Overeenkomst van opdracht tot opstellen businessplan, gebruikmaking van ChatGPT bij vergelijking offerte-businessplan. Hoe keek de rechter naar het ChatGPT-bewijs? Geen tekortkoming in nakoming overeenkomst.
Waar gaat deze zaak over?
Een bedrijf heeft op 15 augustus 2023 een offerte uitgebracht voor de ontwikkeling van een businessplan voor een opdrachtgever.
De betreffende offerte is vervolgens door de opdrachtgever geaccepteerd via een inkooporder van 18 oktober 2023. Hiermee is een overeenkomt van opdracht tot stand gekomen.
De opdrachtgever heeft op 2 januari 2024 een bedrag van € 45.496 aan het bedrijf voldaan, zijnde 20% van de opdrachtsom. Op 29 januari 2024 heeft de opdrachtgever een tweede factuur ontvangen van het bedrijf voor de resterende 80% van de overeengekomen prijs van de opdracht. De opdrachtgever heeft op 22 december 2024 €25.000 betaald. Voor het overige deel is deze tweede factuur onbetaald gebleven.
Het bedrijf stapt naar de rechter.
Businessplan inhoudelijk ontoereikend
De opdrachtgever stelt dat het Businessplan inhoudelijk ontoereikend is, dat niet is voldaan aan de verwachtingen en aan hetgeen is overeengekomen. Hij stelt dat het bedrijf toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van de overeenkomst. Daarnaast stelt hij dat de vordering van het bedrijf nog niet opeisbaar is, omdat partijen hebben afgesproken dat er pas betaald hoeft te worden “on completion” en nog geen sprake is van “completion” van de opdracht.
Opdracht aan ChatGPT
Om zijn beroep op tekortschieten door het bedrijf te onderbouwen, heeft de advocaat van de opdrachtgever een document in het geding gebracht dat is opgesteld door ChatGPT. De advocaat heeft aangegeven dat hij ChatGPT de opdracht heeft gegeven om te beoordelen in hoeverre het Businessplan beantwoordt aan de offerte van het bedrijf.
De eindconclusie volgens ChatpGPT is dat het plan dat het bedrijf heeft opgeleverd niet concreet genoeg, onbruikbaar is voor het opzetten van een echte productielijn en onvoldoende is onderbouwd om financiering aan te vragen. De opdrachtgever weigert terecht om het volledige bedrag te betalen.
Businessplan volledig verstrekt?
Is het Businessplan niet volledig aan de opdrachtgever verstrekt?
De rechtbank is van oordeel dat uit niets blijkt dat de definitieve versie van het Businessplan van 21 mei 2024 niet volledig is verstrekt en merkt de versie van deze datum dan ook aan als de definitieve versie.
Inhoudelijk ontoereikend?
Is het Businessplan inhoudelijk ontoereikend?
De toelichting die de advocaat op dit punt heeft opgenomen, is gebaseerd op hetgeen ChatGPT heeft geschreven en dat aangevuld is met de stellingen van de opdrachtgever. De advocaat heeft aangegeven dat zijn cliënt de bronnen die ChatGPT in de analyse noemt, heeft gecontroleerd.
Input ChatGPT
De rechtbank heeft ter zitting een aantal vragen gesteld over het document van ChatGPT. Ten eerste is de advocaat verzocht welke opdracht (prompt) aan ChatGPT is gegeven. De advocaat heeft aangegeven dat hij niet meer beschikt over het exact gegeven prompt. Het betrof de vraag in hoeverre het rapport beantwoordt aan de offerte.
De rechtbank heeft gevraagd hoe het kan dat ChatGPT in het document als antwoord aangeeft dat de analyse “in het kader van de gerechtelijk procedure met nummer 20250034.01 is”, en tot conclusies komt als: “Op basis hiervan is de opschorting van betaling door [opdrachtgever] technisch en inhoudelijk gerechtvaardigd.” en “Daarom is [opdrachtgever] van mening dat [bedrijf] haar werk niet goed heeft gedaan en dat [opdrachtgever] terecht weigert om het volledige bedrag te betalen.”.
De advocaat heeft hierop aangegeven dat hij ook processtukken heeft ingeladen.
Temperatuur
Daarnaast is de advocaat gevraagd om aan te geven welke temperatuur hij heeft opgegeven in ChatGPT. De temperatuur is mede bepalend voor hoe feitelijk, consistent en nauwkeurig de antwoorden zijn (bij een lage temperatuur) dan wel creatief met meer risico op hallucinaties (bij een hoge temperatuur).
De advocaat heeft aangegeven dat hij geen temperatuur heeft opgegeven en de vraag niet te begrijpen.
Gebleken is dat het rapport dat de advocaat in ChatGPT heeft ingevoerd een concept Businessplan van 28 februari 2024 betrof zonder de bijlagen, terwijl de definitieve versie van 21 mei 2024 niet is gebruikt. Dit heeft gevolgen voor het antwoord van ChatGPT.
Zonder antwoord ChatGPT blijft bijna niets over
Het beroep op een toerekenbare tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst door het bedrijf, in die zin dat het Businessplan inhoudelijk ontoereikend is, is onvoldoende gemotiveerd omdat er zonder de inhoud van het antwoord van ChatGPT vrijwel niets overblijft.
Opdrachtgever moet betalen
Mocht de opdrachtgever betaling opschorten?
De opdrachtgever mocht de betaling van de tweede factuur van het bedrijf opschorten tot “completion” op 21 mei 2024. Hij was vanaf die datum in het bezit van het definitieve Businessplan en een tekortkoming van het bedrijf is niet komen vast te staan. Het bedrag van de tweede factuur van het bedrijf was daarom opeisbaar. De opdrachtgever is echter na die datum niet (binnen de overeengekomen termijn van 15 dagen) overgegaan tot volledige betaling van die tweede factuur.
De vordering van het bedrijf tot veroordeling van de opdrachtgever tot betaling van €156.894 wijst de rechter toe.
Geen gedeeltelijke ontbinding
Mocht de opdrachtgever de overeenkomst gedeeltelijk ontbinden?
Het beroep van de opdrachtgever op een toerekenbare tekortkoming van het bedrijf in de nakoming van de overeenkomst slaagt niet, zodat haar beroep op gedeeltelijke ontbinding van de overeenkomst wegens de gestelde tekortkoming geen stand houdt.
Uitspraak Rechtbank Oost-Brabant, 8 april 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2232
