In het wetsvoorstel zijn drie maatregelen, te weten: het keuzerecht bedrag ineens, de
introductie van een tijdelijke drempelvrijstelling in de RVU-heffing en de uitbreiding van de fiscale
ruimte voor het sparen van bovenwettelijk verlof samengevoegd. Deze maatregelen zijn alle drie onderdeel van het Pensioenakkoord.
Daarnaast betreffen het alle drie maatregelen die betrekking hebben op keuzes die mensen maken rondom de pensioendatum. Wanneer kan ik met pensioen? En hoe verdeel ik mijn pensioen over mijn pensioenperiode?
Met deze maatregelen wordt meer maatwerk in het arbeidsvoorwaardelijk pensioen mogelijk gemaakt, door mogelijk te maken dat mensen een gemaximeerd deel van het pensioenvermogen kunnen opnemen als een bedrag ineens en mensen meer keuzemogelijkheden te bieden om eerder te kunnen stoppen met werken. De drie maatregelen vertonen daarmee een belangrijke onderlinge samenhang, waardoor het onderbrengen in één wetsvoorstel passend is, aldus minister Koolmees.
Keuzerecht bedrag ineens
Het keuzerecht bedrag ineens betreft een recht voor iedere deelnemer.
De gevolgen van het gebruikmaken van het keuzerecht bedrag ineens kunnen wel verschillen voor deelnemers afhankelijk van de persoonlijke situatie, net als dat het geval is bij alle overige keuzemogelijkheden rondom pensioeningang.
Er zijn vier voorwaarden verbonden aan het keuzerecht:
- Voorwaarde 1: maximumpercentage van 10 procent
- Voorwaarde 2: datum afkoop
- Voorwaarde 3: geen stapeling met hoog-laagpensioen
- Voorwaarde 4: toestemming partner
Maximaal 10 procent
Het keuzerecht bedrag ineens is zo vormgegeven dat een deelnemer bij iedere pensioenuitvoerder
de mogelijkheid heeft om maximaal 10 procent van de waarde van de aanspraken op ouderdomspensioen als een bedrag ineens op te nemen.
Daarnaast bestaat er voor de deelnemer de mogelijkheid om de pensioenuitvoerder te verzoeken om tot afkoop van een lager percentage dan 10 procent over te gaan. Het is aan de deelnemer om te bepalen of gebruik wordt gemaakt van het keuzerecht en zo ja, voor welk percentage (tot maximaal 10 procent).
Deeltijdpensioen
Het keuzerecht geldt in het geval van deeltijdpensionering alleen voor het pensioenvermogen dat gereserveerd is voor de ingaande pensioenuitkering. De deelnemer die voor 40 procent met deeltijdpensioen gaat, kan dan maximaal 10 procent van de 40 procent van zijn pensioenvermogen afkopen. Als hij vervolgens volledig met pensioen gaat, kan hij over de resterende 60 procent wederom tot maximaal 10 procent afkopen.
Indien de pensioenregeling voorziet in deeltijdpensioen en een deelnemer hiervan gebruikmaakt,
gelden verschillende pensioeningangsdata. De deelnemer heeft op de verschillende ingangsdata
steeds de mogelijkheid om een deel van de waarde van het op dat moment ingaande gedeelte van
het ouderdomspensioen te laten afkopen
Keuzevrijheid
De regering heeft in het wetsvoorstel bewust de keuze gemaakt om de opname van een bedrag
ineens niet te koppelen aan een bepaald bestedingsdoel. Dit in lijn met de wens om zo veel
mogelijk keuzevrijheid te bieden, niet alleen met betrekking tot de opname van dat bedrag en de
hoogte daarvan, maar ook met betrekking tot het bestedingsdoel.
In het wetsvoorstel is aan het keuzerecht bedrag ineens als voorwaarde verbonden dat het
opnemen van een bedrag ineens op de ingangsdatum van het ouderdomspensioen moet plaatsvinden.
Tweemaal informatie
De deelnemer die interesse heeft in het gebruikmaken van het keuzerecht zal ten minste tweemaal
informatie ontvangen van de pensioenuitvoerder. Allereerst wordt de deelnemer tijdig voor de
pensioendatum geïnformeerd over het bestaan van het keuzerecht. Indien de deelnemer overweegt gebruik te maken van het keuzerecht, kan de deelnemer de pensioenuitvoerder verzoeken meer
specifieke en persoonlijke informatie te verstrekken. De pensioenuitvoerder verstrekt de deelnemer
op basis van dit verzoek een tweede meer persoonlijke en specifieke informatiebrief.
De tweede informatiebrief van de pensioenuitvoerder bevat naast een indicatie van het afkoopbedrag (‘bedrag ineens’) en de resterende periodieke levenslange pensioenuitkering, ook de waarschuwing dat opname van het bedrag ineens gevolgen kan hebben voor de verschuldigde inkomstenbelasting,
premies volksverzekeringen en het recht op inkomensafhankelijk regelingen.
Keuze maken
Het keuzerecht bedrag ineens en het gebruikmaken van een hoog-laagpensioen kan niet tegelijk op
hetzelfde pensioenvermogen worden toegepast. Per pensioenregeling kan óf het bedrag ineens óf
het hoog-laagpensioen worden gekozen.
De belangrijkste reden om stapeling van deze twee keuzemogelijkheden uit te sluiten is het
voorkomen dat een deelnemer een te groot gedeelte van het ouderdomspensioen naar voren haalt
en daarmee een te grote achteruitgang in de hoogte van de periodieke levenslange pensioenuitkering heeft.
Een deelnemer die twee of meer pensioenen heeft opgebouwd bij verschillende pensioenuitvoerders kan echter per pensioen een andere keuze maken.
Het keuzerecht bedrag ineens is zo vormgegeven dat een deelnemer bij iedere pensioenuitvoerder de mogelijkheid heeft om maximaal 10 procent van de waarde van de aanspraken op ouderdomspensioen als een bedrag ineens op te nemen. Zo kan hij/zij bij pensioenuitvoerder A ten behoeve van het daar door hem/haar gespaarde pensioen een bedrag ineens opnemen en bij pensioenuitvoerder B ten aanzien van het voor hem/haar gespaarde pensioen verzoeken om een hoog-laagpensioen.
Eén keer bedrag
De toegevoegde waarde van het keuzerecht bedrag ineens ten opzichte van het hoog-laagpensioen
is gelegen in het feit dat dit deelnemers de mogelijkheid biedt om in één keer een bedrag te
ontvangen. Dit in tegenstelling tot het hoog-laagpensioen waarbij een deelnemer gedurende een langere periode (veelal tussen de 5 en 10 jaar) een hogere maandelijkse pensioenuitkering ontvangt.
Inwerkingtreding
Uitgangspunt is dat vanaf het moment van inwerkingtreding van het keuzerecht (beoogd 1 januari
2022) de deelnemer die aan de voorwaarden voldoet, gebruik kan maken van het keuzerecht. Dit
betekent dat het keuzerecht openstaat voor deelnemers die vanaf het moment van inwerkingtreding van het wetsvoorstel pensioengerechtigde worden.
Dit brengt ook met zich mee dat mensen die nu (en op het moment van inwerkingtreding van het wetsvoorstel) al pensioengerechtigd zijn, geen gebruik kunnen maken van het keuzerecht.
Nota nav verslag over wetsvoorstel bedrag ineens, RVU en verlof
RVU-drempelvrijstelling en verlofsparen per 2021, bedrag ineens per 2022
