De Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) regelt dat de kleine werkgever UWV kan verzoeken om compensatie voor de transitievergoeding die hij heeft betaald bij het eindigen van een arbeidsovereenkomst in verband met de beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming wegens pensionering, ziekte of overlijden.
Compensatieregeling
Met de compensatieregeling kan de kleine werkgever worden gecompenseerd voor de verstrekte transitievergoedingen. Hiermee wil de overheid voorkomen dat werkgevers die door ziekte of pensionering de onderneming moeten beëindigen en de werknemers moeten ontslaan het privévermogen moeten aanspreken, terwijl zij door ziekte of pensionering naar verwachting al met een inkomstenachteruitgang worden geconfronteerd.
Geen terugwerkende kracht
De beoogde inwerkingtredingsdatum is 1 januari 2021. De regeling heeft geen terugwerkende kracht.
Terugwerkende kracht zou bijvoorbeeld betekenen dat achteraf moet worden vastgesteld of de werkgever in het verleden zodanig ziek was dat voortzetting van zijn of haar werkzaamheden onmogelijk was. Dat is niet toetsbaar. Dit staat in de Kamerbrief schriftelijke antwoorden op Begroting SZW 2020.
Voorwaarden voor compensatie
Voor het in aanmerking komen voor compensatie van de verstrekte transitievergoedingen geldt een aantal voorwaarden.
- Vast moet staan dat sprake is van het vervallen van arbeidsplaatsen als gevolg van de beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming.
- Het moet gaan om een kleine werkgever.
- De werkgever moet de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt of dusdanig ziek zijn dat hij zijn werkzaamheden als werkgever redelijkerwijs niet kan voortzetten.
- Een transitievergoeding kan alleen gecompenseerd worden indien deze verschuldigd was in verband met eindigen van een arbeidsovereenkomst in een bepaalde periode.
Kleine werkgever
Het gaat om een kleine werkgever als hij minder dan 25 werknemers in dienst heeft. Voor de berekening van het aantal werknemers is niet relevant of een werknemer in tijdelijke dan wel vaste dienst is.
Uitzendkrachten of payrollwerknemers die aan de werkgever van de onderneming (in de hoedanigheid van inlener) ter beschikking zijn gesteld, tellen niet mee voor de berekening van het aantal werknemers.
Bij het vaststellen van het aantal werknemers van een eenmanszaak worden alleen de werknemers meegeteld die een arbeidsovereenkomst hebben met de eigenaar (formele werkgever) en werken in de onderneming waarvan de werkzaamheden zijn of worden beëindigd.
Ook voor het vaststellen van het aantal werknemers binnen een BV of NV wordt gekeken naar het aantal werknemers dat een arbeidsovereenkomst heeft met de formele werkgever.
Wanneer UWV bij de beoordeling van de aanvraag constateert dat er 25 of meer werknemers in dienst zijn dan wordt de aanvraag afgewezen.
Ziekte
Als voorwaarde om in aanmerking te komen voor de compensatie vanwege ziekte geldt dat de werkgever zo ziek is, dat niet te verwachten is dat hij zijn werkzaamheden redelijkerwijs kan of, indien de werkzaamheden van de onderneming al beëindigd zijn, had kunnen voortzetten binnen een periode van zes maanden nadat een bedrijfsarts hierover geadviseerd heeft.
Pensionering
Aan de voorwaarde voor pensionering is voldaan wanneer de ondernemer de AOW-gerechtigde leeftijd heeft bereikt of gaat bereiken binnen zes maanden nadat dat het verzoek is ingediend voor de voor de eerste werknemer verkregen toestemming om de arbeidsovereenkomst op te zeggen – dan wel nadat het verzoek is ingediend voor de voor de eerste werknemer ingewilligde ontbinding – wegens het vervallen van arbeidsplaatsen als gevolg van de beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming.
Overlijden
Compensatie van al door de werkgever betaalde transitievergoedingen kan ook worden verstrekt als de werkgever is komen te overlijden. Voorwaarde is dat voorafgaand aan het overlijden de werkgever een aanvraag voor compensatie bij UWV heeft ingediend. De aanvraag kan daarom niet door erfgenamen worden gedaan.
Recht op compensatie
Voor een recht op compensatie wegens het beëindigen van de werkzaamheden van de onderneming wegens ziekte of pensionering is noodzakelijk dat de transitievergoedingen daadwerkelijk zijn verstrekt aan de werknemers.
Voorwaarde voor de compensatie is dat voor ten minste één werknemer in die onderneming toestemming van UWV is verkregen om de arbeidsovereenkomst op te zeggen wegens het verval van arbeidsplaatsen als gevolg van het beëindigen van de werkzaamheden van de onderneming.
Compensatie over langere periode
De werkgever kan gespreid over een periode meerdere keren een compensatieaanvraag indienen. Gelet op het voorgaande kan de werkgever compensatie verkrijgen voor arbeidsovereenkomsten die zijn geëindigd in de periode van negen maanden na de door UWV verleende toestemming (dan wel de door de rechter ingewilligde ontbinding).
Tezamen met de mogelijkheid dat ook al verstrekte transitievergoedingen in verband met het eindigen van arbeidsovereenkomsten in de zes maanden voorafgaand aan het verzoek om die toestemming (dan wel het verzoek om die ontbinding) worden gecompenseerd, maakt dit het mogelijk om over een langere periode al verstrekte transitievergoedingen gecompenseerd te krijgen. Hierdoor worden de financiële lasten voor een werkgever als gevolg van het ‘voorschieten’ van de transitievergoedingen beperkt.
Procedure
Bij ministeriële regeling zullen nadere regels worden gesteld over de procedure met betrekking tot het aanvragen van compensatie.
De werkgever zal, naast het bij ziekte verplichte advies van een bedrijfsarts, gegevens moeten verstrekken aan UWV over de arbeidsovereenkomsten en gegevens waaruit blijkt hoe de (transitie)vergoedingen zijn berekend door de werkgever en dat deze ook echt aan de werknemers zijn betaald. UWV toetst deze gegevens op volledigheid en aannemelijkheid.
Compensatieregeling transitievergoeding bij bedrijfsbeëindiging
