Voor wat betreft de rente die wordt gerekend over terugvorderingen en nabetalingen van toeslagen acht het kabinet het niet langer passend om deze te rekenen. Het kabinet heeft daarom al een voorstel van wet ingediend waarmee deze rente wordt afgeschaft.
Afschaffen rente voor toeslagen
Terugvorderingen en nabetalingen zijn inherent aan het hanteren van een voorschotstelsel. Daarbij is het moment van vaststelling van een definitieve tegemoetkoming in grote mate afhankelijk van de processen bij de Dienst Toeslagen en de aangifte inkomstenbelasting (IB) bij de Belastingdienst. Er zijn geen signalen dat het stimuleren van gedrag van de burger via rente bij toeslagen – bovenop de belastingrente bij belastingen – effectief is. Daarom is het kabinet voorstander van het afschaffen van de rente voor toeslagen.
Het afschaffen van rente voor toeslagen betekent ook een vereenvoudiging voor zowel de burger als de uitvoering, wat een nadrukkelijke ambitie is van dit kabinet.
Invorderingsrente
Voor wat betreft de invorderingsrente is het kabinet van mening dat mensen met een belasting- of toeslagvordering niet geconfronteerd moeten worden met een forse stijging van dit percentage. Daarom stelt het kabinet het percentage invorderingsrente per 2026 vast op 4,3%, in plaats van een vaststelling op een hoger percentage dat eerder voorzien was. Dit is een lichte stijging ten opzichte van het huidige percentage van 4%. Een grotere stijging van de invorderingsrente is onwenselijk.
Invorderingsrente kan zowel worden vergoed als in rekening gebracht. Het niet betalen van een belastingschuld is feitelijk een lening bij de overheid, waar een rentevergoeding tegenover staat. Aan een belastingschuldige die te laat een belastingschuld betaalt wordt invorderingsrente in rekening gebracht, en als de ontvanger te laat een belastingteruggaaf uitbetaalt wordt invorderingsrente aan de belastingschuldige vergoed.
Differentiëren niet mogelijk
Op dit moment is het in de systemen van de Belastingdienst niet mogelijk om te differentiëren tussen belastingen en toeslagen. Het is aan een volgend kabinet om voor de lange termijn, in samenhang met de belastingrente, een visie voor de invorderingsrente te ontwikkelen, inclusief uitwerking van het vraagstuk over eventuele ontkoppeling van het percentage dat geldt voor toeslagvorderingen van het percentage dat geldt voor belastingvorderingen.
Automatisch berekend
Belastingrente wordt automatisch berekend. Dit geldt zowel als sprake is van één tarief als bij meerdere tarieven. De uitvoeringskosten van het aanpassen en gelijk trekken van de belastingrentetarieven zijn daarom in beginsel beperkt. Vereenvoudiging van het systeem weegt in financiële zin niet op tegen de budgettaire derving.
Tijdige betaling
Voor belastingen geldt dat een betaling als tijdig wordt aangemerkt als het moment van bijschrijven op de rekening van de Belastingdienst uiterlijk samenvalt met de dag waarop de toegestane belastingtermijn verstrijkt. Dit is de verantwoordelijkheid van belastingplichtige zelf. Als door toedoen van de overheid vertraging bij betalingen is ontstaan, is het op grond van de Invorderingswet mogelijk om te bezien of sprake is van een uitzonderlijke omstandigheid waarbij het niet redelijk wordt geacht om invorderingsrente in rekening te brengen. Voor toeslagen geldt dezelfde procedure.
Belastingrente
Het kabinet vindt het belangrijk dat de hoogte van de belastingrente passend is om verzuim te voorkomen, maar niet hoger is dan noodzakelijk.
Belastingplichtigen voor de IB en de Vpb kunnen belastingrente voorkomen door tijdig aangifte te doen of door uiterlijk vier maanden na afloop van het belastingjaar een voorlopige aanslag aan te vragen. Uiteraard wordt wel belastingrente in rekening gebracht over het meerdere als de definitieve aanslag hoger uitvalt dan de voorlopige aanslag.
De ontvangsten en uitgaven aan belastingrente in 2024 – het meest recente volledige jaar waarover realisatiecijfers beschikbaar zijn – waren als volgt verdeeld over de verschillende belastingmiddelen:
De tabel hierna laat de ontvangsten en uitgaven aan belastingrente zien voor de jaren 2009 tot en met 2024:
Wet verbetermaatregelen toeslagen
Voor de meeste toeslagontvangers zijn de mogelijkheden om terugvorderingen (of nabetalingen) te voorkomen beperkt. Daarnaast heeft de toeslagontvanger binnen het proces van definitief vaststellen van de toeslag maar beperkt invloed op het tijdstip van de definitieve vaststelling, omdat dit sterk afhankelijk is van de doorlooptijd van de processen bij de Dienst Toeslagen. Daarom stelt dit kabinet in het wetsvoorstel Wet verbetermaatregelen toeslagen voor om deze rente voor toeslagen af te schaffen.
Antwoorden op vragen so over belasting- en invorderingsrente
