Ron Mulder MPLA, pensioenadviseur bij Alpina en als docent verbonden aan MOC Uitgevers: “In de praktijk zie ik vaak dat werkgevers alsnog verplicht moeten aansluiten bij een (ander) bedrijfstakpensioenfonds. Niet‑naleving kan fors in de papieren lopen, ook als het onbedoeld is. Een aangepaste SBI‑code bij de Kamer van Koophandel, maar ook fusies, overnames of splitsingen kunnen de werkzaamheden van de werkgever veranderen en tot verplichte deelname leiden bij een (ander) bedrijfstakpensioenfonds.”
Verplichtstellingsbeschikking
Elk bedrijfstakpensioenfonds hanteert een eigen werkingssfeer, vastgelegd in de verplichtstellingsbeschikking. Werkgevers zijn wettelijk verplicht zich aan te sluiten wanneer hun bedrijfsactiviteiten binnen die werkingssfeer vallen.
Mulder: “Die verplichting is opgenomen in de Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 2000. Bekende voorbeelden zijn de bouw (BPF Bouw), de metalektro (PME), de overheid (ABP) en zorg en welzijn (PFZW). Daarnaast kent Nederland beroepspensioenregelingen, bedoeld voor vrije beroepsbeoefenaars en specifieke beroepsgroepen, zoals huisartsen, tandartsen en medisch specialisten.”
In de verplichtstellingsbeschikking staat precies beschreven aan welke kenmerken een onderneming moet voldoen om verplicht deel te nemen aan het betreffende bedrijfstakpensioenfonds.
Mulder licht toe: “Bij de meeste bedrijfstakfondsen wordt vooral gekeken naar de feitelijke werkzaamheden binnen de onderneming en het hoofdzakelijkheidscriterium, waarbij wordt beoordeeld welke activiteiten van de werknemers meer dan vijftig procent van de bedrijfsvoering omvatten. Er zijn echter ook fondsen die hun beoordeling baseren op andere criteria, zoals de totale omzet die aan bepaalde activiteiten kan worden toegerekend of het aantal uren dat werknemers aan specifieke werkzaamheden besteden. Daarnaast is er een aantal bedrijfstakpensioenfondsen die geen hoofdzakelijkheidscriterium kennen of juist weer een afdelingscriterium.”
“Adviseurs leren de juiste signalen te herkennen en hun klanten beter te begeleiden.”
-Ron Mulder-
Werkingssfeeranalyse schept duidelijkheid
Is onduidelijk of een onderneming onder de werkingssfeer van een verplichtgesteld bedrijfstakpensioenfonds valt, dan is een werkingssfeeranalyse zinvol.
Mulder: “Dit onderzoek hoort niet standaard bij het werk van HR- of salarisadviseurs, maar ze kunnen wel signaleren, informeren en richting geven. De eindverantwoordelijkheid voor het vaststellen en naleven van de verplichtstelling ligt bij de werkgever zelf.”
Gezien de complexiteit is het volgens hem raadzaam om bij onduidelijkheid een externe expert in te schakelen. “Recent zijn we benaderd door een bedrijf met een eigen verzekerde pensioenregeling. We hebben gekeken of het bedrijf op basis van de feitelijke werkzaamheden zich had moeten aansluiten bij een pensioenfonds, sinds wanneer en wat de financiële en juridische gevolgen zijn. Uit ons onderzoek bleek dat ze al jaren verplicht hadden moeten deelnemen aan een bedrijfstakpensioenfonds. Dat heeft enorme financiële gevolgen. En dan hebben we het bij deze onderneming, gezien het aantal personeelsleden, niet over 100.000 euro of een half miljoen, maar aanzienlijk meer”, legt hij uit.
Onderzoek de impact voor werkgever en werknemer
Naast een werkingssfeeranalyse kan ook onderzocht worden wat de gevolgen zijn van een verplichte aansluiting voor zowel de werkgever als de werknemer. Dat kan met een zogenoemde impactanalyse.
Mulder: “Bij een impactanalyse brengen we in kaart wat de verschillen zijn tussen meerdere pensioenregelingen. Je kunt dan denken aan het type pensioenovereenkomst, de hoogte van de eigen bijdrage, de manier waarop het pensioengevend salaris wordt vastgesteld en de hoogte van de franchise. Uit de impactanalyse kun je bijvoorbeeld aflezen wat het verschil is tussen de hoogte van het ouderdomspensioen en het partner- en wezenpensioen.”
De HR- en salarisadviseur speelt dus niet alleen een sleutelrol bij het aan‑ en afmelden van werknemers, het correct doorgeven van loon‑ en persoonsgegevens en het berekenen en inhouden van premies, maar ook bij het kritisch kijken naar de werkzaamheden van de werknemers.
Mulder: “In mijn online cursussen over de verplichtstelling behandel ik actuele wet‑ en regelgeving, relevante jurisprudentie en praktijkvoorbeelden. Zo leren HR- en salarisadviseurs de juiste signalen te herkennen en hun klanten beter te begeleiden waarmee ze meer regie houden”, besluit Mulder enthousiast.
Update en upgrade je kennis
Salaris Vanmorgen organiseert met Ron Mulder een cursus over de verplichtstelling pensioenfondsen. Wat gaan we doen tijdens deze cursus?
- Hoe lees je de verplichtstelling (wel of niet van toepassing op de onderneming)? Denk hierbij aan wel of geen hoofdzakelijkheidscriterium.
- Wat kan de impact zijn als gevolg van fusie/overname of splitsing van de onderneming?
- Wat zijn de eventuele financiële gevolgen voor werkgever en werknemer?
- Hoe stel ik een werkingssfeerrapport op?
- Hoe maak je een impactvergelijking voor werkgever en werknemer?
- Rechtspraak behandelen
