In de Tweede Kamer is op 2 oktober 2025 de motie van het lid Saris (NSC) aangenomen. Deze motie verzoekt de regering om uiterlijk 1 december 2025 een wetsvoorstel voor te leggen waarin de 30%-regeling wordt versoberd.
In de motie wordt daarbij benoemd dat de regeling:
- moet worden beperkt tot erkende jaarlijks te actualiseren tekortberoepen;
- moet worden afgebouwd in maximaal drie jaar met een inkomensplafond;
- alleen geldt bij BRP-inschrijving met adresverificatie; en
- wordt voorzien van een regionale capaciteitstoets voor toekenning in oververhitte gebieden.
Niet passend en wenselijk
Het kabinet acht het, gegeven de beleidsmatige en uitvoeringstechnisch overwegingen, binnen haar demissionaire status niet passend en wenselijk om nu met een wetsvoorstel te komen. Het kabinet wijst daarbij in het bijzonder op het belang van stabiel fiscaal beleid voor de betrouwbaarheid van de overheid en het vestigingsklimaat.
Stabiliteit beleid
De afgelopen jaren zijn meermaals grote wijzigingen doorgevoerd in de expatregeling (verkorting van de looptijd, aftopping van de grondslag van de regeling op de WNT-norm, afbouw van het percentage gedurende de looptijd per 2027, terugdraai van die afbouw, en verhoging van de salarisnorm per 2027).
Gebrek aan stabiliteit vormt een bedrijfseconomisch risico voor ondernemingen en heeft een negatief effect op de betrouwbaarheid van de overheid en investeringsbeslissingen.
Ook SEO Economisch Onderzoek constateerde in haar evaluatie van de expatregeling in de eerste helft van 2024 dat het aantal grote aanpassingen in de regeling afgelopen jaren een negatief effect had op het vestigingsklimaat. Met het oog daarop is het kabinet nu geen voorstander van nieuwe grote aanpassingen in de expatregeling.
Aantrekken kennismigranten en vestigingsklimaat
SEO beoordeelt de expatregeling als een doeltreffende regeling met een groot belang voor de Nederlandse economie in haar evaluatierapport ‘Kunde, Kosten en Keuzes’.
De evaluatie toont dat de expatregeling bijdraagt aan het aantrekken van kennismigranten. Dit kabinet werkt aan een gerichter arbeidsmigratiebeleid. Daartoe zet het kabinet onder meer in op het tegengaan van laagbetaalde arbeidsmigratie en een verschuiving naar hoogproductieve arbeid, en kijkt het kabinet naar kennis en kunde die daadwerkelijk van meerwaarde is voor de Nederlandse innovatiekracht en maatschappij.
Nu al werkend in tekortsectoren
SEO constateert dat de gebruikers van de expatregeling nu al overwegend werken in tekortsectoren, zoals de ICT of de technische maakindustrie. In dat licht leidt de beperking van de expatregeling tot erkende tekortberoepen, waarom de motie verzoekt, in de praktijk naar verwachting niet tot een wezenlijk andere uitwerking van de regeling.
Verdere versobering leidt tot achterstand
Nederlandse werkgevers moeten op de internationale arbeidsmarkt concurreren met bedrijven en andere organisaties in andere landen. Onderzoek van SEO onder werkgevers laat zien dat versoberingen van de expatregeling direct effect hebben gehad op de mogelijkheden van Nederlandse werkgevers om kennismigranten uit het buitenland aan te trekken.
Binnen het huidige internationale belastingklimaat zou verdere versobering van de expatregeling Nederlandse werkgevers op achterstand zetten in de concurrentiestrijd om talent met werkgevers uit andere landen, waarbij ook het wel of niet hebben van een aantrekkelijke expatregeling een rol speelt.
Expatregelingen in omringende landen
Tegenwoordig hebben vrijwel alle ons omringende landen een vorm van een expatregeling die in veel gevallen een hoger belastingvrij loonpercentage toekent aan kenniswerkers dan de Nederlandse regeling. Bovendien is Nederland één van de zeer weinig landen die zijn expatregeling de afgelopen jaren heeft versoberd. Andere landen hebben echter een expatregeling ingevoerd of uitgebreid.
