan de werkneemster de maand september 2023 vakantieverlof te verlenen en te gedogen dat de werkneemster van 1 oktober 2023 tot en met 31 december 2023 haar loopbaan onderbreekt door onbetaald verlof op te nemen;
- veroordeelt easyjet tot betaling van de proceskosten.
Uitspraak Rechtbank Noord-Holland, 24 augustus 2023, ECLI:NL:RBNHO:2023:8622
