Het gaat onder meer om een aangenomen motie van het Tweede Kamerlid Jimmy Dijk (SP) over het arbeidsongeschiktheidsfonds alleen voor zijn oorspronkelijke doel gebruiken.
Het kabinet wil bezuinigen op de sociale zekerheid. De vakbonden dreigen daarom met acties. De Tweede Kamer ging in debat met premier Jetten en de ministers Vijlbrief van Sociale Zaken, Herbert van Economische Zaken en Aartsen van Werk en Participatie).
Het kabinet heeft plannen om de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen, de uitkeringen voor arbeidsongeschikten te verlagen en de uitkeringen voor werklozen verkorten. In totaal gaat het om een bezuiniging van ongeveer 6,5 miljard euro. De vakbonden zijn het daar niet mee eens en hebben een ultimatum gesteld: geen bezuinigingen, anders komen er acties. Inmiddels heeft het kabinet het AOW-plan ingetrokken. Maar de vakbonden vinden dat niet voldoende.
Vervolg overleg sociale partners
Minister-president Jetten zei tijdens het debat het volgende:
“Ik heb (…) in ons gesprek met de sociale partners nogmaals ruiterlijk toegegeven dat met het voorstel over de AOW in het coalitieakkoord een valse start was gemaakt. Het kabinet stopt daarom met het voorstel voor de een-op-eenkoppeling van de AOW-leeftijd. Ook de maatregelen voor de WIA en de WW gaan voorlopig nog niet in de voorgestelde vorm door. We zijn dus bepaald niet doof of blind voor de kritiek van onder andere de bonden. We begrijpen ook heel goed dat niemand bij het kruisje wil tekenen.
De vraag is wel hoe we met elkaar het gesprek gaan voeren over de vraag hoe we verder komen. Die deur staat bij het kabinet wagenwijd open, want wij willen toewerken naar een breedgedragen sociaal akkoord waarin zekerheid, welvaart en de toekomst van die welvaart goed met elkaar in balans zijn.”
Tijdens het debat zei minister Vijlbrief het volgende:
“Ik wil wat zeggen over de belangrijkste politieke vraag die nog is blijven liggen, namelijk het vervolg van het overleg met de sociale partners: hoe gaat dat dan verder? Laat ik beginnen met zeggen dat voor het kabinet (…) financiële houdbaarheid en sociaal overleg niet tegenover elkaar staan. Die staan allebei in het regeerakkoord en die zijn ook allebei belangrijk. Toen wij vorige week in het Catshuis zaten met werkgevers en werknemers was daar een bijzonder constructief gesprek gaande, waarbij (…) het kabinet en werkgevers en werknemers op een aantal punten, op een aantal onderwerpen, het veel meer met elkaar eens waren dan ze dachten. Dat gesprek duurde ook veel langer daardoor, maar dat was voor de vakbeweging uiteindelijk niet voldoende om te zeggen: dan schorten wij de acties op. Dat hebben wij wel met hen besproken, maar zij zeiden: nee, wij willen onze standpunten nog eens extra kracht bijzetten door acties. Dat is hun goed recht.
We hebben daar wel afgesproken dat werkgevers en werknemers samen — zij hebben namelijk geen conflict met elkaar — doorwerken aan een aantal belangrijke vragen en dat het kabinet ook doorwerkt aan een aantal vragen. Ik heb deze week al (…) gezegd dat ik ervan uitga dat die twee kanalen nog voor de zomer bij elkaar gaan komen en dat we dan opnieuw met elkaar om tafel zullen gaan zitten om dingen te bespreken. Dat is het streven.”
De Tweede Kamer heeft op 9 juni gestemd over de tijdens het debat ingediende moties.
Aangenomen moties
De volgende moties die zijn ingediend tijdens het debat zijn aangenomen:
- de motie-Jimmy Dijk over het arbeidsongeschiktheidsfonds alleen voor zijn oorspronkelijke doel gebruiken (36800-XV, nr. 119);
- de motie-Flach over een brede agenda voor de toekomst van onze arbeidsmarkt en economie (36800-XV, nr. 126);
- de motie-Keijzer over met sociale partners bespreken hoe we meer werken ook meer laten lonen (36800-XV, nr. 127);
Motie over arbeidsongeschiktheidsfonds
In de motie ten aanzien van het arbeidsongeschiktheidsfonds staat het volgende:
“constaterende dat de Tweede Kamer eerder de motie-Dijk (32 716, nr. 64) heeft aangenomen, die stelt dat de middelen uit het arbeidsongeschiktheidsfonds alleen mogen worden ingezet om arbeidsongeschiktheidsregelingen te verbeteren;
constaterende dat de Tweede Kamer daarmee aangaf dat de middelen en de premie voor het arbeidsongeschiktheidsfonds slechts mogen worden ingezet voor het doel van het bekostigen van de arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en niet direct of indirect voor andere politieke doelen mogen worden gebruikt;
verzoekt de regering de Aof-premie en het geld in het arbeidsongeschiktheidsfonds te gebruiken voor het doel dat zij dienen en dus niet te verhogen om boekhoudkundig de vrijheidsbijdrage te faciliteren.”
Brede agenda voor toekomst arbeidsmarkt en economie
In de motie betreffende een brede agenda voor de toekomst van onze arbeidsmarkt en economie staat het volgende:
“overwegende dat een brede agenda voor de toekomst van onze arbeidsmarkt en economie noodzakelijk is, waarin de belangen van zowel werkenden als werkgevers worden meegewogen en de kernproblemen
van de huidige situatie worden meegenomen;
verzoekt de regering werk te maken van een dergelijke agenda waarin in elk geval de volgende onderwerpen worden meegenomen:
- positief en samenhangend gezinsbeleid;
- herziening van de belastingregels voor uitkeringsgerechtigden en
- eenverdieners;
- verkorting van de loondoorbetaling bij ziekte;
- vermindering van lastendruk en regeldruk voor werkgevers;
- verlaging van de lasten op arbeid;
- versterking van het investeringsklimaat;
- duurzame inzetbaarheid”.
Meer werken meer laten lonen
Tot slot is de motie wat betreft het met sociale partners bespreken hoe meer werken meer loont. In de motie staat het volgende:
“overwegende dat het huidige stelsel van toeslagen en uitkeringen in de praktijk onvoldoende prikkels bevat om meer uren te werken en in sommige gevallen zelfs ontmoedigt om (fulltime)werk te aanvaarden;
overwegende dat Nederland internationaal bekendstaat als een parttimeeconomie, waarin het financiële verschil tussen niet werken, parttimewerken en fulltimewerken soms te klein is;
verzoekt de regering om bij de toekomstige gesprekken met sociale partners in ieder geval te bespreken hoe mensen meer aan te moedigen om meer uren te werken en hoe werken aantoonbaar meer gaat lonen”.
En nu?
Afwachten is nu hoe het kabinet opvolging geeft aan deze moties. De acties van de vakbonden zijn niet van de baan. Op woensdag 24 juni 2026 is de eerste stakingsdag in het openbaar vervoer. Daarnaast vinden in die week een aantal regionale acties plaats.