Negatief effect
In haar rapport geeft SEO aan het aannemelijk te achten dat een versobering van de expatregeling een negatief effect heeft op het investeringsniveau van bedrijven in Nederland. Het effect ziet vooral op internationaal opererende bedrijven die gemakkelijk bedrijfsactiviteiten kunnen verplaatsen. Dit betreft zowel kleine bedrijven (waaronder start-ups), als het mkb en het grootbedrijf.
Expatregeling belangrijke factor
In het SEO-onderzoek wordt geconcludeerd dat voor ruim 60% van de werkgevers met werknemers die gebruik maken van de expatregeling, de expatregeling een belangrijke factor is om in Nederland te (blijven) ondernemen. Voor slechts 19% van de betreffende groep werkgevers speelt de expatregeling geen rol bij deze overweging.
Doelmatigheid
De expatregeling is budgettair doelmatig, aangezien de regeling per saldo meer oplevert dan dat hij kost. Gemiddeld is de expatregeling goed voor € 128,5 miljoen netto belastingopbrengsten per jaar. Versobering van de expatregeling zal dit positieve effect van de regeling doen verminderen.
Niet uitvoerbaar
De aanpassingen in de expatregeling, zoals voorgesteld in de motie Saris, zijn niet uitvoerbaar en sluiten niet aan bij de algehele inzet richting een minder complex belastingstelsel.
Twee nieuwe criteria
In de motie worden twee nieuwe criteria geïntroduceerd die hiertoe leiden, namelijk een beperking tot erkende tekortberoepen en een regionale capaciteitstoets voor toekenning van de expatregeling in oververhitte gebieden. Deze criteria zijn objectief moeilijk meetbaar te maken en zullen leiden tot grote afbakeningsvraagstukken.
Daarnaast is het bij de toetsing of een werknemer valt binnen de categorie tekortberoepen onrealistisch te verwachten dat de Belastingdienst kan beoordelen welke werkzaamheden een werknemer in de praktijk daadwerkelijk verricht en of de werknemer daarom onder het tekortberoep valt. Een werknemer zou in zo’n geval aanspraak kunnen maken op de regeling, omdat hij of zij op papier een tekortberoep vervult, terwijl in de praktijk hele andere werkzaamheden worden verricht.
Salariscriterium
Per 1 januari 2012 wordt de voorwaarde voor de expatregeling of sprake is van specifieke deskundigheid die niet of schaars aanwezig is op de Nederlandse arbeidsmarkt ingevuld door middel van een salariscriterium. Bij de toenmalige wetswijziging is aangegeven dat het onwenselijk is om sectoren en beroepen uit te zonderen van het salariscriterium, omdat dit ten koste gaat van de eenvoud en eenduidigheid van de regeling.
Wat betekent dit voor Nederland?
Bij de regionale capaciteitstoets is het verder de vraag wat dit in een klein land als Nederland betekent, op welke manier de Belastingdienst dit moet toetsen en op welke manier verschuivingen van oververhitte gebieden en verhuizingen door werknemers hierin doorwerken. Ook is onduidelijk hoe zo’n toetsing zou moeten gebeuren als een beschikking expatregeling wordt aangevraagd voorafgaand aan de verhuizing naar Nederland of wanneer iemand kort na de aanvraag verhuist etc.
Belastingdienst kan criteria niet uitvoeren
Het beoordelen wat tekortberoepen zijn en de regionale capaciteitstoets, en ook de beoordeling of werknemers daar al dan niet onder vallen, zijn niet-fiscale taken waarvoor de Belastingdienst niet de kennis en ook niet de infrastructuur heeft en mede daarom deze criteria niet kan uitvoeren.
Uitvoeringsgevolgen
Ten aanzien van de afbouw met een inkomensplafond is de uitvoerbaarheid sterk afhankelijk van de vormgeving. In de uitvoeringstoets met betrekking tot het inmiddels teruggedraaide amendement Omtzigt waarin de expatregeling in drie stappen werd afgebouwd, werden de nodige uitvoeringsgevolgen voorzien. Ook uitvoeringsgevolgen voor softwareontwikkelaars zouden ten aanzien van deze aanpassing moeten worden uitgevraagd.
Voorbereiding kost tijd
In de motie wordt daarnaast gevraagd deze wijzigingen via een wetsvoorstel voor 1 december 2025 voor te leggen. Het voorbereiden van een gedegen wetsvoorstel kost tijd. Ruimere deadlines stellen is daarom voortaan nodig.
Motie van het lid Saris (NSC) voorgesteld op 2 oktober 2025 (29 544, nr 1298)
