Nu er ervaring is opgedaan met de NOW-regeling, kunnen mogelijk vaker controles op de aanvraag worden gedaan, schrijft de Algemene Rekenkamer in een brief aan de Tweede Kamer.
De NOW-regeling, die een tegemoetkoming in de loonkosten biedt aan werkgevers die meer dan 20 procent omzetverlies lijden door de coronacrisis, is in zeer bijzondere omstandigheden in maart gestart. Met het oog op de snelheid vinden controles nu vooral achteraf plaats.
Misbruik en oneigenlijk gebruik
In de brief staan de uitkomsten van een onderzoek naar het beleid dat misbruik en oneigenlijk gebruik van de regeling moet tegengaan. Met dit onderzoek geeft de Algemene Rekenkamer aandachtspunten mee voor de ontwikkeling van het beleid om misbruik van de NOW-regeling te voorkomen.
Zo vraagt de Algemene Rekenkamer aandacht voor het proces van invordering, omdat gewerkt wordt met voorschotten die later vastgesteld worden.
Eerst uitbetalen dan controleren leidt tot problemen
Met een verwijzing naar de systematiek van de toeslagen die de Belastingdienst uitvoert, schrijft de Algemene Rekenkamer: “Eerst uitbetalen en dan pas uitgebreid controleren of aan de regels voldaan wordt, leidt tot een grote invorderingsopgave en het risico dat betrokkenen die te goeder trouw zijn in de financiële problemen komen.”
Ook staat erin dat de extra belasting voor UWV, dat de regeling uitvoert, de aandacht van de minister verdient.
Subsidie van €18,8 miljard
Tot begin juli van dit jaar is 139.000 keer een beroep gedaan op de NOW-regeling. Daarmee was een subsidiebedrag van €18,8 miljard gemoeid.
Naar schatting van de minister van SZW is twee derde van dit bedrag bestemd voor grote werkgevers (10 procent van de aanvragers). Deze moeten een accountantsverklaring overleggen.
Een kwart ging naar middelgrote werkgevers (30 procent van de aanvragers), die een voorschot van meer dan €20.000 aanvroegen. Zij moeten een verklaring over het omzetverlies overleggen van een derde, bijvoorbeeld een financieel dienstverlener.
Het merendeel van de aanvragers (60 procent) vroeg een tegemoetkoming tot €20.000. Verhoudingsgewijs besloeg dit een beperkt deel van de uitgaven, maar het gaat wel om €650 miljoen. De Algemene Rekenkamer vindt het belangrijk dat ook op deze aanvragen controles worden uitgevoerd.
Reactie minister
Minister Koolmees van Sociale Zaken geeft het volgende aan in reactie op de brief van de Algemene Rekenkamer:
“Hoewel de verschillende tranches van de NOW-regeling onder uitzonderlijke omstandigheden en grote druk tot stand zijn gekomen, streven SZW en UWV een hoge kwaliteit van de M&O- en uitvoeringsprocessen na. SZW en UWV werken daarbij samen om zicht te houden op de uitvoering van de NOW-regeling en op de ontwikkelingen en mitigerende maatregelen.
De NOW-regeling heeft mijn volle aandacht en ik neem uw aandachtspunten daarom graag ter harte. Ik geef hier zo goed mogelijk gevolg aan, binnen de mogelijkheden die de NOW-regeling mij biedt en de omstandigheden waaronder deze wordt uitgevoerd.”
