Via het toeslagenstelsel wordt jaarlijks ruim € 20 miljard uitgekeerd aan circa 10 miljoen mensen in Nederland. Hiermee vormen toeslagen een belangrijk deel van de financiële ondersteuning die huishoudens ontvangen om hun zorgverzekering, huur, kinderopvang of de kosten voor kinderen te kunnen betalen.
Stappen zetten
Geconstateerd is dat het toeslagenstelsel in de huidige vorm voor een deel van de mensen niet goed werkt. Het stelsel is ingewikkeld en de gevolgen van veranderingen, waaronder wijzigingen in de leefsituatie van burgers, op het recht op of de hoogte van de toeslagen zijn niet altijd te overzien. Daarom is afgesproken stapsgewijs te werken aan verbeteringen voor de toeslagen. Inmiddels is met onder meer de Wet verbetermaatregelen toeslagen al een aantal toeslagbrede verbeteringen gerealiseerd. Er zijn echter nog meer stappen te zetten.
Toeslagpartnerbegrip
Een van de meest dringende knelpunten in het huidige toeslagenstelsel doet zich voor binnen het partnerbegrip voor de toeslagen (toeslagpartnerbegrip). Het kabinet heeft daarom in de Voorjaarsnota 2025 aangekondigd om het toeslagpartnerschap te vereenvoudigen door het criterium voor samengestelde gezinnen af te schaffen en dit te financieren door de vermogensgrenzen van de zorgtoeslag en het kindgebonden budget te verlagen.
In het wetsvoorstel vereenvoudiging partnerbegrip toeslagen wordt dit voornemen uitgewerkt en een bredere vereenvoudiging van het toeslagpartnerbegrip voorgesteld.
Criteria vervallen
Het wetsvoorstel heeft als doel het toeslagpartnerbegrip te vereenvoudigen. Om deze vereenvoudiging te bereiken wordt voorgesteld een paar criteria op basis waarvan burgers als toeslagpartner worden aangemerkt te laten vervallen. Deze criteria leiden er in de huidige situatie toe dat sommige burgers als toeslagpartner worden aangemerkt, terwijl zij in het maatschappelijke verkeer geen partner van elkaar zijn.
Het hanteren van een toeslagpartnerschap in deze situaties is voor burgers dan verwarrend en geeft geen reëel beeld van hun draagkracht. Door deze criteria te laten vervallen worden onbedoelde en voor hen onwenselijke toeslagpartnerschappen opgelost.
Maatregelen
De volgende maatregelen worden voorgesteld:
- het laten vervallen van het criterium samengestelde gezinnen;
- het laten vervallen van het criterium partner in het voorafgaande jaar;
- het laten vervallen van het criterium partner de rest van het jaar;
- het voorkomen dat minderjarigen als toeslagpartner worden aangemerkt.
Vermogensgrenzen omlaag
Als dekking voor de budgettaire gevolgen van de maatregel ‘laten vervallen criterium samengestelde gezinnen’ en de daarmee gepaard gaande maatregel ‘laten vervallen criteria toeslagpartnerschap in het voorafgaande jaar en toeslagpartnerschap in de rest van het jaar’ is het voorstel om de vermogensgrenzen in het kindgebonden budget en de zorgtoeslag te verlagen.
Deze verlaging staat los van het voornemen van dit kabinet om de vermogensgrens in de zorgtoeslag vanaf 2028 te harmoniseren met het heffingvrij vermogen, waarvoor een apart wetsvoorstel wordt voorbereid.
De verlaging houdt in dat de vermogensgrenzen binnen de zorgtoeslag en het kindgebonden budget per 1 januari 2027 worden verlaagd met een bedrag van € 29.908 (prijspeil 2026) en per 1 januari 2030 worden opgehoogd met een bedrag van € 1.539 (prijspeil 2026).
Wat staat nog meer in het wetsvoorstel?
Ook wordt in dit wetsvoorstel voorgesteld om de uitzondering voor Oekraïense ontheemden op het begrip ‘medebewoner’ voor de huurtoeslag te laten vervallen als zij in een gasthuishouden verblijven.
Tot slot worden een paar technische wijzigingen voorgesteld om de bepaling waarin het partnerbegrip voor de toeslagen wordt omschreven zelfstandig leesbaar te maken.
Inwerkingtreding
De voorgestelde maatregel heeft een beoogde inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2027 en kent geen terugwerkende kracht naar toeslagjaren vóór 2027.
